به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از فوربز، بیت‌کوین (BTC) مسیر طولانی‌ای را از حاشیه‌های مالی تا جایگاه کنونی‌اش به‌عنوان یک دارایی سرمایه‌گذاری اصلی طی کرده است. ظهور محصولات قابل معامله بیت‌کوین (ETPs) و صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETFs) دسترسی سرمایه‌گذاران نهادی به بیت‌کوین را بیش از پیش آسان کرده است. اما با ورود میلیاردها دلار به این محصولات، مسئله‌ای مهم و قابل تأمل پدید آمده است: وابستگی به یک متولی (Custodian) برای نگهداری بیت‌کوین فیزیکی که از این محصولات پشتیبانی می‌کند.
به‌عنوان مثال، صندوق بیت‌کوین آی‌شیر (iShares Bitcoin Trust) شرکت بلک‌راک را در نظر بگیرید. با بیش از ۵۰ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت، این صندوق موفق‌ترین ETF بیت‌کوین در بازار است. با این حال، تمام بیت‌کوین‌های این صندوق تنها توسط کوین‌بیس نگهداری می‌شوند. بلک‌راک غول دنیای مالی است، اما واقعیت این است که کوین‌بیس (علاوه بر بلک‌راک) یک منبع اصلی ریسک برای سرمایه‌گذاران به شمار می‌رود. این نقطه ضعف واحد می‌تواند صندوق را در معرض خطر زیان‌های فاجعه‌بار قرار دهد؛ ریسکی که احتمالاً بسیاری از سرمایه‌گذاران از آن بی‌اطلاع هستند.
وقتی یک متولی شکست می‌خورد
پیامدهای احتمالی این وضعیت به‌وضوح در بیانیه ثبت SEC برای صندوق بیت‌کوین آی‌شیر آمده است: «...در صورت ورشکستگی یا اعلام ورشکستگی متولی بیت‌کوین...دارایی‌های مشتریان (از جمله دارایی‌های صندوق) ممکن است به‌عنوان دارایی‌های متولی بیت‌کوین در نظر گرفته شود و مشتریان، از جمله صندوق، ممکن است در معرض ریسک قرار گرفتن در صف بستانکاران عمومی بدون وثیقه قرار گیرند و خطر از دست دادن کل دارایی یا کاهش ارزش آن‌ها را تجربه کنند».
به بیان ساده، اگر کوین‌بیس اعلام ورشکستگی کند، دارندگان واحدهای ETF بیت‌کوین ممکن است به‌عنوان بستانکاران بدون وثیقه در انتهای صف قرار گیرند و هیچ ادعای تضمین‌شده‌ای نسبت به بیت‌کوین‌هایی که پشتوانه سهامشان است نداشته باشند. رتبه اعتباری کوین‌بیس که توسط رتبه بندی جهانی S&P در سطح BB– طبقه‌بندی شده، آن را در وضعیت «بی‌ارزش» قرار داده است. بله، شرکتی که نگهداری بیت‌کوین‌های میلیارد دلاری را بر عهده دارد، رتبه اعتباری نه‌چندان درخشانی دارد.
در حال حاضر هیچ دلیلی برای تردید در توانایی کوین‌بیس در نگهداری بیت‌کوین به نمایندگی از مشتریانش وجود ندارد. اما پیش از آنکه این سناریو را غیرمحتمل بدانیم، به خاطر داشته باشید که تاریخ بیت‌کوین مملو از مثال‌هایی از فروپاشی متولیان است؛ از Mt. Gox گرفته تا FTX و صندوق پرایم.
مشکل مدل‌های متولی تک‌نهادی
مدل‌های متولی تک‌نهادی بازمانده‌ای از سیستم مالی سنتی هستند که در آن دارایی‌ها معمولاً در یک مرکز تسویه یا بانک واحد متمرکز می‌شوند. اما بیت‌کوین اساساً متفاوت است. بیت‌کوین به متولی متمرکز نیازی ندارد و اتکا به چنین مدلی، اصول کلیدی بیت‌کوین مانند کاهش نیاز به اعتماد و مقاومت در برابر نقاط شکست متمرکز را تضعیف می‌کند. شکست یک متولی واحد می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد؛ از ورشکستگی و کلاهبرداری گرفته تا حملات دولتی، حملات سایبری و مشکلات عملیاتی. هر یک از این موارد می‌تواند دارایی‌ها را غیرقابل دسترس کند، حتی اگر بیت‌کوین روی بلاک‌چین همچنان قابل مشاهده باشد. در بازاری که امنیت، سرعت و استقلال ارزش بالایی دارند، این ریسک برای بسیاری از سرمایه‌گذاران نهادی غیرقابل‌قبول است.
