چرخه انقباضی فدرال رزرو: صعودی یا نزولی برای طلا؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا، سکه و ارز، این ماه انتظار می‌رود فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش بدهد. برخلاف باور عامه، سیاست انقباضی لزوما برای طلا مخرب نخواهد بود. تاریخ چه می‌گوید؟

مارس ۲۰۲۲ - انتظار می‌رود فدرال رزرو تسهیل کمّی را تمام کند و برای نخستین بار پس از بحران همه‌گیری کرونا، نرخ بودجه‌ی دولتی را افزایش دهد. پس از این افزایش، فدرال رزرو احتمالا شروع به کاهش اندازه‌ی ترازنامه‌ی عظیم خود کرده و چند بار دیگر نیز نرخ بهره را بالا ببرد. از این رو، سیاست پولی انقباضی به تدریج به واقعیت تبدیل می‌شود. پرسش طلایی این است: رفتار فلز زرد در این شرایط چگونه خواهد بود؟

نگاهی به گذاشته می‌اندازیم. آخرین چرخه‌ی انقباضی 2019-2015 برای قیمت‌های طلا مثبت بود. قیمت فلز زرد در این دوره از 1،068 دلار به 1،320 دلار رسید (بر اساس میانگین‌های ماهانه)، و طبق نمودار زیر، ۲۴ درصد افزایش یافت.

نکته‌ی واقعا مهم این است که طلا در دسامبر ۲۰۱۵، ماه افزایش نرخ بهره، پیش از شروع به صعود به پایین‌ترین سطح رسید. بنابراین، اگر شاهد تکرار این رویداد باشیم، قیمت طلا باید از 1،800 دلار جدا شده و به سمت بالا - به بهشت خریداران - صعود کند. با وجود این، در دسامبر ۲۰۱۵، نرخ‌ واقعی بهره افزایش یافت، در حالی که در ژانویه‌ی ۲۰۱۶، ارزش دلار آمریکا بالاتر رفت. این عوامل در چند سال پیش، کمک کردند تا قیمت‌های طلا افزایش یابند، و لزوما در این زمان چنین اتفاقی تکرار نمی‌شود.

کمی دقیق‌تر به این مسئله نگاه کنیم. پیش‌تر، یک چرخه‌ی انقباضی بین ۲۰۰۴ و ۲۰۰۶ رخ داد، و آن زمان نیز دوره‌ی بسیار خوبی برای طلا بود - علی‌رغم آن‌که فدرال رزرو نرخ بهره را بیش از ۴۰۰ نقطه پایه افزایش داده بود؛ رقمی که امروز غیر قابل‌تصور به نظر می‌رسد. همان‌طور که نمودار زیر نشان می‌دهد، قیمت فلز زرد (میانگین ماهانه) از 392 به 634 دلار، یا بیش از 60 درصد افزایش یافت. درست مانند امروز، تورم نیز افزایشی بود، ولی در آن زمان، شاخص دلار آمریکا بسیار ضعیف شده بود - عاملی که امروز شاهد آن نیستیم.

کمی بیش‌تر به عقب برویم. فدرال رزرو نرخ بودجه‌ی دولتی را در دوره‌های 1995-1994 و 2000-1999 نیز افزایش داده بود. نمودار زیر نشان می‌دهند این موارد برای قیمت‌های طلا بی‌اثر بودند. در مورد اول، قیمت طلا روند جانبی داشت، در حالی که در مورد دوم، سقوط کرد، افزایش یافت، و دوباره روند نزولی پیدا کرد. نکته‌ی مهم این است که درست مانند ۲۰۱۵، قیمت طلا پس از افزایش نرخ بهره در اوایل 1999، پیش از شروع یک روند صعودی به پایین‌ترین میزان خود رسید.

