بورس بی‌رمق تر از دیروز؛ وضعیت قرمز تا کی ادامه دارد؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، نگاهی به عملکرد روز گذشته بازار بورس نشان می‌دهد که شاخص هم وزن بورس با افت 4 هزار و 458 واحدی در نهایت به سطح 373 هزار و 237 واحد رسید و شاخص کل فرابورس (آیفکس) نیز 131 واحد کاهش یافت و به 17 هزار و 651 واحد رسید. همچنین نمادهای پالایشی در صدر جداول ورود و خروج پول حقیقی بودند. به طور خاص، نمادهای «شپنا» و «شتران» در راس لیست خروجی‌ها و «شبندر» نیز در صدر ورود پول از سمت حقیق‌ها قرار داشتند. 

به طور کلی در معاملات مربوط به دوم آبان، ارزش خالص تغییر مالکیت حقوقی به حقیقی بازار برای هفدهمین روز متوالی منفی شد. موضوعی که سبب گردید تا 264 میلیارد تومان پول حقیقی از بورس خارج شود. 

امروز در بازار بورس چه می‌گذرد؟

به طور خلاصه تا این لحظه امروز 3 آبان، شاخص کل ۱,۲۷۶,۸۳۴ ریال، ارزش بازار ۴۷,۳۸۵,۵۴۰ میلیارد ریال، ارزش معاملات ۷,۵۴۵ میلیارد ریال و حجم معاملات ۱.۲۹۲ میلیارد سهم هستند. 

همچنین، نمادهای با تاثیر مثبت تا این لحظه شامل شبندر با ۶۸۷ واحد مثبت و خودرو با ۹۷ واحد مثبت است. در طرف دیگر نمادهایی که بیشترین تاثیر منفی را در بازار داشتند شامل رمپنا ۴۴۱ واحد منفی، فولاد ۱۴۲ واحد منفی، کگل ۱۰۷ واحد منفی، وپاسار ۱۰۵ واحد منفی و وامید ۱۰۴ واحد منفی هستند. 

نگاه ناامید سرمایه‌گذاران به بازار همواره سرخ‌ سهام 

با وجود اینکه بازار سرمایه با شروع سال جاری برای سه ماه روندی افزایشی را در پیش گرفته‌بود اما سپس با خروج سرمایه و افت شاخص 

بازار سرمایه اگرچه در سال 1401 با روند رو به رشد کار خود را در سه ماه ابتدایی سال آغاز کرد اما در ادامه با خروج سرمایه و افت شاخص مواجه شد که به اعتقاد کارشناسان ریشه در عدم بازگشت اطمینان به این بازار دارد.

بورس تهران روز گذشته نیز یکی از سخت‌ترین روزهای خود از سر گذراند به گونه‌ای که ۸۰ درصد نمادها در محدوده منفی بسته شدند. این در حالی است که کارشناسان پیش‌بینی می‌کردند که بازار به دلیل حمایت‌های تکنیکالی و انتشار گزارش‌های فصل تابستان به دلیل افزایش تقاضا حداقل در کوتاه مدت روندی صعودی را در پیش بگیرد اما برخلاف تصور آنان شرایط نه تنها بهتر نشد بلکه روند نزولی همچون گذشته ادامه یافت.  به عبارتی، طی معاملات دیروز، شاخص کل بورس با کاهش ۱.۴۷ درصدی مواجه شد و شاخص هم‌وزن نیز ۱.۱۸ درصد کاهش را تجربه کرد و به این ترتیب بازار سهام با رنگ قرمز به کار خود پایان داد. 

با وجود اینکه انتظار می‌رفت با نزدیک شدن شاخص به محدوده حمایتی و از طرفی با وجود صحبت‌های معاون اقتصادی رئیس‌جمهور در مورد استمرار مفاد بسته حمایتی ستاد هماهنگی اقتصادی دولت از بازار سرمایه که بهمن‌ماه سال گذشته تصویب شده بود، وضعیت بازار اندکی بهبود یابد اما ارزش معاملات بورس تهران دیروز حتی به 2 هزار میلیارد تومان هم نرسید.

در بازار چه می‌گذرد؟

در وضعیت فعلی، قیمت‌گذاری دستوری و کاهش قدرت خرید بازار دو موضوعی است که بازار را به شدت با مشکل مواجه کرده است. در همین زمینه، شماری از بنگاه‌های اقتصادی به دلیل قیمت‌گذاری دستوری نمی‌توانند محصولات خود را با حاشیه سود معقول یا حتی سربه‌سر بفروشند و این امر موجب شده تا سود آنان به اندازه قابل توجهی کاهش یابد یا حتی زیان‌ده شوند. 

