فراکستال (Fraxtal)
فراکستال یک زنجیره لایه 2 رول‌آپ سازگار با EVM برای فراکس فاینانس است. فراکستال با استفاده از فناوری رول‌آپ، ترافیک شبکه اتریوم را کاهش می‌دهد. رول‌آپ‌ها تراکنش‌ها را خارج از زنجیره بسته‌بندی کرده و داده‌ها را قبل از ارسال به اتریوم فشرده می‌کنند.
مروری بر فراکستال
در یک مصاحبه در ژانویه 2024، سم کاظمیان راه‌اندازی فراکستال، بلاکچین لایه 2 فراکس فاینانس، را اعلام کرد. این نسخه قرار بود در هفته اول فوریه منتشر شود و اتراسکن (Etherscan) از همان روز اول از طریق فراکس‌اسکن پشتیبانی ارائه دهد. کاظمیان اطمینان داشت که این راه‌اندازی، به همراه چندین پروژه که به زودی پس از آن معرفی خواهند شد، یکی از مهم‌ترین نسخه‌های رول‌آپ سال خواهد بود.
فراکستال یک بلاکچین رول‌آپ ماژولار (لایه 2) است که از نقشه‌راه "مقیاس‌بندی فراکتالی" بهره می‌برد. فراکستال دارای ویژگی‌های آشنا و نوآورانه‌ای است:
فراکستال یک رول‌آپ معادل EVM است که از استک OP به عنوان پلتفرم قراردادهای هوشمند و محیط اجرایی خود استفاده می‌کند. استقرار برنامه‌ها به همان سرعت، امنیت، و هزینه‌ای است که رول‌آپ‌های پیشرو اتریوم مانند آپتیمیسم و بیس ارائه می‌دهند.
فراکستال یک رول‌آپ ماژولار است. این بلاکچین دارای چندین مؤلفه و میانه‌افزار برای استفاده، اتصال، استقرار L3ها و ساخت بر روی سایر زنجیره‌ها و شبکه‌ها است. این سیستم از یک ماژول دسترسی به داده‌های جداگانه که توسط تیم اصلی فراکس توسعه یافته، بهره می‌برد.
فراکستال دارای مشوق‌های بلاک‌اسپیس (با نام Flox) است که به کاربران و توسعه‌دهندگان به دلیل صرف گاز و تعامل با هر قرارداد هوشمند در شبکه پاداش می‌دهد. هر دوره، کاربرانی که گاز مصرف می‌کنند و توسعه‌دهندگانی که قراردادهایی مستقر می‌کنند که در آن گاز مصرف می‌شود، امتیاز FXTL کسب می‌کنند که می‌تواند بعدها به توکن تبدیل شود. برای اولین بار، کاربران قادرند جوایزی بیشتر از گازی که مصرف می‌کنند به دست آورند و توسعه‌دهندگان می‌توانند بیشتر از گازی که اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز آن‌ها مصرف می‌کنند، کسب کنند.
توکن گاز بومی فراکستال، فرکس اتر (frxETH) است که توسط فراکس فاینانس (Frax Finance) صادر می‌شود.
فراکستال و استفاده از فناوری رول‌آپ: راه‌حل مقیاس‌بندی لایه 2
فراکستال قرار است از فناوری رول‌آپ به عنوان یک راه‌حل مقیاس‌بندی لایه 2 بهره‌برداری کند. این رویکرد شامل اجرای تراکنش‌ها خارج از شبکه اصلی اتریوم، تجمیع داده‌ها، فشرده‌سازی آن‌ها، و سپس ارسال مجدد آن‌ها به شبکه اصلی است. پذیرش رول‌آپ‌ها یک حرکت استراتژیک برای حل مشکلات مقیاس‌پذیری و افزایش سرعت تراکنش‌ها است.
