به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از فوربز، همگرایی فناوری‌های هوش مصنوعی (AI) و بلاکچین نمایانگر تحولی اساسی در توسعه، دسترسی، و کسب درآمد از هوش مصنوعی است. به‌طور سنتی، توسعه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی توسط شرکت‌های بزرگ و مؤسسات پژوهشی نخبه با منابع عظیم کنترل می‌شد. ساخت این مدل‌ها به قدرت پردازش فوق‌العاده، داده‌های گسترده و سرمایه‌گذاری‌های کلان نیاز دارد که معمولاً مانع از مشارکت بازیگران کوچک‌تر و توسعه‌دهندگان مستقل می‌شود. با این حال، فناوری بلاکچین این دینامیک را تغییر می‌دهد. چارچوب‌های غیرمتمرکز، امکان دسترسی طیف وسیع‌تری از مشارکت‌کنندگان، از توسعه‌دهندگان حرفه‌ای تا کاربران روزمره را فراهم می‌کنند تا به توسعه و بهره‌مندی از هوش مصنوعی بپردازند.
بازار جهانی هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ به‌طور چشمگیری به ۱,۳۳۹ میلیارد دلار خواهد رسید که از ۲۱۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ افزایش می‌یابد. این رشد سریع نشان‌دهنده گسترش گسترده هوش مصنوعی است که کاربردهای متنوعی از دستیارهای صوتی تا تولید محتوا را شامل می‌شود. غیرمتمرکزسازی توسعه هوش مصنوعی تضمین می‌کند که این نوآوری‌ها بازتاب‌دهنده طیف وسیعی از دیدگاه‌ها و نیازها، از کاربران فردی تا کسب‌وکارهای کوچک، باشد. چارچوب شفاف و مشارکتی بلاکچین امکان ایجاد، تأمین مالی و مدیریت مدل‌های هوش مصنوعی را توسط شبکه‌های غیرمتمرکز فراهم می‌کند و نوآوری گسترده را در مقیاس جهانی ترویج می‌دهد. به‌جای اینکه چند غول فناوری توسعه هوش مصنوعی را کنترل کنند، دموکراتیک‌سازی هوش مصنوعی با بلاکچین به توسعه‌دهندگان و کاربران نهایی قدرت می‌دهد تا در شکل‌گیری تکامل و کاربرد هوش مصنوعی نقش داشته باشند.
دموکراتیک‌سازی هوش مصنوعی با استفاده از بلاکچین
ادغام بلاکچین با هوش مصنوعی، پتانسیل دموکراتیک‌سازی دسترسی به توسعه هوش مصنوعی و استفاده عمومی از برنامه‌های کاربردی هوش مصنوعی را دارد. پلتفرم‌های غیرمتمرکز امکان توسعه مشارکتی و دسترسی ایمن و شفاف به مدل‌های هوش مصنوعی را فراهم می‌کنند، و فرصت‌ها را برای افرادی با مهارت لازم برای مشارکت در آموزش هوش مصنوعی گسترش می‌دهند. همچنین، شفافیت بلاکچین کمک می‌کند تا داده‌های استفاده‌شده در مدل‌های هوش مصنوعی قابل تأیید و قابل ردیابی باشند و خطرات دستکاری را کاهش می‌دهد. برای کاربران روزمره، این امر به دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی مانند چت‌بات‌ها و نرم‌افزارهای پیش‌بینی منجر می‌شود و آن‌ها را قادر می‌سازد تا راه‌حل‌های هوش مصنوعی را در جنبه‌های مختلف زندگی روزانه به کار گیرند.
بلاکچین همچنین مدل‌های جدیدی برای تأمین مالی هوش مصنوعی ارائه می‌دهد. توکنیزه‌کردن مدل‌های هوش مصنوعی امکان مالکیت جزئی را فراهم می‌کند و به افراد این امکان را می‌دهد که در این مدل‌ها سرمایه‌گذاری کنند و از درآمد حاصل از آن‌ها بهره‌مند شوند. این ساختار مالکیتی نوآوری مبتنی بر جامعه را تقویت می‌کند و هوش مصنوعی را به ابزاری فراگیرتر تبدیل می‌کند که نیازها و علایق متنوعی را منعکس می‌کند. رشد پذیرش هوش مصنوعی در کسب‌وکارها نیز بر تأثیر بالقوه آن تأکید می‌کند: ۶۴٪ از کسب‌وکارها گزارش داده‌اند که هوش مصنوعی بهره‌وری را افزایش می‌دهد و تقریباً سه چهارم از آن‌ها حداقل در یک بخش از هوش مصنوعی استفاده کرده‌اند. همان‌طور که فناوری هوش مصنوعی به‌طور گسترده‌تری در دسترس قرار می‌گیرد، می‌تواند طیف وسیع‌تری از کاربردها و چالش‌های روزمره، از مدیریت امور مالی شخصی تا بهبود نتایج درمانی را پوشش دهد.
