شبکه پایث
شبکه پایث یک اوراکل غیرمتمرکز است که داده‌های بازار مالی را به صورت لحظه‌ای در بین بلاکچین‌های مختلف به اشتراک می‌گذارد. این شبکه در آوریل 2021 توسط سیاران کرونین، مایکل کیهیل و جیانت کریشنا مورثی تأسیس شد و قیمت دارایی‌های مختلف مانند سهام آمریکا، کالاها و ارزهای دیجیتال را با همکاری ناشران اصلی شامل صرافی‌ها و شرکت‌های بازارساز جهانی تجمیع می‌کند. فیدهای قیمتی پایث مجموعه‌ای از قیمت‌های ناشران هستند که چندین بار در ثانیه به‌روزرسانی می‌شوند.
نمای کلی
شبکه پایث که در آگوست 2021 بر بستر سولانا راه‌اندازی شد، سه محصول داده‌ای مجزا ارائه می‌دهد که کاربردهای متنوعی را پوشش می‌دهند:
فیدهای قیمت سولانا
این فیدها قیمت‌ها را بر روی شبکه اصلی سولانا با بالاترین سرعت ممکن به‌روزرسانی می‌کنند و داده‌های لحظه‌ای ارائه می‌دهند.
فیدهای قیمت پایث‌نت
این فیدها قیمت‌ها را در اکوسیستم‌های مختلف بلاکچین مانند اتریوم، BNB، آوالانچ و دیگر بلاکچینها گسترش می‌دهند و در کاربردهای اینچین و برون‌زنجیره‌ای قابل استفاده هستند.
محصول Benchmarks
این محصول داده‌های تاریخی قیمت را برای اهدافی مانند تسویه حساب و کاربردهای مشابه ارائه می‌دهد و مکمل مجموعه پایث است.
برای توسعه‌دهندگان برنامه‌ها، شبکه پایث مستندات کاملی برای هر محصول فراهم کرده است. منابع اضافی شامل راهنماهایی برای ارائه‌دهندگان داده، بینش‌هایی از مکانیزم عملیاتی پایث، معیارهای پذیرش شبکه، و آموزش‌هایی برای فرآیندهای ادغام نیز در دسترس هستند.
اجزای اصلی
فیدهای قیمت سولانا
این فیدها یکی از اجزای اوراکل غیرمتمرکز شبکه پایث هستند که قیمت‌های لحظه‌ای بازار مالی را مستقیماً به بلاکچین سولانا ارسال می‌کنند. هر فید قیمتی در یک حساب مشخص در سولانا ذخیره شده و ادغام با برنامه‌ها را تسهیل می‌کند. توسعه‌دهندگان می‌توانند با استفاده از SDK مخصوص سولانا داده‌ها را به راحتی بازیابی و استفاده کنند.
شناسه‌های حساب فیدهای قیمت
شناسه فیدهای قیمت پایث در سولانا با کلیدهای حساب منحصربهفرد مشخص می‌شود که بین شبکه اصلی، تست‌نت و دولوپ‌نت متفاوت است. لیست کاملی از فیدهای قیمت سولانا تحت برچسب «mainnet-beta» در وبسایت Pyth.network در دسترس است.
نمایش عددی ثابت
فیدهای قیمت پایث از فرمت ثابت استفاده می‌کنند که نمایه یکسانی برای قیمت و بازه اطمینان تعریف می‌کند. برای مثال، اگر نمایه AAPL/USD برابر 5- باشد، بازه اطمینان 1500 معادل 0.015 دلار و قیمت 12276250 برابر 122.7625 دلار خواهد بود.
دسترس‌پذیری قیمت
در برخی موارد، شبکه پایث ممکن است به دلیل تعطیلی بازارها یا مشکلات شبکه، قادر به ارائه قیمت نباشد. SDKهای پایث دارای قابلیت بررسی پیش‌فرض هستند تا از استفاده از قیمت‌های قدیمی جلوگیری شود.
ساعات بازار
فیدهای قیمت پایث با ساعات کاری سنتی بازارها، شامل ارزهای دیجیتال، سهام آمریکا، فارکس و فلزات، همسو هستند. درک ساعات بازار به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند تا برنامه‌های خود را با داده‌های به‌روز هماهنگ کنند.
