این روزها شبکه‌های بلاکچین به عنوان جدیدترین فناوری روز دنیا از محبوبیت بسیاری در بین کاربران برخورداراند. سیستم‌های بسیار محبوبی از جمله متاورس و ان اف تی از جمله نوآوری‌های این شبکه‌های گسترده است که به استفاده کاربران رسیده است. آنچه در این بین مورد توجه قرار می‌گیرد، وجود برخی از مشکلات و چالش‌ها در استفاده از فناوری شبکه‌های بلاکچین است که سبب بروز برخی از محدودیت‌ها شده است. مقیاس پذیری یکی از مشکلاتی است که همواره در استفاده از بلاکچین‌ها مطرح می‌شود. حال ماشین مجازی اتریوم با معرفی یک راهکار این امکان را فراهم کرده است که قراردادهای هوشمند و سایر برنامه‌های غیر متمرکز در یک بستر با یک دیگر تعامل داشته باشند. در واقع راهکار جدید اتریوم سبب شده که کاربران به آینده درخشان دنیای کریپتوکارنسی امیدوار شوند.
ZKEVM چیست؟
همانطور که اشاره کردیم یکی از مشکلات اساسی در بلاکچین‌های مبتنی بر اتریوم مسئله مقیاس پذیری است. در واقع بلاکچین‌ها نمی‌توانند تمامی تراکنشها را در عرض چند ثانیه به صورت یکپارچه انجام دهند. تا کنون مجموعه‌های کارآمد بسیاری روی کار آمده‌اند که بتوانند مشکل مقیاس پذیری بلاکچین‌ها را مرتفع سازند. یکی از مجموعه‌ها سیستم zkRollup نام دارد که برای تسریع انجام تراکنشها در شبکه بلاکچین مورد استفاده قرار گرفته است. حالا توسعه‌دهندگان این شبکه‌ها توانسته‌اند شکل جدیدی از این سیستم را طراحی کنند که با ماشین مجازی EVM سازگاری بیشتری دارد. ماشین EVM در حقیقت یک عنصر مجازی است که قراردادهای هوشمند نوشته شده با زبان سالیدیتی و پایتون را به بایت کد تبدیل می‌کند.
نکته اینجاست که مجموعه‌های zkrollup سازگار با این ماشین مجازی برای پشتیبانی از بایت کد به اجرای کد نیاز دارند. این مجموعه سازگار با ماشین مجازی با اصطلاح ZKEVM شناخته می‌شوند و با این هدف ایجاد شده که توسعه‌دهندگان بتوانند شبکه‌ای شبیه یا به عبارتی لایه ۲ را روی محیط اتریوم ایجاد کنند و سیستم‌های بلاکچین را ارتقاء دهند. این فناوری که به عنوان جدیدترین راهکار ماشین مجازی Ethereum معرفی شده، در واقع نسخه جدیدی از زیرساخت‌های محاسباتی شبکه‌های بلاکچین است. این نسخه بازسازی شده می‌تواند با استفاده از پروتکل‌های دانش صفر، مشکلات شبکه را مرتفع سازد. آنچه در این بین مورد توجه قرار می‌گیرد، نحوه عملکرد این سیستم است.
نحوه عملکرد سیستم zkEVM چگونه است؟
ZkEVM که همان نسخه ارتقاءیافته و بازسازی شده سیستم zkrollup است؛ همان راهکار جدیدی است که معرفی کردیم. با توجه به اینکه این راهکار با نسخه پایه خود تفاوتی ندارد، لازم است با نحوه عملکرد آن آشنا شوید. گذشته از مسئله مقیاس پذیری در انجام تراکنشها یک فاکتور دیگر به عنوان امنیت رمزنگاری در شبکه بلاکچین مطرح می‌شود که بسیار مهم است. این سیستم‌ها از پروتکل‌های دانش صفر پیروی می‌کنند و بر اساس آن تراکنشها را خارج از زنجیره انجام داده و پس از تکمیل تراکنشها، گزارش‌های رمزنگاری شده آن‌ها را ارسال می‌کنند. به این ترتیب صحت معاملات انجام شده در محیط اتریوم تأیید می‌شود.
لازم است بدانید سیستم ZKEVM انواع مختلفی دارد که هر یک توسط پروژه‌های مختلف در حوزه کریپتوکارنسی مورد استفاده قرار می‌گیرند. هرچند پروژه‌های مبتنی بر اتریوم هدف مشترکی دارند؛ اما عملکرد هر یک از آن‌ها مختص خودشان است. ZKEVM به چهار تایپ یا شکل مختلف تحت عنوان: سیستم معادل اتریوم ، سیستم معادل ماشین مجازی EVM، سیستم مشابه EVM و پسرعموهای ناتنی EVM تقسیم‌بندی می‌شود.
