به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از فوربز، برای سال‌ها، دیفای با اتریوم (ETH) و دیگر پلتفرم‌های قرارداد هوشمند شناخته می‌شد، اما حالا بیت‌کوین (BTC)، بزرگ‌ترین و امن‌ترین بلاک‌چین، به عنوان یک بازیگر مهم ظاهر شده است. این امر پتانسیل عظیمی برای کل فضای ارز دیجیتال ایجاد می‌کند.
براساس داده‌های دیفای‌لاما، ارزش کل قفل‌شده در پروتکل‌های بیت‌کوین غیرمتمرکز (BTCFi) از ۳۰۷ میلیون دلار در ژانویه ۲۰۲۴ به ۶.۶ میلیارد دلار در فوریه ۲۰۲۵ رسیده است که این افزایش قابل توجه ۲۰۵۰ درصدی را نشان می‌دهد. BTCFi به کاربران این امکان را می‌دهد که بدون وابستگی به واسطه‌های متمرکز، از ارز خود بهره‌وری کسب کنند، تجارت انجام دهند و از آن‌ها، اهرم استفاده کنند. پروتکل‌های مختلف BTCFi در حال حاضر امکان دوباره استیکینگ، وام‌دهی-استقراض و توکنیزه کردن دارایی‌ها بر روی بیت‌کوین را فراهم کرده‌اند. یکی از این دارایی‌ها، استیبل‌کوین‌ها هستند که رگ حیاتی دیفای به شمار می‌روند. اخبار اخیر در مورد ادغام USDT با شبکه لایتنینگ، نقطه عطف مهمی به شمار می‌آید که می‌تواند نقدینگی عظیمی را برای این بخش باز کند.
نحوه کارکرد BTCFi
روش اصلی وارد کردن بیت‌کوین به دیفای، استفاده از بیت‌کوین ورپد (wBTC) بوده است. این روش شامل قفل کردن بیت‌کوین بر روی بلاک‌چین بیت‌کوین و صدور نسخه توکنیزه شده آن بر روی اتریوم و دیگر زنجیره‌ها است. با این حال، این رویکرد با ریسک‌هایی همراه است. دارایی‌های بسته‌بندی‌شده به پل‌های امانی یا نیمه‌متمرکز وابسته هستند که در معرض حملات هکری و شکست‌های حکومتی قرار دارند.
یک رویکرد جایگزین، طرح امضای آستانه (Threshold Signature Scheme) است. این روش رمزنگاری امکان کنترل چندطرفه بر کیف پول بیت‌کوین را بدون افشای کلیدهای خصوصی فراهم می‌کند. TSS به نگهداری بیت‌کوین به صورت بومی بدون نقطه واحدی از شکست کمک می‌کند و آن را به یک راه‌حل قابل اعتماد برای برنامه‌های غیرامانی و پروتکل‌های بهره‌وری در بلاک‌چین‌های مختلف تبدیل می‌کند.
فراتر از TSS، راه‌حل‌های لایه دوم بیت‌کوین مانند لایتنینگ، Liquid یا Rootstock امکانات بیشتری برای کاربردهای BTCFi فراهم می‌آورند. این شبکه‌ها امکان استفاده از ویژگی‌های پیشرفته قراردادهای هوشمند بر روی بیت‌کوین را فراهم می‌کنند.
کسب بازدهی از بیت‌کوین
مدت‌هاست که بیت‌کوینی‌ها به نگهداری (HODLing) بیت‌کوین‌های خود افتخار می‌کنند. با ظهور BTCFi، آن‌ها اکنون می‌توانند سکه‌های بلااستفاده خود را به کار اندازند، در حالی که کنترل کامل آن‌ها را حفظ می‌کنند.
دو استراتژی اصلی و امیدوارکننده برای کسب بازدهی، «باز استیکینگ (restaking)» و وام‌دهی-استقراض هستند. دوباره استیکینگ بیت‌کوین یک مفهوم نوآورانه است که به دارندگان بیت‌کوین این امکان را می‌دهد تا دارایی‌های خود را در قراردادهای هوشمندی قفل کنند که شبکه‌ها یا پروتکل‌های تخصصی دیگری را ایمن می‌سازند. با انجام این کار، کاربران امنیت یا کاربرد اضافی برای لایه‌های بلاک‌چین و DAppهای دیگر فراهم می‌آورند و در ازای آن، پاداش‌هایی برای مشارکت خود دریافت می‌کنند. Babylon، بزرگ‌ترین پروتکل BTCFi با ۵.۴ میلیارد دلار ارزش کل قفل‌شده (TVL)، از TSS و کیف پول‌های چندامضایی برای تسهیل دوباره استیکینگ در لایه‌های مختلف بلاک‌چین استفاده می‌کند.
پروتکل‌های وام‌دهی-استقراض به کاربران این امکان را می‌دهند که از وام‌دهی بیت‌کوین خود سود کسب کنند. آن‌ها همچنین می‌توانند بیت‌کوین وام بگیرند و معمولاً مبلغ وام بیشتر از وثیقه آن‌ها است. پروتکل‌های سنتی وام‌دهی-استقراض دیفای مانند Aave، MakerDAO یا Curve از بیت‌کوین بسته‌بندی‌شده (wrapped BTC) استفاده می‌کنند. پروتکل‌های وام‌دهی BTCFi که از بیت‌کوین بومی استفاده می‌کنند، عمدتاً در سایدچین‌های بیت‌کوین مانند Sovryn که بر روی Rootstock (RSK) ساخته شده، فعالیت می‌کنند.