پیشگام توکنیزه‌سازی هوش مصنوعی: پروتکل ORA
پروتکل ORA (که پیشتر با نام Hyper Oracle شناخته می‌شد)، با هم‌بنیادی کارتن وانگ، یکی از پیشروان در آوردن هوش مصنوعی به بلاکچین به شمار می‌آید. ORA مفهوم «عرضه اولیه مدل» (IMO) را معرفی کرده است؛ روشی انقلابی برای توکنیزه کردن مدل‌های هوش مصنوعی که به سرمایه‌گذاران و توسعه‌دهندگان در سراسر جهان امکان می‌دهد بخشی از اکوسیستم هوش مصنوعی را مالک شوند. ORA با بهره‌گیری از فناوری بلاکچین بازاری ایجاد کرده است که در آن مدل‌های هوش مصنوعی می‌توانند از طریق یک شبکه غیرمتمرکز خرید و فروش و توسعه یابند. این امر نه تنها دسترسی به مدل‌های هوش مصنوعی را آسان‌تر می‌کند، بلکه از شفافیت و امنیت در این فرآیند نیز اطمینان می‌دهد.
به گفته کارتن وانگ: «بلاکچین سطحی از شفافیت و همکاری را به همراه می‌آورد که هوش مصنوعی به شدت به آن نیاز دارد. با مدل‌های توکنیزه‌شده، ما قدرت هوش مصنوعی را به مردم عرضه می‌کنیم و فرآیند توسعه را به شکلی دموکراتیک و فراگیر فراهم می‌کنیم».
کاربردهای عملی پروتکل ORA هم‌اکنون پتانسیل این مدل را نشان می‌دهند. برای مثال، ChatOLM، یک چت‌بات غیرمتمرکز هوش مصنوعی، از فناوری ORA برای توزیع پردازش هوش مصنوعی در یک شبکه غیرمتمرکز استفاده می‌کند. این چت‌بات به دلیل عدم تمرکز، در برابر سانسور مقاوم است و به هر فردی با دسترسی به اینترنت امکان استفاده می‌دهد؛ قابلیتی که برای ترویج آزادی بیان و اشتراک‌گذاری آزاد اطلاعات مهم است. همچنین، ORA بر روی ساخت مدل‌های هوش مصنوعی «حقیقت‌جو» کار می‌کند که با هدف حفظ بی‌طرفی در بحث‌های سیاسی طراحی شده و از دستکاری یا سانسور خارجی جلوگیری می‌کند. این موضوع در محیط کنونی، به ویژه با توجه به انتخابات اخیر ایالات متحده، حائز اهمیت است و پیامدهای مهمی برای صنایعی چون روزنامه‌نگاری، پژوهش و شفافیت دولت دارد، چرا که بیش از ۷۵٪ مصرف‌کنندگان نگران اطلاعات غلط از سوی هوش مصنوعی هستند.
دیگر فعالان حوزه
در حالی که پروتکل ORA نیروی اصلی در توکنیزه‌سازی هوش مصنوعی است، پروژه‌های دیگری نیز در این زمینه پیشرفت‌هایی داشته‌اند. به عنوان مثال، سنتینت (Sentient) با هدف ارائه راه‌حل‌های هوش مصنوعی برای کسب‌وکارها، با فناوری بلاکچین در جهت امنیت، مقیاس‌پذیری و توسعه مشارکتی هوش مصنوعی فعالیت می‌کند. این پروژه با ارائه خدمات هوش مصنوعی در سطح سازمانی، شکاف میان استفاده‌های شرکتی و فناوری هوش مصنوعی غیرمتمرکز را پر می‌کند.
به همین ترتیب، ساحارا (Sahara AI) نیز در حال ساخت پلتفرم بلاکچین هوش مصنوعی غیرمتمرکز است که به ایجاد اقتصادی باز و مشارکتی کمک می‌کند. این پلتفرم به کاربران امکان می‌دهد که دانش شخصی خود را به‌منظور توسعه هوش مصنوعی به اشتراک بگذارند و از طریق حاکمیت غیرمتمرکز و تقسیم شفاف درآمد، در این روند سهیم باشند.
با این حال، پروتکل ORA به دلیل موقعیتش به عنوان یک پروتکل اوراکل قابل تایید که هم‌اکنون فعال و دارای درآمد است، از دیگر پروژه‌ها متمایز می‌شود، در حالی که بسیاری از پروژه‌های دیگر در مراحل اولیه توسعه باقی مانده‌اند. افزون بر این، بر خلاف پروژه‌های دیگری که لایه اول بلاکچین می‌سازند، پروتکل ORA انعطاف‌پذیر است و توانایی اجرا بر روی هر بلاک‌چینی را داراست، که این امر مقیاس‌پذیری گسترده‌تر و ادغام میان‌زنجیره‌ای را ممکن می‌سازد.