تأخیر
در هنگام ادغام فیدهای قیمت پایث، توسعه‌دهندگان باید به تأخیر میان منابع زنجیره‌ای و خارج از زنجیره توجه کنند. با وجود طراحی با تأخیر کم، اوراکل‌های زنجیره‌ای به دلیل نیازهای امنیتی و اجماع، تأخیر بیشتری دارند.
بازه‌های اطمینان
شبکه پایث علاوه بر ارائه قیمت‌ها، بازه‌های اطمینان را نیز منتشر می‌کند. این بازه‌ها مبتنی بر مدل توزیع لاپلاس هستند و به کاربران امکان می‌دهند در شرایط عدم اطمینان قیمت‌ها تصمیمات محافظه‌کارانه اتخاذ کنند. این اصل در سناریوهای مالی مانند قراردادهای مشتقه، تسویه حساب‌ها و مدیریت ریسک کاربرد دارد.
فیدهای قیمت پایث‌نت
شبکه پایث از یک مدل «Pull» برای به‌روزرسانی قیمت‌ها استفاده می‌کند، برخلاف مدل «Push» که بسیاری از اوراکل‌ها به کار می‌برند. در این فرآیند، کاربران قیمت‌ها را به‌صورت اینچین ارسال می‌کنند. این کار با استفاده از پروتکل پیام‌رسانی Wormhole انجام می‌شود که صحت داده‌ها را از طریق امضاهای رمزنگاری‌شده تضمین می‌کند.
نکات کلیدی برای توسعه‌دهندگان
مستندات کامل برای هر محصول در دسترس است. ابزارهایی مانند SDK و شناسه‌های حساب برای ادغام آسان‌تر ارائه شده‌اند. معیارهای ریسک و اطمینان، همراه با اصول تأخیر، به توسعه‌دهندگان کمک می‌کنند برنامه‌های پایدار و قابل اعتماد طراحی کنند.
پیاده‌سازی
در مدل Pull، توسعه‌دهندگانی که قصد دارند از پایث در برنامه‌های خود استفاده کنند، باید یک رویکرد دوگانه را اتخاذ کنند:
یکپارچه‌سازی درون زنجیره‌ای (آنچین):
برنامه‌های درون زنجیره‌ای قیمت‌ها را از برنامه پایث که بر روی همان بلاکچین مستقر شده است، می‌خوانند.
یکپارچه‌سازی خارج از زنجیره (آفچین):
فرانت‌اندها و کارهای خارج از زنجیره، به‌روزرسانی‌های قیمت پایث را همراه با تراکنش‌های خاص برنامه خود قرار می‌دهند.
این مدل غیرمتمرکز امکان به‌روزرسانی‌های کارآمد، مقرون‌به‌صرفه و مکرر را فراهم می‌کند و در عین حال قابلیت اطمینان را حفظ می‌نماید.
کاربرد
شناسه‌های فید قیمت
هر فید قیمت در شبکه پایث به طور منحصربهفرد توسط یک شناسه شناسایی می‌شود که بسته به بلاکچین در قالب‌های مختلف نمایش داده می‌شود. برای استفاده از یک فید قیمت درون زنجیره‌ای، توسعه‌دهندگان باید شناسه آن را از وبسایت Pyth.network یا صفحه شناسه‌های فید قیمت دریافت کنند. ضروری است که این شناسه در برنامه ذخیره شود تا برای درخواست‌های بعدی فید قیمت استفاده گردد.
نمایش عددی نقطه ثابت
فیدهای قیمت پایث از نمایش نقطه ثابت برای اعداد استفاده می‌کنند و از یک توان ثابت برای قیمت و بازه اطمینان بهره می‌برند. نمایش عددی با ضرب مقدار در توان ده به دست می‌آید. این رویکرد دقت لازم برای نمایش قیمت‌ها و بازه‌های اطمینان را تضمین می‌کند.