راه‌اندازی فراکستال
در تاریخ 8 فوریه 2024، فراکس فاینانس به‌طور رسمی شبکه لایه 2 اتریوم خود، فراکستال، را راه‌اندازی کرد. فراکستال به‌عنوان یک رول‌آپ‌آپتیمیستیک (خوش‌بینانه) سازگار با اتریوم که با استفاده از استک OP توسعه یافته است، عمل می‌کند.
فرکس اتر (frxETH) و فراکس به‌عنوان توکن گاز
فراکستال از فرکس اتر (frxETH) به‌عنوان توکن گاز اختصاصی استفاده می‌کند، که به کاربران این امکان را می‌دهد تا از frxETH برای پرداخت هزینه‌های بلاک‌اسپیس استفاده کنند. کاربران دو روش اصلی برای به‌دست‌آوردن frxETH در داخل فراکستال از طریق پل بومی لایه 2 دارند. آن‌ها می‌توانند یا ETH (توکن گاز روی شبکه اصلی اتریوم) یا frxETH (یک توکن ERC20 روی شبکه اصلی اتریوم) را از طریق پل بومی لایه 2 منتقل کنند. انتقال هر یک از ETH یا frxETH از طریق پل بومی لایه 2 منجر به دریافت توکن گاز بومی frxETH در فراکستال می‌شود. کاربران با انتقال frxETH از فراکستال به اتریوم، توکن frxETH ERC20 را دریافت می‌کنند. انتقال WETH (رپد اتریوم) از طریق پل بومی لایه 2 منجر به دریافت WETH در فراکستال می‌شود. به یاد داشته باشید که WETH نمی‌تواند در فراکستال به ETH باز شود زیرا خود ETH با frxETH جایگزین شده است.
فرکس اتر (frxETH) V2
فرکس اتر (frxETH) V2 در تاریخ 11 ژانویه 2025 راه‌اندازی شد و نسخه جدید V2 علاوه بر افزایش بازدهی، فرآیند غیرمتمرکز کردن اعتبارسنج‌ها را نیز بهبود می‌بخشد. تیم توسعه در توییتر اعلام کرد:
"$sfrxETH بالاترین بازده را در میان ETH عمده لیکویید استیک شده دارد و با صدها میلیون دلار TVL بازدهی بسیار بیشتری نسبت به رقبای خود کسب می‌کند."
"ماموریت ما این است که تبدیل به بانک مرکزی غیرمتمرکز ارزهای دیجیتال شویم. برای این کار، نیاز داریم که همه افراد هم در بخش عرضه و هم در بخش تقاضا مشارکت کنند. ما V2 را به‌طور کامل از صفر ساخته‌ایم تا هر اعتبارسنج ETH بتواند بدون نیاز به مجوز به سیستم ملحق شود."
ویژگی‌های جدید فرکس اتر V2
فرکس اتر V2 این امکان را فراهم می‌کند که اعتبارسنج‌های ناشناس یا خارجی وارد سیستم frxETH شوند. تمام جوایز استیکینگ ETH آن‌ها مستقیماً به یک قرارداد هوشمند ValidatorPool که تحت کنترل آن‌ها است، منتقل می‌شود و بنابراین هیچ frxETH برای آن‌ها ایجاد نمی‌شود. با این حال، آن‌ها اعتبار دریافت خواهند کرد که می‌تواند برای قرض گرفتن ETH که از طریق مکانیزم ضرب V1 وارد شده است، استفاده شود. وثیقه برای این قرض گرفتن یک پیام خروجی مسدود شده است که اگر موقعیت قرضی آن‌ها ناسالم شود، پروتکل frxETH قادر به اجرای آن خواهد بود. وجوه خارج‌شده تنها به ValidatorPool منتقل می‌شود و تا زمانی که تمام وام‌ها پرداخت نشود، در آنجا "محبوس" می‌مانند.
