یک ارز دیجیتال موفق چگونه ساخته می‌شود؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از کوین‌نیوز، نظریه تکامل داروین بیان می‌کند که موجودات زنده‌ای که به بهترین شکل با محیط خود سازگار شده‌اند، بیشترین شانس بقا را دارند. این موجودات برای منابعی که برای بقای آنها در محیط ضروری است، با یکدیگر رقابت می‌کنند. همین اصل را می‌توان به ارزهای دیجیتال نیز اعمال کرد. در دنیای ناپایدار و غیرمتمرکزی که با رقابت بین شبکه‌ها مشخص می‌شود، تنها سالم‌ترین و بهترین ساختارهای اکوسیستم باقی می‌مانند.

بنابراین، توسعه‌دهندگان باید تمرکز خود را بر ایجاد یک شبکه پایه «سالم» برای ارز دیجیتال بگذارند تا شانس بیشتری برای بقا در چرخه تکاملی بعدی داشته باشند.

چه چیزی یک ارز دیجیتال را «سالم» می‌کند؟

ماهیت ارزهای دیجیتال بسیار متفاوت از موجودات زنده است، بنابراین منابعی که یک اکوسیستم ارز دیجیتال را «سالم» می‌کنند، با آنچه یک موجود زنده را «سازگار» می‌سازد، تفاوت دارند.

ارزهای دیجیتال، دارایی‌های مجازی غیرمتمرکزی هستند که در فضای وب۳ وجود دارند. این دارایی‌ها برای ایجاد یک ذخیره ارزش سالم به تعامل تعداد زیادی از کاربران مستقل در این اکوسیستم متکی هستند. مانند ارزهای فیات، بدون این شبکه اجتماعی که شامل دارندگان توکن است، یک دارایی ارز دیجیتال هیچ ارزشی ندارد. هر ارز دیجیتال می‌تواند از طریق یک کوین تراکنشی، «فرهنگ» خاص خود را نشان دهد که ارزش آن ریشه در روان‌شناسی دارندگانش دارد. این واقعیت که رویدادهای اجتماعی، ادراک کاربران و میزان عرضه اغلب بر ارزش توکن تأثیر می‌گذارند، این اصل را تقویت می‌کند.

از آنجا که تمام ارزهای دیجیتال ارزش خود را از تعاملات جامعه و کاربران در محیط وب۳ کسب می‌کنند، در همان چارچوب‌های وب۳ برای جلب توجه کاربران و تراکنش‌ها با یکدیگر رقابت می‌کنند. معیارهای تعریف یک شبکه سالم به فعالیت دارندگان توکن بستگی دارد. توزیع باید مناسب باشد و توکن‌ها نباید در اختیار تعداد محدودی از افراد قرار گیرند. تنوع دارندگان نیز اهمیت دارد، به این معنا که تعداد زیادی از کاربران از پس‌زمینه‌های متنوع باید در شبکه حضور داشته باشند. علاوه بر این، تنوع در نوع تراکنش‌ها ضروری است؛ تراکنش‌ها نباید محدود به یک نوع فعالیت باشند. همچنین گردش توکن باید پایدار و شامل تعداد کافی و متنوعی از تراکنش‌ها باشد.

نکته مهم این است که صرفاً وجود فعالیت کاربران کافی نیست، بلکه نوع درست فعالیت اهمیت دارد. به عنوان مثال، اگر تنها یک فرد در یک کشور کوچک زندگی کند و حساب بانکی آن فرد ۱۰۰ میلیون دلار باشد، سرانه تولید ناخالص داخلی آن کشور به بالاترین میزان در جهان می‌رسد. اما شانس بقای آن کشور عملاً صفر است؛ زیرا تنها یک دارنده وجود دارد و این امر زمینه‌ای برای تراکنش‌ها یا تنوع دارندگان ایجاد نمی‌کند. در نتیجه، چنین سیستمی عملاً ناکارآمد و بی‌ارزش خواهد بود.

در حالی که موجودات زنده در دنیای واقعی برای غذا و منابع رقابت می‌کنند، توکن‌های ارز دیجیتال در دنیای وب۳ برای تراکنش‌ها و جلب توجه کاربران به رقابت می‌پردازند.

از آنجا که ارزهای دیجیتال بر فناوری بلاکچین متکی هستند (یک دفتر کل متن‌باز که تمام تراکنش‌ها را ذخیره می‌کند) این امکان وجود دارد که تمام تراکنش‌ها بین کیف پول‌ها را در یک اکوسیستم ردیابی کرده و معیارهایی را که تعیین‌کننده یک شبکه «سالم» هستند، اندازه‌گیری کنیم. در عمل، می‌توان بررسی کرد که کدام اکوسیستم‌های توکن در حال توسعه شبکه‌های «سالم» هستند و کدام‌یک به تدریج در حال انقراض‌اند.

با گذشت زمان، هر الگویی که با شکست شبکه همسو باشد، مانند دستکاری یا فعالیت‌های مجرمانه، می‌تواند مشابه سایر کلاس‌های دارایی، خطرات مرتبط با یک توکن را افزایش دهد. با استفاده از این داده‌ها، می‌توان اکوسیستم‌ها را رتبه‌بندی کرد و تعیین نمود که کدام‌یک در رقابت برای بقا پیشرو هستند.