دسترسی به قیمت
پایث شرایطی را شناسایی می‌کند که در آن ممکن است قادر به ارائه قیمت فعلی نباشد، مانند تعطیلی بازارها یا قطعی‌های شبکه. به یکپارچه‌کنندگان توصیه می‌شود بررسی‌هایی را پیاده‌سازی کنند تا از استفاده تصادفی از قیمت‌های قدیمی جلوگیری کنند. SDKهای پایث شامل بررسی‌های داخلی برای جلوگیری از بازیابی قیمت‌های منسوخ شده هستند.
ساعات بازار
فیدهای قیمت پایث مطابق با ساعات بازار سنتی برای کلاس‌های دارایی مختلف عمل می‌کنند و اطمینان می‌دهند که کاربران از بازه‌های زمانی خاصی که در آن قیمت‌ها در دسترس هستند، آگاه باشند. این امر با ساعات کاری بازارهای مربوطه همسو است.
Hermes
Hermes به‌عنوان یک مؤلفه حیاتی در معماری شبکه پایث عمل می‌کند و یک API وب برای استریم به‌روزرسانی‌های قیمت پایث ارائه می‌دهد. کاربران می‌توانند از طریق نقاط انتهایی عمومی به آخرین داده‌های قیمتی دسترسی پیدا کنند و توسعه‌دهندگان تشویق می‌شوند برای تاب‌آوری و تمرکززدایی، میزبانی اختصاصی Hermes را در نظر بگیرند.
نقاط انتهایی عمومی
انجمن داده‌های پایث نقاط انتهایی پایدار و بتا را برای Hermes ارائه می‌دهد که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد ادغام‌ها را آزمایش کنند. در حالی که این نقاط انتهایی عمومی در دسترس هستند، توصیه می‌شود برای استقرارهای تولیدی، یک نمونه اختصاصی از Hermes میزبانی شود.
ارائه‌دهندگان گره Hermes
چندین ارائه‌دهنده گره، خدمات Hermes را ارائه می‌دهند و به تمرکززدایی و تاب‌آوری شبکه پایث کمک می‌کنند. توسعه‌دهندگان می‌توانند از، Triton ،P2P، Blockdaemon و Figment برای خدمات گره Hermes استفاده کنند.
استفاده
توسعه‌دهندگان می‌توانند با استفاده از API جامع Hermes که از کوئری‌های RESTful و اشتراک‌های WebSocket پشتیبانی می‌کند، تعامل برقرار کنند. SDKهای شبکه پایث که برای بلاکچین‌های خاص طراحی شده‌اند، فرآیند یکپارچه‌سازی را با ارائه ارتباط یکپارچه با Hermes ساده می‌کنند.
هزینه‌ها
پروتکل شبکه پایث امکان هزینه‌های اختیاری داده را برای به‌روزرسانی فید قیمت درون زنجیره‌ای فراهم می‌کند. حاکمیت هر بلاکچین، وجود و اندازه این هزینه‌ها را تعیین می‌کند. توسعه‌دهندگان می‌توانند این هزینه‌ها را به کاربران نهایی منتقل کنند و مدلی پایدار برای جبران مشارکت ارائه‌دهندگان داده ایجاد نمایند.
معیارهای پایث
معیارهای پایث به کاربران این امکان را می‌دهد که داده‌های تاریخی قیمت را از فیدهای قیمتی پایث‌نت بازیابی کنند. این قابلیت به برنامه‌ها اجازه می‌دهد به نقاط قیمت خاصی که برای فعالیت‌هایی مانند تسویه قرارداد یا هر کاربرد دیگری که به اطلاعات قیمتی تاریخی نیاز دارد، دسترسی داشته باشند. داده‌های بازیابی شده از معیارهای پایث امضا شده و به صورت درون زنجیره‌ای قابل تأیید هستند و همان مفروضات اعتمادی فیدهای قیمتی پایث‌نت را حفظ می‌کنند.