سیستم امتیاز فراکستال (FXTL)
سیستم امتیاز فراکستال، FXTL را معرفی می‌کند که یک شمارنده منحصر به فرد است که نمایانگر امتیازهای داخل اکوسیستم فراکستال می‌باشد. این سیستم نقش حیاتی در پاداش‌دهی و تشویق مشارکت‌کنندگان در اکوسیستم ایفا می‌کند، از جمله ایجاد و تعامل با قراردادهای هوشمند، استفاده از پروتکل‌های جدید پیاده‌سازی‌شده در زنجیره، و نگهداری انواع خاصی از دارایی‌ها/توکن‌ها.
تجمع این امتیازها از طریق قرارداد اصلی FraxtalPoints پیگیری و مدیریت می‌شود که به‌عنوان دفتر کل تمام تراکنش‌ها و موجودی‌های مرتبط با FXTL عمل می‌کند. کاربران می‌توانند از طریق این قرارداد به امتیازهای FXTL تجمع‌یافته دسترسی پیدا کرده و آن‌ها را بررسی کنند. امتیازهای FXTL تا 12 ماه پس از راه‌اندازی زنجیره فراکستال به توکن تبدیل خواهند شد. این که آیا امتیازهای FXTL به‌عنوان یک توکن استیکینگ جداگانه برای زنجیره (FXTL) توکنیزه خواهند شد یا به توکن‌های FXS با نسبت مشخص تبدیل خواهند شد (یا ترکیبی از هر دو)، در آینده مشخص خواهد شد.
واگذاری مشوق‌های فراکستال
مشوق‌ها بر اساس فعالیت یک آدرس تخصیص داده می‌شوند. برخی از آدرس‌ها، مانند قراردادهای هوشمند، نمی‌توانند با مشوق‌های تخصیص‌یافته تعامل داشته باشند مگر اینکه تعامل مورد نظر را هنگام استقرار خود پیاده‌سازی کنند. یکی از مشکلات اصلی این است که تیم هنوز اعلام نکرده است که چگونه می‌توان امتیازهای FXTL را درخواست کرد و اضافه کردن عملکردهای اضافی به قراردادهای هوشمند اندازه آن‌ها را افزایش می‌دهد.
واگذاری مشوق‌های کسب‌شده با استفاده از DelegationRegistry به این معنی است که مشوق‌ها می‌توانند به یک آدرس تخصیص یابند که قادر به تعامل با فرآیند درخواست باشد، چه این آدرس یک حساب خارجی، یک حساب هوشمند، یا یک کیف پول چند امضایی باشد.
واگذاری‌ها برای حساب‌های خارجی می‌تواند مستقیماً در DelegationRegistry انجام شود.
مشوق‌های فضای بلوک فراکستال (Flox)
سیستم مشوق‌های فضای بلوک فراکستال (Flox) به کاربران و توسعه‌دهندگان قراردادهای هوشمند در فراکستال پاداش می‌دهد. مصرف‌کنندگان گاز و قراردادهای هوشمند استفاده‌کننده از گاز، براساس الگوریتم Flox، امتیازهای FXTL دریافت می‌کنند که این امتیازها هر دوره (در ابتدا هر 7 روز) به آن‌ها اختصاص می‌یابد.
سیستم Flox مشوق‌های بیشتری برای استفاده از گاز نسبت به تلاش‌های قبلی ارائه می‌دهد. این سیستم به کاربران و قراردادها پاداش می‌دهد، ردیابی تراکنش‌ها را محاسبه کرده و اهمیت قراردادها را بر اساس معیارهای مختلف رتبه‌بندی می‌کند.
برنامه Flox از FXTL به‌عنوان ارز مشوق برای توزیع ارزش به کاربران و توسعه‌دهندگان استفاده می‌کند. این سیستم فراتر از مدل‌های ابتدایی اشتراک هزینه تراکنش است و با مدل‌های پایدار درآمدزایی همسو می‌شود.
مثال 1: یک تعویض از USDC به FRAX از طریق استخر Curve با استفاده از 1inch. مشوق‌ها به قرارداد روتر 1-inch، قرارداد استخر Curve، قرارداد USDC، و قرارداد FRAX توزیع می‌شوند.