تجارت بیت‌کوین در صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX)
در حال حاضر، اکثر صرافی‌های غیرمتمرکز از بیت‌کوین بسته‌بندی‌شده استفاده می‌کنند. با این حال، برخی صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) استفاده از بیت‌کوین بومی را امکان‌پذیر کرده‌اند که به کاربران این امکان را می‌دهد که کنترل سکه‌های خود را حفظ کنند.
محبوب‌ترین آن‌ها، ثورچین (RUNE) است که از روش TSS استفاده می‌کند و امکان مبادله بیت‌کوین بومی بدون نیاز به پل متمرکز را فراهم می‌آورد. ثورچین (THORChain) بر روی کازموس SDK ساخته شده و از هشت بلاک‌چین پشتیبانی می‌کند. دیگر DEXهای BTCFi شامل استک‌سواپ، ساخته‌شده بر روی لایه ۲ بیت‌کوین (Stacks)، و Bisq، یک صرافی غیرمتمرکز همتا به همتا است که از فرآیند امانت‌داری چندامضایی استفاده می‌کند.
توکنیزه کردن دارایی‌ها بر روی بیت‌کوین
اگرچه بیت‌کوین برای صدور توکن‌ها طراحی نشده بود، اما فناوری‌ها و استانداردهای جدید این امکان را فراهم کرده‌اند. پروتکل اردینالز که در ژانویه ۲۰۲۳ راه‌اندازی شد، به سرعت محبوبیت پیدا کرد و امکان ایجاد توکن‌های زنجیره‌ای را فراهم می‌کند. براساس داده‌های دون آنالیتیکس، شبکه بیت‌کوین به طور میانگین ۱۱۷,۰۰۰ تراکنش توکن‌های قابل تعویض (BTC-20) و ۵,۰۰۰ تراکنش توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) را روزانه ثبت می‌کند. با این حال، Ordinals ممکن است بهترین روش برای توکنیزه کردن دارایی‌ها بر روی بیت‌کوین نباشد. زیرا این روش به فضای زیادی از بلاک‌چین نیاز دارد و به سختی می‌تواند در پروتکل‌های دیفای گنجانده شود.
لایه‌های دوم بیت‌کوین مانند RGB، لیکوئید، و شبکه لایتنینگ (با Taproot Assets) راه‌های مقیاس‌پذیرتر و کارآمدتری برای توکنیزه کردن دارایی‌ها بر روی بیت‌کوین ارائه می‌دهند.
در ۱۰ بهمن، تتر، پیشتاز استیبل‌کوین‌ها، و لایتنینگ لبز، تیم پشت تپ‌روت استس، اعلامیه مهمی منتشر کردند. تتر با شبکه لایتنینگ ادغام خواهد شد و هم تراکنش‌های زنجیره‌ای و هم پشتیبانی از شبکه لایتنینگ را خواهد داشت. این اعلامیه یک تغییر پارادایم است. تا به امروز، عرضه استیبل‌کوین‌ها عمدتاً بر روی اتریوم (با ۱۳۸ میلیارد دلار یا ۵۹٪) و ترون (با ۶۳ میلیارد دلار یا ۲۷٪) متمرکز بوده است. این امر به دلیل بخش توسعه‌یافته دیفای در اتریوم و هزینه‌های پایین ترون است. با حرکت USDT به بیت‌کوین، BTCFi می‌تواند سهم بزرگی از بازار را به خود اختصاص دهد یا عرضه استیبل‌کوین جدیدی ایجاد کند.
این امر می‌تواند جریان‌های نقدینگی جدیدی را باز کند و فعالیت قابل توجهی را در بیت‌کوین ایجاد کند. طبق داده‌های کوین‌گکو، USDT به ارزش ۱۵۰ میلیارد دلار ماهانه بیش از ۱ تریلیون دلار حجم معاملاتی در سراسر زنجیره‌ها ایجاد می‌کند. حجم فعلی ماهانه بیت‌کوین در زنجیره حدود ۲.۱ تریلیون دلار است. اگر بیت‌کوین بتواند ۵۹٪ از حجم USDT را به خود اختصاص دهد، این به معنای افزایش ۲۸٪ در فعالیت بلاک‌چین خواهد بود. در نتیجه، این تغییر می‌تواند دینامیک کارمزدها را به نفع ماینرها تغییر دهد.
BTCFi در حال پیشرفت است. با وجود نگرانی‌های برخی از بیت‌کوینی‌ها درباره افزایش احتمالی کارمزدها (چه در زنجیره و چه در شبکه لایتنینگ)، پتانسیل صعودی BTCFi بسیار عظیم است. با گسترش ETFهای بیت‌کوین، BTCFi یک راه‌حل غیرمتمرکز و غیرامانی برای استفاده فعال از بیت‌کوین فراهم می‌آورد و به گفته معروف: «کلیدهای شما، سکه‌های شما».
نظرات کاربران