آینده هوش مصنوعی و بلاکچین
همگرایی فناوری‌های هوش مصنوعی و بلاکچین زمینه‌ساز آینده‌ای است که در آن ابزارهای هوش مصنوعی نه تنها نوآورانه‌تر و ایمن‌تر خواهند بود، بلکه فراگیرتر نیز خواهند شد. با کاهش موانع توسعه هوش مصنوعی، بلاکچین، همکاری جهانی و ظهور مدل‌های نوآورانه از سراسر جهان را تسهیل می‌کند. وانگ چشم‌اندازی را برای اکوسیستم هوش مصنوعی تصور می‌کند که در آن «نوآوری نه توسط چند انحصار فناوری، بلکه توسط جامعه جهانی توسعه‌دهندگان و نوآورانی که به استفاده مثبت از هوش مصنوعی علاقه‌مند هستند، پیش برده می‌شود».
با گسترش هوش مصنوعی غیرمتمرکز، تأثیر آن بر استفاده خرده‌فروشی و مصرف‌کنندگان بیشتر خواهد شد. به عنوان مثال، جستجوی صوتی در حال حاضر بسیار محبوب است و نیمی از کاربران موبایل در آمریکا روزانه از آن استفاده می‌کنند. این نشان‌دهنده حضور رو به رشد هوش مصنوعی در زندگی روزمره است و راه را برای راه‌حل‌های جدید مبتنی بر بلاکچین که ابزارهای هوش مصنوعی را با محوریت فراگیری و دسترسی طراحی می‌کنند، هموار می‌کند.
با این حال، رشد هوش مصنوعی موجب شده تا دولت‌ها در سراسر جهان به نیاز به تنظیم مقررات قوی برای هوش مصنوعی پی ببرند، به‌ویژه که این فناوری به طور فزاینده‌ای در جامعه ادغام می‌شود. چارچوب‌های نظارتی مانند قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا و طرح «منشور حقوق هوش مصنوعی» کاخ سفید، برای اطمینان از استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی طراحی شده‌اند و بر ایمنی، شفافیت و پاسخگویی تأکید دارند. قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا، به عنوان مثال، کاربردهای هوش مصنوعی را بر اساس سطح ریسک دسته‌بندی می‌کند و الزامات سختگیرانه‌ای برای سیستم‌های هوش مصنوعی با ریسک بالا، مانند سیستم‌های مورد استفاده در حوزه بهداشت و اجرای قانون، تعیین کرده است. در همین حال، طرح کاخ سفید خواستار اقدامات حفاظتی برای جلوگیری از بروز تعصبات مضر و اطمینان از حفظ حقوق افراد در فرآیندهای تصمیم‌گیری خودکار است.
در زمینه هوش مصنوعی غیرمتمرکز مبتنی بر بلاکچین ، این مقررات به عنوان راهنمایی‌های ضروری عمل می‌کنند که به‌طور بالقوه نحوه توسعه و پیاده‌سازی مدل‌های غیرمتمرکز هوش مصنوعی را شکل خواهند داد. با اولویت دادن به حقوق کاربران و اخلاقیات هوش مصنوعی، این مقررات هم‌راستا با ماموریت دموکراتیزه‌سازی پروژه‌هایی مانند ORA، Sentient و Sahara AI هستند که در تلاشند تا اکوسیستم‌های شفاف و فراگیر هوش مصنوعی را در شبکه‌های بلاکچین ایجاد کنند.
آینده هوش مصنوعی غیرمتمرکز می‌تواند صنایعی مانند بهداشت، آموزش و دولت را متحول کند و دسترسی به ابزارهای قدرتمند و عادلانه‌ای را فراهم آورد. با پیشگامی پروژه‌های نوآورانه در مسیر دموکراتیزه‌سازی و توسعه مشارکتی هوش مصنوعی، این فناوری نشان می‌دهد که بلاکچین چگونه می‌تواند به ایجاد اکوسیستم هوش مصنوعی کمک کند که نه تنها توسعه‌دهندگان، بلکه کاربران عادی نیز از ادغام هوش مصنوعی در جنبه‌های مختلف زندگی روزمره بهره‌مند شوند. از طریق گسترش دسترسی به هوش مصنوعی با کمک غیرمتمرکزسازی، فناوری بلاکچین تضمین می‌کند که مزایای هوش مصنوعی در دسترس همگان قرار گیرد.
نظرات کاربران