قابلیت اطمینان و محدودیت‌ها
برای اطمینان از قابلیت اطمینان API معیارهای Pyth Benchmarks، محدودیتی در نرخ درخواست‌ها اعمال شده است. محدودیت تعیین‌شده برای بیشتر نقاط انتهایی، 30 درخواست در هر 10 ثانیه از هر آدرس IP است، با استثنای نقطه انتهایی TradingView که اجازه 90 درخواست در هر 10 ثانیه را می‌دهد. مشتریانی که این محدودیت را رعایت نکنند، برای دوره 60 ثانیه بعدی پاسخ 429 (زیاد بودن درخواست‌ها) دریافت خواهند کرد.
دسترسی به قیمت‌های معیار
مرور دستی:
کاربران می‌توانند صفحه معیارها را در وبسایت Pyth.network مرور کنند که یک رابط برای جستجو در آرشیو قیمت‌های معیار را فراهم می‌آورد. گزینه‌های پیش‌فرض برای تاریخ‌ها و زمان‌های معمول تسویه در دسترس هستند که به کاربران این امکان را می‌دهند تا زمان خاصی را انتخاب کرده و تمام قیمت‌های فعال پایث در آن لحظه را مشاهده کنند. هر قیمت نمایش‌داده‌شده معادل به‌روزرسانی قیمت پایث درست قبل از زمان انتخاب‌شده است که دقت آن را تضمین می‌کند.
قراردادهای آنچین:
قراردادهای درون زنجیره‌ای می‌توانند قیمت‌های معیار را با استفاده از مدل pull یکپارچه کنند، مشابه با فیدهای قیمت پایث‌نت. این فرایند شامل مراحل زیر است: a. از نقطه انتهایی Hermes با آدرس /api/get_vaa برای دریافت به‌روزرسانی قیمت امضا‌شده برای فید قیمت و زمان مورد نظر استفاده کنید. این درخواست، به‌روزرسانی قیمت را بلافاصله پس از زمان مورد نظر بازمی‌گرداند. b. به‌روزرسانی قیمت به‌دست‌آمده را به قرارداد درون زنجیره‌ای ارسال کنید به‌عنوان بخشی از تراکنش که به داده‌های معیار نیاز دارد. c. در داخل قرارداد اینچین، از تابع parsePriceFeedUpdates در قرارداد پایث برای بررسی صحت به‌روزرسانی و بازگرداندن قیمت دارایی درخواست‌شده استفاده کنید. به‌روزرسانی باید امضاهای صحیح داشته باشد و در محدوده زمانی پیکربندی‌شده توسط کاربر قرار گیرد که با نیازهای خاص آنها همخوانی داشته باشد.
انتشار داده‌ها
ارائه‌دهندگان داده‌ای که می‌خواهند به شبکه پایث کمک کنند، می‌توانند مراحل ساختارمند زیر را دنبال کنند:
درخواست دسترسی:
با انجمن داده‌های پایث از طریق دیسکورد یا تلگرام تماس بگیرید تا علاقه خود را به عنوان یک ارائه‌دهنده داده اعلام کنید. تنها نهادهایی که داده‌های دست اول دارند، مانند صرافی‌ها، سازندگان بازار و شرکت‌های تجاری مجاز به شرکت در این فرآیند هستند.
ایجاد جفت کلید:
هر ارائه‌دهنده داده در شبکه با یک کلید عمومی شناسایی می‌شود و قیمت‌های آنها با استفاده از کلید خصوصی مربوطه امضا می‌شود. برای شروع، یک جفت کلید عمومی/خصوصی سولانا با استفاده از مجموعه ابزار سولانا ایجاد کنید. اشتراک‌گذاری کلید عمومی با انجمن داده‌های پایث به منظور مجوز برای انتشار قیمت‌ها انجام می‌شود.
تأمین‌کنندگان اعتبارسنجی:
یک گره سولانا RPC و یک اعتبارسنجی پایث‌نت را با کمک انجمن داده‌های پایث دریافت کنید.
pyth-agent:
از بسته نرم‌افزاری pyth-agent برای انتشار داده‌ها به شبکه استفاده کنید. این بسته ارتباط با بلاکچین را ساده می‌کند و یک رابط JSON RPC برای ارسال داده‌های قیمت فراهم می‌آورد. برای دستورالعمل‌ها و مثال‌های عملی از ادغام با API با pyth-agent به README مراجعه کنید.