اهمیت استفاده از سیستم ZKEVM چیست؟
در بررسی اهمیت این مسئله می‌توان با مزایای این پروتکل به کار رفته در پروژه‌های مختلف آشنا شد. از مهم‌ترین مزایای این سیستم می‌توان به معادل‌سازی ماشین مجازی، رفع مشکل مقیاس پذیری و کارمزد تراکنش بسیار پایین اشاره کرد. قبل از بررسی این مزایا لازم است بدانید کاربران Ethereum در یکی دو سال گذشته که بازار رمز ارزها رونق داشت، توانستند سودهای قابل توجهی را به دست آورند. پس از این جریانات، قیمت اتریوم و کارمزد گس افزایش قابل توجهی پیدا کرد. این در حالی است که افزایش کارمزد در پروژه‌های موفق، انگیزه‌ای برای توسعه و بهبود پروژه باقی نمی‌گذارد.
در این بین با وجود تمام راهکارهای ارائه شده مشکل مقیاس پذیری بر قوت خود باقی ماند. حال سیستم دانش صفر می‌تواند به محاسبات زنجیره‌های بلاکچین در این شبکه سرعت ببخشد تا تراکنشها در عرض چند ثانیه انجام شوند. به این ترتیب می‌توان انتظار داشت که حجم تراکنشها افزایش یافته و با کاهش محدودیت‌های مربوط به انجام معاملات، خرید اتریوم نیز افزایش یابد. مزیت معادل‌سازی نیز این امکان را فراهم ساخته که توسعه دهندگان بتوانند به قابلیت‌های امنیتی شبکه بلاکچین مبتنی بر پروتکل اثبات سهام دسترسی پیدا کنند. هزینه پایین محاسبات برای تأیید تراکنشها از دیگر مزایای مهم این سیستم ماشین مجازی EVM است.
آینده ZKEVM
در مورد آینده این سیستم باید بدانید که به زودی تغییرات گسترده‌ای در شبکه اتریوم ایجاد می‌شود و تمام تایپ‌های ZMEVM به سطح بالاتری ارتقاء می‌یابند. شبکه Ethereum در آینده‌ای نزدیک به فناوری ZKSNARK متصل شده و این امکان را برای فرستنده تراکنش فراهم می‌کند که با تکیه بر دانش صفر معامله را انجام دهد. به این صورت که این فناوری بدون فاش کردن آدرس دارایی‌های دیجیتال و میزان آن، مالکیت فرستنده را تایید می‌کند. احتمالا شنیده‌اید که در آینده نزدیک تکنولوژی وب ۳ سبب گسترس قابل توجهی در حوزه کریپتوکارنسی می‌شود. این روزها بازی‌های مبتنی بر تکنولوژی وب ۳ به محبوبیت بسیاری در حوزه کریپتوکارنسی رسیده‌اند. در این بین انواع ZKEVMها سبب افزایش سرعت بازی‌های متاورسی می‌شوند.
از طرفی در بررسی آینده این فناوری ماشین مجازی می‌توان گفت که با استفاده از برخی از انواع ZKEVMها، تراکنشها با سرعت بیشتری انجام می‌شوند. این مسئله باعث می‌شود که پروسه خرید و فروش ان اف تی‌ها در بستر اتریوم برای کاربران سریع‌تر انجام شود. با این حساب می‌توان به افزایش قیمت اتریوم و به دنبال آن افزایش خرید اتریوم امیدوار بود. در کل می‌توان گفت با استفاده از این فناوری در آینده تمام مشکلات شبکه اتریوم پایان می‌یابد. آنچه در این بین مورد توجه قرار می‌گیرد، آن است که در حوزه ساخت ZKEVM پروژه‌های موفق بسیاری به اجرا درآمده‌اند و قطعا این راهکار در آینده رشد چشمگیری خواهد داشت.
جمع‌بندی
در این مطلب راجع به مشکلات مربوط به زنجیره‌های بلاکچین در شبکه اتریوم صحبت کردیم و راهکار مهم ماشین مجازی Ethereum برای رفع این مشکلات را مورد بررسی قرار دادیم. ZKEVM در واقع همان راهکار ماشین مجازی EVM برای اجرای قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیر متمرکز است که بر خلاف سایر راهکارها پس از راه‌اندازی از دور خارج نشده و پروژه‌های موفق بسیاری داشته است. پروژه‌های مبتنی بر این راهکار می‌توانند مسئله مقیاس پذیری و سایر مشکلات در انجام تراکنش‌های شبکه ethereum را مرتفع سازند.
نظرات کاربران