مثال 2: قرض گرفتن FRAX از یک جفت Fraxlend در برابر WBTC. مشوق‌ها به قرارداد جفت Fraxlend، قرارداد WBTC، قرارداد FRAX، و قرارداد اوراکل Chainlink توزیع می‌شوند.
veFXS
veFXS نسخه استیک شده از Frax Share (FXS)، توکن حاکمیتی و کاربردی کل اکوسیستم فراکستال است. veFXS دارای کاربردهای مختلفی است و در تمامی تصمیمات حاکمیتی در سراسر اکوسیستم پروتکل‌های فراکستال حق رأی دارد. کاربران توکن‌های FXS خود را برای یک دوره زمانی خودانتخابی بین 1 هفته تا 208 هفته (4 سال) استیک می‌کنند. موجودی veFXS یک کاربر غیرقابل انتقال است (این یک توکن جداگانه نیست) و به طور خطی با مقدار FXS استیک شده و مدت زمان قفل آن کاربر همبستگی دارد. به ازای هر 1 توکن FXS که برای مدت 4 سال استیک شود، موجودی veFXS کاربر 4 واحد افزایش می‌یابد. موجودی veFXS یک کاربر به تدریج کاهش می‌یابد همان‌طور که زمان آزادسازی آن نزدیک می‌شود.
قبل از آغاز فراکستال، veFXS فقط می‌توانست بر روی شبکه اصلی اتریوم استیک شود. اکنون کاربران می‌توانند veFXS را به طور بومی در فراکستال از طریق قرارداد استیکینگ بهبود یافته علاوه بر شبکه اصلی اتریوم استیک کنند.
Frax Name Service (FNS)
خدمات نام فراکستال (FNS) یک شاخه از خدمات نام اتریوم (ENS) است که برای برآوردن نیازهای خاص اکوسیستم فراکستال طراحی شده است. در حالی که FNS قابلیت‌ها و معماری اصلی ENS را حفظ می‌کند، بهبود اصلی که FNS معرفی کرده است، مکانیزم پرداخت بهبود یافته آن است.
خدمات نام اتریوم یک سیستم نام‌گذاری غیرمتمرکز، باز و قابل گسترش است که بر روی بلاکچین اتریوم ساخته شده است. این سیستم امکان نگاشت نام‌های قابل خواندن برای انسان مانند 'alice.eth' به شناسه‌های قابل خواندن توسط ماشین مانند آدرس‌های اتریوم، آدرس‌های سایر ارزهای دیجیتال، هش‌های محتوا و بیشتر را فراهم می‌کند. ENS همچنین از حل معکوس پشتیبانی می‌کند که به کاربران این امکان را می‌دهد تا فراداده‌های اضافی را با آدرس‌های اتریوم مانند نام‌های اصلی و توضیحات رابط‌ها مرتبط کنند.
به طور مشابه، FNS این قابلیت بنیادین را حفظ می‌کند و امکان ثبت و مدیریت نام‌های خاص فراکستال را فراهم می‌آورد، با بهبودهایی که برای هماهنگ‌تر شدن با مدل اقتصادی فراکستال طراحی شده است. این شامل تغییراتی در روش‌های پرداخت برای ثبت و تمدید نام‌ها می‌شود که از دارایی‌های بومی فراکستال برای ارائه تجربه کاربری یکپارچه‌تری در اکوسیستم فراکستال استفاده می‌کند.
همکاری با Curve
صرافی غیرمتمرکز متمرکز بر استیبل‌کوین‌ها، Curve Finance، علاقه خود را به فراکستال نشان داده است. Curve قصد دارد عملکردهای صرافی خود را بر روی بلاکچین لایه 2 جدید پیاده‌سازی کند، که به همکاری‌های بیشتر این پروژه کمک می‌کند.
نظرات کاربران