گزارش ثبات مالی جهانی چیست؟

گزارش ثبات مالی جهانی (GFSR) چیست؟

گزارش ثبات مالی جهانی یا GFSR گزارشی نیم‌سالانه از سوی صندوق بین‌المللی پول (IMF) است که به بررسی وضعیت ثبات در بازارهای مالی جهانی و دسترسی کشورهای نوظهور به منابع مالی می‌پردازد. این گزارش سالی دو بار، در ماه‌های آوریل و اکتبر منتشر می‌شود.

نکات مهم:

• GFSR گزارشی نیم‌سالانه از سوی صندوق بین‌المللی پول است که بر ارزیابی ثبات بازارهای مالی جهانی و شرایط تأمین مالی برای کشورهای در حال توسعه تمرکز دارد.

• این گزارش به‌ویژه بر شرایط فعلی و عدم‌تعادل‌های مالی و ساختاری تمرکز می‌کند که می‌توانند ثبات مالی جهانی و دسترسی کشورها به منابع مالی را به خطر بیندازند.

• گزارش GFSR جایگزین دو گزارش پیشین صندوق بین‌المللی پول شده است: «گزارش سالانه بازارهای سرمایه بین‌المللی» و «گزارش فصلی تأمین مالی بازارهای نوظهور».

درک بهتر گزارش ثبات مالی جهانی (GFSR)

گزارش ثبات مالی جهانی یا GFSR بیشتر بر شرایط جاری بازارهای مالی تمرکز دارد، به‌ویژه عدم‌تعادل‌های مالی و ساختاری که می‌توانند ثبات مالی جهانی و دسترسی کشورهای نوظهور به منابع مالی را تهدید کنند. این گزارش، پیامدهای این عدم‌تعادل‌ها را که در یکی دیگر از گزارش‌های مهم صندوق بین‌المللی پول یعنی چشم‌انداز اقتصاد جهانی (World Economic Outlook) نیز مطرح می‌شود، برجسته می‌سازد.

در GFSR موضوعاتی مانند ارزیابی ریسک‌های سیستماتیک در بازارهای مالی جهان، مدیریت بدهی‌ها، وضعیت اقتصادهای نوظهور و بحران‌های اقتصادی فعلی که می‌توانند بر امور مالی جهانی تأثیر بگذارند، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

صندوق بین‌المللی پول با هدف ارائه تصویری به‌روزتر و جامع‌تر از وضعیت بازارهای مالی جهانی، گزارش‌های پیشین خود یعنی «گزارش سالانه بازارهای سرمایه بین‌المللی» و «گزارش فصلی تأمین مالی کشورهای نوظهور» را با GFSR جایگزین کرد. افزون‌بر ارزیابی وضعیت کنونی بازارها، این گزارش توصیه‌هایی نیز برای بانک‌های مرکزی، سیاست‌گذاران و نهادهای نظارتی فعال در حوزه مالی جهانی ارائه می‌دهد.

نمونه‌ای از GFSR: نسخه آوریل ۲۰۲۱

در گزارش آوریل ۲۰۲۱، هشدار داده شده بود که «نیاز فوری به اقدام وجود دارد تا از باقی‌ماندن آسیب‌پذیری‌های ساختاری جلوگیری شود، بدون آن‌که شرایط مالی به‌طور کلی سخت‌تر شود». در این گزارش همچنین آمده بود که «اقداماتی که در دوران همه‌گیری اتخاذ شده‌اند، ممکن است پیامدهای ناخواسته‌ای مانند افزایش قیمت‌های غیرواقعی دارایی‌ها و آسیب‌پذیری‌های بیشتر مالی داشته باشند». این گزارش همچنین تأکید می‌کرد که روند بهبود اقتصادی، نامتقارن و نابرابر بین اقتصادهای توسعه‌یافته و در حال توسعه خواهد بود.

نمونه‌ای دیگر: گزارش آوریل ۲۰۱۹

گزارش آوریل ۲۰۱۹ شامل مقدمه و دو فصل اصلی بود. فصل اول به بررسی افزایش ریسک‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت برای ثبات مالی جهانی از زمان انتشار گزارش اکتبر ۲۰۱۸ می‌پرداخت. در این بخش، مواردی مانند آسیب‌پذیری‌های موجود در بخش مالی منطقه یورو، مشکلات اقتصاد چین، و ریسک‌های موجود در بازار مسکن مورد توجه قرار گرفته بود.

با توجه به پیوندهای تنگاتنگ اقتصادهای جهان، این آسیب‌پذیری‌ها می‌توانند در آینده به تهدیدات جدی تبدیل شوند. به عنوان نمونه، اقتصاد چین در وضعیت حساسی میان حمایت از رشد کوتاه‌مدت و کنترل بدهی‌های بیش‌ازحد از طریق نظارت‌های سخت‌گیرانه قرار داشت. از آن‌جایی که چین یکی از قدرت‌های اصلی تولید در جهان است و واحد پولی آن نیز در شاخص‌های مرجع صندوق بین‌المللی پول گنجانده شده، هرگونه ناپایداری در اقتصاد چین می‌تواند پیامدهایی جهانی به‌همراه داشته باشد.

فصل دوم این گزارش به بررسی ریسک‌های موجود در بازار مسکن اختصاص داشت. در آن زمان، GFSR هشدار داده بود که رشد بیش‌ازحد اعتبار و سخت‌تر شدن شرایط مالی در سال‌های آینده، از مهم‌ترین ریسک‌های نزولی بازار مسکن به‌شمار می‌آمدند.