در دهه‌ی ۱۹۸۰، دو چرخه‌ی انقباضی مهم وجود داشتند - که هر دو به وضوح برای این فلز زرد مخرب بودند. در 1984-1983، قیمت طلا علی‌رغم افزایش تورم، ۲۹ درصد کاهش یافت و از 491 دلار به 348 دلار رسید؛ در حالی که در 1989-1988، همان‌طور که در نمودار زیر مشاهده می‌کنید، ۱۲ درصد دیگر نیز کاهش یافت.

در نهایت، به دوره‌ی رکود تورمی بزرگ می‌رسیم! در دهه‌ی 1970، چرخه‌های انقباضی فدرال رزرو، همان‌طور که در نمودار زیر می‌بینید، عموما برای طلا مثبت بودند. در دوره‌ی 1972 تا 1974، میانگین قیمت ماهانه‌ی این فلز زرد از 48 دلار به 257 دلار رسید - یعنی 257 درصد افزایش. انقباض 1980-1977 اتفاق حتی بهتری برای طلا بود. قیمت آن از 132 دلار به 675 دلار صعود کرد - یعنی 675 درصد! با وجود این، انقباض پولی در 1981-1980 آن‌چنان برای طلا مطلوب نبود، و قیمت این فلز زرد به 409 دلار کاهش یافت.

نتایج این تحلیل تاریخی برای بازار طلای ۲۰۲۲ چه نشانه‌هایی به همراه دارند؟ نخست، چرخه‌ی انقباضی فدرال رزرو لزوما برای طلا بد نیست. در این گزارش، ۹ چرخه‌ی انقباضی را بررسی کردیم - چهار مورد از آن‌ها صعودی و دو مورد بی‌اثر بودند، و سه مورد باقی‌مانده نیز برای بازار طلا اثر نزولی داشتند. دوم آن‌که تمام موارد منفی در دهه‌ی 1980 اتفاق افتادند، در حالی که دو چرخه‌ی اخیر که در قرن 21 رخ دادند، برای قیمت‌های طلا اثر مثبت داشتند. این مسئله نشانه‌ی خوبی برای چرخه‌ی انقباضی 2022 خواهد بود.

سوم آن‌که نکته‌ی کلیدی، مانند همیشه، در زمینه‌ی اقتصاد کلان گسترده‌تر پیدا می‌شود - مثلا چه اتفاقی برای قیمت دلار، تورم، و نرخ بهره‌ی واقعی می‌افتد. برای مثال، در دهه‌ی 1970، فدرال رزرو نرخ‌ها را در بحبوحه‌ی تورم فزاینده بالا برد. با وجود این، در مارس 1980، نرخ سالانه‌ی شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) افزایش یافت، و دوره‌ای طولانی از کاهش تورم آغاز شد. به همین خاطر چرخه‌ی انقباضی عموما در دهه‌ی 1970 مثبت و در دهه‌ی 1980 منفی بودند.

بنابراین، ظاهرا به نظر می‌رسد انقباض کنونی باید برای بازار طلا اثرات صعودی به همراه داشته باشد، زیرا با تورم بالا همراه است. با وجود این، انتظار می‌رود تورم در سال جاری افزایش یابد. در این صورت، نرخ بهره‌ی واقعی حتی می‌توانید بیش‌تر از این افزایش یابد، و فشار نزولی بر قیمت‌های طلا داشته باشد. اگر تورم بالا برد، تنها امید خریداران طلا ممکن است یا روند نزولی دلار آمریکا (هم‌زمان با بهبود وضعیت جهانی و سیاست پولی انقباضی بانک مرکزی اروپا) باشد یا یک سیاست تشویقی (و نه اعمال محدودیت) در انتظارات بازار درباره‌ی مسیر نرخ بهره باشد - باید به این مسئله توجه کرد که چرخه‌ی انقباضی فدرال رزرو همواره از لحاظ تاریخی پس از یک دوره‌ی رشد آهسته‌ی اقتصادی یا رکود آغاز شده است.