مورفو (Morpho) چیست؟
مورفو یک پروتکل غیرمتمرکز است که امکان وام‌دهی و وام‌گیری بیش از حد وثیقه‌شده (Overcollateralized) دارایی‌های دیجیتال را بر بستر ماشین مجازی اتریوم (Ethereum Virtual Machine) فراهم می‌کند. این پروتکل به‌صورت یک قرارداد هوشمند تغییرناپذیر طراحی شده و به‌عنوان یک لایه پایه‌ی بدون نیاز به اعتماد برای وام‌دهندگان، وام‌گیرندگان و برنامه‌های کاربردی عمل می‌کند.
وام‌دهی و وام‌گیری غیرمتمرکز و بیش از حد وثیقه‌شده
مورفو یک سیستم خودکار و غیرمتمرکز است که به کاربران این امکان را می‌دهد تا دارایی‌های دیجیتال را با ارائه‌ی وثیقه‌ای که ارزشی بالاتر از میزان وام دریافتی دارد، وام بگیرند. در همین حال، وام‌دهندگان نیز می‌توانند با تأمین دارایی‌های خود، سود کسب کنند.
ویژگی‌ها و اجزای اصلی:
- وثیقه‌گذاری: برای دریافت وام، کاربر باید دارایی دیجیتالی مورد پشتیبانی پروتکل را به‌عنوان وثیقه ارائه دهد.
نسبت وام به وثیقه (LLTV)
پروتکل مورفو حداقل میزان وثیقه مورد نیاز را نسبت به دارایی‌های قرضی مشخص می‌کند. به‌عنوان مثال، اگر این نسبت 90% باشد، ارزش دارایی‌های قرضی نباید بیشتر از 90% ارزش وثیقه باشد؛ در غیر این صورت، موقعیت وام‌گیرنده برای تصفیه قابل‌اجرا خواهد بود.
وام‌گیری
یک کاربر برای شروع فرآیند وام‌گیری با پروتکل تعامل می‌کند. او میزان دارایی که می‌خواهد قرض بگیرد را مشخص کرده و وثیقه‌ی لازم را ارائه می‌دهد.
نرخ‌های بهره
وام‌گیرندگان باید بهره‌ای را بر اساس مقدار وام قرضی پرداخت کنند. مقدار بهره بر اساس مدل نرخ بهره‌ای که توسط پروتکل استفاده می‌شود، محاسبه می‌شود. بهره به‌طور دوره‌ای افزایش می‌یابد و زمانی که وام‌گیرنده وام را بازپرداخت کند، باید آن را نیز پرداخت کند.
بازپرداخت
وام‌گیرندگان می‌توانند هر زمانی که خواستند وام خود را با بازپرداخت دارایی‌های قرضی به همراه بهره‌ی انباشته‌شده تسویه کنند. پس از تایید بازپرداخت در بلاک‌چین، وام‌گیرنده می‌تواند وثیقه‌اش را از قرارداد هوشمند پس‌گیرد.
مکانیزم تصفیه
برای کاهش ریسک نکول، پروتکل‌ها یک مکانیزم تصفیه دارند. به این معنا که اگر ارزش دارایی‌های قرضی به دلیل نوسانات بازار یا انباشته‌شدن بهره، از نسبت LLTV بیشتر شود، ممکن است موقعیت وام‌گیرنده به‌طور جزئی یا کامل تصفیه شود تا وام و هر گونه بهره معوقه پرداخت گردد.
وام‌دهی
یک کاربر فرآیند وام‌دهی را با تعامل با پروتکل آغاز می‌کند. او میزان دارایی که می‌خواهد وام دهد را مشخص کرده و این دارایی‌ها را به قرارداد هوشمند منتقل می‌کند.
برداشت
وام‌دهندگان می‌توانند در هر زمان که خواستند دارایی‌های قرضی به همراه بهره‌ی انباشته‌شده را برداشت کنند، مشروط بر اینکه بازار دارای نقدینگی کافی باشد.
ایجاد بازار بدون مجوز
یکی دیگر از ویژگی‌های مورفو، ایجاد بازار بدون نیاز به مجوز است: پروتکل به کاربران این امکان را می‌دهد که بازارهای جداگانه‌ای ایجاد کنند که شامل یک دارایی قرضی، یک دارایی وثیقه، نسبت وام به وثیقه (LLTV)، یک اوراکل، و مدل نرخ بهره (IRM) باشند.
این ویژگی نسبت به پارادایم موجود و پلتفرم‌های وام‌دهی سنتی که برای فهرست کردن دارایی‌ها و تغییر پارامترها به تأیید حاکمیتی نیاز دارند و دارایی‌ها را در یک استخر وام واحد جمع‌آوری کرده و ریسک را بین تمام پروتکل پخش می‌کنند، یک نوآوری محسوب می‌شود.
در مورفو، هر پارامتر هنگام ایجاد بازار انتخاب می‌شود و به‌طور دائم ثابت می‌ماند. به عبارت دیگر، این پارامترها تغییرناپذیر هستند. نسبت LLTV و مدل نرخ بهره باید از مجموعه‌ای از گزینه‌های تأیید شده توسط حاکمیت مورفو انتخاب شوند.
ساختار بازار
در مورفو، بازارها با استفاده از یک نام‌گذاری خاص شناسایی می‌شوند: دارایی‌وثیقه/دارایی‌وام (LLTV، اوراکل، مدل نرخ بهره).
ساختار مثال بازار:
- دارایی وثیقه: wstETH
- دارایی وام: WETH
- LLTV: 94.5%
- اوراکل: ChainlinkOracle
- مدل نرخ بهره: AdaptiveCurveIRM
تأمین مالی و توسعه
مورفو لبز موفق به جذب 70 میلیون دلار تأمین مالی از سرمایه‌گذاران برجسته شده، از جمله:
- Ribbit Capital
- a16z crypto
- Coinbase Ventures
- Variant
- Brevan Howard
- Pantera
- Blocktower
دور اخیر تأمین مالی در سپتامبر 2024 به مبلغ 50 میلیون دلار انجام شد که توسط Ribbit Capital رهبری شد.
پیش‌تصفیه (Pre-Liquidations)
ویژگی پیش‌تصفیه که در تاریخ 27 فوریه 2025 معرفی شد، به هر اپلیکیشن ساخته‌شده بر بستر مورفو این امکان را می‌دهد که ویژگی‌های مدیریت وام اختیاری برای وام‌گیرندگان ارائه دهد، مانند کاهش خودکار ریسک (auto-deleverage) و بستن خودکار موقعیت (auto-close).
برای هر بازار مورفو، هر کسی می‌تواند پارامترهای سفارشی تصفیه را تنظیم کند؛ اینکه چه زمانی این پارامترها فعال شوند، چه درصدی از موقعیت بسته شود و جریمه‌های مرتبط با آن‌ها، که پیش از تصفیه پیش‌فرض اعمال خواهند شد.
نظرات کاربران