بیت‌کوین و متیک: نمونه‌ای از موفقیت

بیت‌کوین (BTC) توانسته است یک شبکه سالم بسازد. برآورد می‌شود که ۱۰۶ میلیون نفر در سراسر جهان بیت‌کوین را در اختیار دارند، که آن را به پرکاربردترین توکن تبدیل کرده است. نکته قابل توجه این است که بیت‌کوین اکنون ۵۸٪ از کل ارزش بازار ارزهای دیجیتال را نمایندگی می‌کند، که نشان‌دهنده محبوبیت بی‌چون‌وچرای آن به‌عنوان ذخیره ثروت در میان کاربران وب۳ است. بیت‌کوین نه‌تنها به‌طور گسترده نگهداری می‌شود، بلکه به‌طور گسترده نیز تراکنش می‌شود. در نیمه اول سال ۲۰۲۴، بلاکچین بیت‌کوین به‌طور منظم بیش از ۴۰۰ هزار تراکنش در روز ثبت کرده است. این حجم پایدار و بالای تراکنش در قیمت‌گذاری بیت‌کوین نیز منعکس شده است. در حالی که این ارز دیجیتال چندین بار کاهش ارزش را تجربه کرده، در ۹ ماه گذشته بالای ۵۰ هزار دلار باقی مانده و اخیراً از مرز ۹۰ هزار دلار عبور کرده است، که آن را به یکی از پایدارترین ارزهای دیجیتال در بازار تبدیل کرده است.

به همین ترتیب، پالیگان (MATIC) نیز یک شبکه سالم ساخته است. حدود ۶۳۳,۵۸۸ کیف پول متیک (Matic) را نگهداری می‌کنند، که این امر آن را به یک توکن پرکاربرد تبدیل کرده است. متیک همچنین به‌طور گسترده و به دلایل مختلف و در مقادیر متنوع تراکنش می‌شود، که نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری آن است. در طول سال ۲۰۲۴، متیک به‌طور منظم بیش از ۴۱۰۰ تراکنش در روز ثبت کرده است. این حجم پایدار و بالای تراکنش در حجم معاملات ۲۴ ساعته متیک که به ۷.۷۶ میلیون دلار می‌رسد، منعکس شده است.

دوج‌کوین: یک فروپاشی سریع

هرچند دوج‌کوین (DOGE) در سال‌های اخیر به شدت رشد کرده، اما نتوانسته یک شبکه «سالم» و پایدار ایجاد کند. در برخی مواقع، فعالیت زیاد کاربران باعث افزایش لحظه‌ای قیمت آن شده است. یکی از این موارد اوایل سال 2021 بود، زمانی که قیمت دوج‌کوین به طرز چشمگیری 23,000 درصد افزایش یافت. اما تعداد تراکنش‌هایی که این افزایش قیمت را ایجاد کردند، پایدار نبودند. این فعالیت‌ها بیشتر تحت تأثیر هیجان کوتاه‌مدت قرار داشتند و تراکنش‌های انجام‌شده تنوع زیادی نداشتند. اکثر کاربران فقط برای «پامپ و دامپ» (افزایش قیمت و فروش ناگهانی) وارد شبکه شده بودند، نه برای استفاده بلندمدت و پایدار. این وضعیت عمدتاً به دلیل توییت‌های ایلان ماسک درباره این توکن ایجاد شد که باعث یک جهش غیرعادی در قیمت شد.

این رشد نشان‌دهنده نوسانات شدید این توکن و نبود درک عمیق از ارزش دوج‌کوین به عنوان دارایی‌ای با پشتوانه‌ای فراتر از یک موضوع خاص بود. اگرچه همچنان حدود 4 میلیون نفر دوج‌کوین در اختیار دارند و تراکنش‌های روزانه آن در اکتبر 2024 به حدود 250 هزار تراکنش می‌رسد، اما 82 درصد از کل دوج‌کوین در گردش در اختیار تنها 535 کیف پول است، که این عدم تنوع در تراکنش‌ها را نشان می‌دهد.

دوج‌کوین به دلیل نتایج اخیر انتخابات آمریکا و انتصاب ایلان ماسک به دپارتمان بهبود کارایی دولت ترامپ، دوباره شاهد یک جهش شده است. اما این جهش‌های قیمتی همچنان بر پایه رشد پایدار و معنادار نیستند. درحالی‌که دوج‌کوین نتوانسته تعداد تراکنش‌های پایداری را از کیف پول‌های متنوع ایجاد کند، بیت‌کوین و ماتیک توانسته‌اند به این موفقیت دست یابند. شواهد آن نیز در رشد نسبتاً پایدار بیت‌کوین و ماتیک و نوسانات شدید دوج‌کوین نمایان است. در حالی که DOGE هنوز دوام آورده است، این وضعیت بیشتر به دلیل هیجان است؛ و مانند دایناسورهایی که پیش از ما بودند، احتمالاً سرنوشت آن انقراض خواهد بود.

تمرکز بر شبکه، نه قیمت

موفقیت ارزهای دیجیتال و افزایش پایدار قیمت آن‌ها به سلامت شبکه وب3 که پشتوانه توکن است بستگی دارد. به جای تمرکز صرف بر افزایش قیمت، توسعه‌دهندگان ارزهای دیجیتال باید بر ایجاد یک شبکه «سالم» تمرکز کنند که تراکنش‌های پایدار و متنوع را پشتیبانی کند. این رویکرد زمینه را برای جذب کاربران، رقابت با سایر شبکه‌ها، و در نهایت افزایش ارزش توکن فراهم می‌کند.