شماری دیگر از نهادها نیز که مشمول قیمت‌گذاری دستوری نمی‌شوند هم در اثر کاهش مقیاس فروشی که به دلیل افت توان خرید بازار ایجاد شده ناچارند محصولات خود را با قیمتی کمتر از ارزش اصلی بفروشند. این عوامل موجب شده تا شرکت‌ها به‌طور مداوم حاشیه سود خود را از دست بدهند و سهامداران نیز با نگاهی به چشم‌انداز تاریک سودآوری سهام، تمایل خود را برای خرید سهام از دست داده و حتی در صف فروش قرار می گیرند. 

این شرایط موجب شده تا افزایش سرمایه صندوق تثبیت بازار نیز که یکی از مفاد بسته حمایتی بورس محسوب می‌شد نیز نتواند تاثیر چندانی بر روند بازار داشته باشد. 

نگاهی به چرایی شرایط موجود

به نظر می‌رسد که دو موضوع عدم رعایت الزامات قانونی معاملات الگوریتمی و فعالیت نادرست بازار گردانی مهمترین عوامل روند کاهشی بازار سرمایه هستند. زیان پی در پی سهامداران موجب شده تا آنان اعتمادی به آینده بازار نداشته باشند. از این رو ضرورت دارد که بر اجرای صحیح قوانین و دستورالعمل‌های قانونی نظارتی دقیق و موثر صورت پذیرد. به باور کارشناسان، وضعیت کنونی معاملات الگوریتمی در بورس تهران به وضوح نشانگر عدم رعایت عدالت در معاملات و بازارگردانی است که اینک به ابزاری برای نوسانگیری سهامداران عمده تبدیل شده‌است.

حتی خبرهای خوب هم مانع ریزش بازار نمی‌شوند

با وجود انتشار صورت‌های مالی ۶ ماهه نمادهای بورسی در سامانه کدال و اینکه اکثر بنگاه‌های اقتصادی وضعیت سودآوری خوبی را به ثبت رسانده‌اند و برخی از شرکت‌ها نیز زیان انباشته خود را کاهش داده‌اند. 
شماری از شرکت‌های پالایشی توانسته‌اند وضعیت بسیار خوبی را در گزارش‌ها داشته و حتی pبرe این صنعت که در واقع انتظارات سرمایه گذاران از بازدهی آینده دارایی را به ما نشان می دهد، به زیر محدوده ۴ رسیده و اینک در محدوده ۳ و نیم قرار گرفته است. نمادهایی همچون نماد مربوط به صنایع قضایی نیز افزایش حاشیه سود ناخالص را گزارش دادند و حتی برخی از آنها توانسته‌اند افزایش حاشیه سود بین ۵ تا ۱۰ درصد را نیز کسب کنند. 

با این وجود اما این امر خبر هم که درگذشته بازار را تحت تاثیر قرار می‌داد، نتوانست تغییری در شرایط ایجاد کند. 

راهکارهایی موجود چیست؟
یکی از راهکارهایی که می‌تواند بازار سرمایه را با تغییراتی مثبت مواجه کند، ایجاد بازار دو طرفه و چرخش آزاد پول در این بازار است. به عنوان مثال، پیشتر موضوع ایجاد بازار فروش تعهدی مطرح شده بود که باید برای اجرای آن به صورت جدی تلاش کرد. باید توجه داشت که با وجود اینکه افزایش دامنه نوسان راهکار آسان‌تری به نظر می‌رسد اما نمی‌تواند جانی تازه به بازار ببخشد. 

افزون بر آن، ایجاد تعامل موثر با شبکه بانکداری به ویژه بانک مرکزی به منظور ارائه تسهیلات ویژه به سهامداران خرد و عمده می‌تواند به جریان پول در بازار سرمایه کمک کند. همچنین، با کاهش نرخ بهره بین بانکی و تعامل موثر با بانک مرکزی می‌توان نقدینگی با پشتوانه ایجاد کرده و آن را به سمت تولید هدایت کرد.

به طور کلی، در حال حاضر نوسانگیری‌های اشخاص حقوقی و بازارگردان‌ها نفس بازار را برای صعود گرفته است و با روش هایی که در بالا به آن اشاره شد می‌توان دوباره اقتصاد را در اختیار مردم و به عبارتی عرضه و تقاضا قرار داد تا بورس از وضعیت فعلی خارج شود.