تأمین مالی
در دسامبر 2023، انجمن داده‌های پایث یک دور تأمین مالی انجام داد که با مشارکت نهادهای صنعتی مانند Castle Island Ventures ،Multicoin Capital و Wintermute Ventures همراه بود. انجمن داده‌های پایث توکن‌های پایث را به مشارکت‌کنندگان در این دور تأمین مالی اختصاص داد که به آنها امکان تأثیرگذاری بر توسعه پلتفرم را می‌دهد. دور تأمین مالی با هدف گسترش جامعه پایث و بهبود شبکه از طریق دسترسی بیشتر به سرمایه، مشارکت در حاکمیت، بهبود پروتکل‌ها و هدایت استراتژیک برگزار شد.
اقتصاد توکنی
توکن شبکه پایث (PYTH)
پایث به‌عنوان توکن حاکمیتی برای شبکه پایث عمل می‌کند و به دارندگان توکن این امکان را می‌دهد که در فعالیت‌های حاکمیتی از طریق برنامه staking و رابط حاکمیتی شرکت کنند.
برای مشارکت در حاکمیت جامعه، دارندگان باید توکن‌های خود را در برنامه staking پایث سهام‌گذاری کنند، جایی که هر توکن سهام‌گذاری‌شده معادل یک رأی در فرآیند حاکمیت است. پیشنهادات به پایث دائو می‌توانند توسط هر دارنده توکن پایث که حداقل 0.25% از کل توکن‌های پایث را سهام‌گذاری کرده باشد، ارسال شوند.
توزیع توکن
توکن پایث مجموعاً دارای عرضه‌ای معادل 10,000,000,000 (10 میلیارد) توکن است. در ابتدا، 1,500,000,000 (15%) توکن پایث از نوامبر 2023 در گردش بوده‌اند، در حالی که 85% باقی‌مانده تحت یک برنامه قفل‌گذاری قرار دارند که در فواصل زمانی 6، 18، 30 و 42 ماه پس از راه‌اندازی توکن باز خواهند شد.
تخصیص توکن
|
تخصیص توکن |
مقدار |
توکن‌های باز شده |
توکن‌های قفل‌شده |
|
جوایز ناشر |
2,200,000,000 پایث |
~2% (50M) |
تحت برنامه بازگشایی |
|
رشد اکوسیستم |
5,200,000,000 پایث |
~13% (700M) |
تحت برنامه بازگشایی |
|
توسعه پروتکل |
1,000,000,000 پایث |
~15% (150M) |
تحت برنامه بازگشایی |
|
جامعه و راه‌اندازی |
600,000,000 پایث |
تمام 600M |
از روز اول باز شده |
|
فروش خصوصی |
1,000,000,000 پایث |
هیچ‌کدام |
تحت برنامه بازگشایی |
ایردراپ گذشته‌نگر پایث قانون اساسی پایث‌دائو چارچوب حکمرانی جامعه را مشخص می‌کند، شامل روش‌هایی برای پیشنهاد و رأی‌گیری در مورد ارتقاء شبکه، تنظیمات پارامترها و ابتکارات استراتژیک.
دارندگان توکن نقش مرکزی در حکمرانی ایفا می‌کنند و از طریق رأی‌گیری اینچین با استفاده از توکن پایث مشارکت می‌کنند. این ساختار حکومتی هدف دارد تا مشارکت جامعه، شفافیت و تصمیم‌گیری مبتنی بر اجماع را در اکوسیستم شبکه پایث ترویج کند.
در نوامبر 2023 و دوباره در فوریه 2024، شبکه برنامه ایردراپ گذشته‌نگر را اجرا کرد که در آن توکن‌های پایث به شرکت‌کنندگان واجد شرایط بر اساس مشارکت‌ها و فعالیت‌هایشان در بلاکچینها و برنامه‌های غیرمتمرکز مختلف توزیع شد.
این ابتکار هدف دارد تا مشارکت جامعه را انگیزه دهد و مشارکت گسترده‌تری در حکمرانی شبکه را ترویج کند.