نگهداری چندنهادی: یک راه‌حل
این مشکل با نگهداری چندنهادی (MIC) حل می‌شود. MIC از فناوری چندامضایی بیت‌کوین استفاده می‌کند تا نگهداری دارایی‌ها را بین چند نهاد مستقل در حوزه‌های قضایی مختلف توزیع کند. به‌جای اینکه یک نهاد همه کلیدها را در یک سیستم چندامضایی نگهداری کند، MIC آن‌ها را بین چند متولی تنظیم‌شده توزیع می‌کند. این یعنی هیچ متولی واحدی نمی‌تواند به‌تنهایی تراکنش‌ها را تأیید کند، چراکه به یک نصاب (مانند ۲ از ۳) کلیدها برای انتقال دارایی‌ها نیاز است.
حتی اگر یکی از متولیان ورشکسته یا دچار مشکل شود، بیت‌کوین سپرده‌گذار امن و قابل دسترس باقی می‌ماند. با ترکیب متولیان از کشورهای مختلف با قوانین مستقل، MIC ریسک انسداد یا مصادره دارایی‌ها را کاهش می‌دهد. این رویکرد توزیع‌شده بسیاری از ریسک‌های مرتبط با متولیان بیت‌کوین را کاهش داده و به‌عنوان یک راه‌حل مستحکم‌تر برای سرمایه‌گذاری‌های نهادی نسبت به مدل‌های رایج امروزی مطرح است.
چرا نگهداری چندنهادی آینده‌دار است؟
تقاضا برای نگهداری امن و مقیاس‌پذیر بیت‌کوین هرگز به این اندازه بالا نبوده است. با رشد صندوق‌های قابل معامله (ETF)،ETP ، خزانه‌های شرکتی و ذخایر استراتژیک، سرمایه‌گذاران نهادی به راه‌حل‌هایی نیاز دارند که ریسک متولیان واحد را برطرف کند. شرکت‌هایی مانند Onramp چارچوب‌های نگهداری چندنهادی ارائه می‌دهند که بهترین عناصر امنیت سنتی را با مقاومت معماری غیرمتمرکز بیت‌کوین ترکیب می‌کند.
مزایای MIC فراتر از امنیت است. با درگیر کردن چند متولی، نهادها ریسک از دست دادن فاجعه‌بار را کاهش می‌دهند. تنظیمات چندامضایی شفافیت دارایی‌ها را از طریق اثبات رمزنگاری تضمین می‌کند و نیاز به تأیید چند طرف برای تراکنش‌ها، نظارت و پاسخگویی را افزایش می‌دهد. همچنین، نهادها می‌توانند ترتیبات نگهداری خود را برای برآوردن نیازهای حکمرانی و انطباق تنظیم کرده و متولیان را به‌دلخواه اضافه یا جایگزین کنند.
صندوق‌های ETF بیت‌کوین در برابر تراست‌های بیت‌کوین
یکی از دلایل محبوبیت مجدد ساختار تراست این است که آن‌ها می‌توانند از MIC استفاده کرده و در عین حال بهره‌وری مالیاتی ارائه دهند. برخلاف ETFها که معمولاً به تسویه نقدی نیاز دارند، تراست‌ها می‌توانند تحویل مستقیم بیت‌کوین را ممکن سازند، به این معنی که سرمایه‌گذاران می‌توانند بیت‌کوین واقعی دریافت کنند و از رویداد مالیاتی اجتناب کنند. برای صندوق‌های بازنشستگی، بنیادها و دفاتر خانوادگی که به‌دنبال دسترسی مستقیم به بیت‌کوین هستند، تراست‌های مجهز به MIC یک گزینه جذاب ارائه می‌دهند. این ساختارها با ترکیب سادگی محصولات مالی سنتی و امنیت نگهداری غیرمتمرکز، راهی کارآمدتر و مقاوم‌تر برای دسترسی نهادی به بیت‌کوین فراهم می‌کنند.
نقطه عطفی برای محصولات بیت‌کوین نهادی
راه‌اندازی ETFهای اسپات بیت‌کوین نقطه عطفی برای این صنعت بود، اما با بلوغ بازار، محدودیت‌های مدل‌های متولی تک‌نهادی بیشتر آشکار می‌شوند. همان‌طور که مالی سنتی مدل‌های چندمتولی و چارچوب‌های مدیریت دارایی متنوع ایجاد کرد، محصولات مالی جدید بیت‌کوین نیز باید نیازهای رو به رشد سرمایه‌گذاران نهادی را برآورده کنند. در حالی که بازار خود را با فرصت‌های ارائه‌شده توسط فناوری بیت‌کوین تطبیق می‌دهد، مؤسساتی که امنیت، شفافیت و غیرمتمرکز بودن را به‌درستی اجرا کنند، بهترین موقعیت را برای موفقیت خواهند داشت.
نظرات کاربران