حکمرانی قانون اساسی پایث دائو
شبکه پایث اخیراً قانون اساسی پایث دائو را معرفی کرد که چارچوب حکمرانی و روش‌های مشارکت جامعه را مشخص می‌کند.
دارندگان توکن می‌توانند در فعالیت‌های حکمرانی مانند پیشنهاد و رأی‌گیری در مورد ارتقاء شبکه، تغییرات پارامترهای پروتکل و ابتکارات استراتژیک شرکت کنند. توکن پایث جزئی جدایی‌ناپذیر از مدل حکمرانی غیرمتمرکز شبکه است که هدف آن تضمین نمایندگی جامعه و شفافیت در تصمیم‌گیری‌هاست.
از طریق پایث دائو، دارندگان توکن به‌طور جمعی به تکامل و پایداری اکوسیستم شبکه پایث کمک می‌کنند.
مشارکت‌کنندگان:
مارک تیلمنت
ادوارد زو
ماریو برنادی
بوراک ساگلام
یانیس خدوسی
آند ژنگ
پایث «اکسپرس رله» را راه‌اندازی کرد
در 11 جولای 2024، شبکه پایث «اکسپرس رله» را راه‌اندازی کرد که برای اتصال شرکت‌های تجاری پیشرو به پروتکل‌های دیفای طراحی شده است. تیم پایث تیم در توییتر نوشت:
«معرفی: اکسپرس رله — مزایده‌های اولویت برای دیفای خودمختارتر. نقش استخراجی ماینرها را حذف کنید، پروتکل‌ها را سریع‌تر راه‌اندازی کنید و فوراً به شبکه‌ای از جستجوگران برتر دسترسی پیدا کنید.»
اکسپرس رله به‌طور مستقیم پروتکل‌های دیفای را به شبکه‌ای از جستجوگران مستقر متصل می‌کند. این مزایده اولویت به جستجوگران این امکان را می‌دهد که برای اولویت انجام عملیات پرسود (مانند تسویه حساب‌ها) بر روی پروتکل‌های دیفای یکپارچه رقابت کنند.
شبکه پایث همچنین ادعا می‌کند که اکسپرس رله به مشکل MEV (حداکثر ارزش قابل استخراج) رسیدگی می‌کند، که سودی است که ماینرها یا اعتبارسنج‌ها از تغییر ترتیب، اضافه کردن یا حذف تراکنش‌ها درون یک بلوک استخراج می‌کنند.
«این استخراج منجر به هزینه‌ها و ناکارآمدی‌هایی برای پروتکل‌های دیفای و کاربران می‌شود.»
اکسپرس رله پروتکل‌ها را از طریق مزایده‌های کنترل‌شده توسط پروتکل برای تراکنش‌های ارزشمند مانند تسویه حساب‌ها به شبکه‌ای از جستجوگران متصل می‌کند. این سرویس به پروتکل‌ها کمک می‌کند تا MEV را حذف کنند و هزینه‌های عملیات بحرانی مانند جوایز تسویه حساب (تخفیف‌هایی که به جستجوگران برای تسویه موقعیت‌های غرق‌شده پیشنهاد می‌شود) را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهند. تیم پایث در توییتر خود نوشت:
«اکسپرس رله به پروتکل‌های در مراحل اولیه راهی برای تسریع در استقرار ارائه می‌دهد. به جای ساخت شبکه‌های تسویه‌کننده و مذاکره با جستجوگران، پروتکل‌ها می‌توانند به‌راحتی به شبکه جستجوگر مستقر متصل شوند تا تسویه‌ها را راه‌اندازی کنند.»
شبکه پایث همچنین ذکر کرده که پروتکل‌هایی از جمله Synthetix ،Zerolend، Ionic ،Synonym ،Keom ،Jax Finance ،Vela Exchange و Fulcrom Finance قبلاً با اکسپرس رله یکپارچه شده‌اند یا شروع به یکپارچه‌سازی آن کرده‌اند، که به آنها امکان می‌دهد تا منابع کمتری را برای ساخت شبکه‌های تسویه‌کننده و جستجوگر خود صرف کنند.
نظرات کاربران