گلوبکس چیست؟

گلوبکس چیست؟

گلوبکس (Globex) یک پلتفرم معاملاتی الکترونیکی است که در سال ۱۹۹۲ راه‌اندازی شد و نخستین پلتفرم از نوع خود به شمار می‌رود. این سیستم برای معاملات مشتقه مانند قراردادهای آتی، آپشن و کالاها در کلاس‌های دارایی مختلف طراحی شده است. گلوبکس برای بورس کالای شیکاگو (CME) توسعه یافت و نام رسمی آن «CME Globex» است. برخلاف بازارهای سنتی، گلوبکس به‌طور پیوسته و بدون محدودیت زمانی یا جغرافیایی فعالیت می‌کند. امروزه ۹۰ درصد معاملات گروه CME از طریق گلوبکس انجام می‌شود؛ یعنی از هر ۱۰ معامله، ۹ معامله روی این بستر ثبت می‌شود. این پلتفرم در بیش از ۱۵۰ کشور و منطقه دنیا قابل دسترسی است.

نکات کلیدی:

• گلوبکس که در سال ۱۹۹۲ معرفی شد، از اولین پلتفرم‌های الکترونیکی برای معاملات مشتقه است.

• این سیستم برای بورس کالای شیکاگو طراحی شده و تقریباً ۲۴ ساعته از یکشنبه تا جمعه فعال است.

• گلوبکس علاوه‌بر محصولات خاص خود، امکان معامله بسیاری از ابزارهای سنتی را نیز فراهم کرده است.

درک بهتر از گلوبکس

گلوبکس یک بازار معاملاتی با دسترسی آزاد است که تقریباً ۲۴ ساعته از عصر یکشنبه تا عصر جمعه فعالیت می‌کند. این پلتفرم به کاربران اجازه می‌دهد به‌صورت مستقیم معامله کنند و سفارش‌ها، قیمت‌ها و سایر داده‌ها را به‌صورت لحظه‌ای مشاهده کنند.

برای دسترسی به گلوبکس، کاربران باید با یکی از شرکت‌های تسویه‌ حساب وابسته به گروه CME همکاری داشته باشند و از نرم‌افزار معاملاتی تأییدشده توسط این گروه استفاده کنند. گروه CME، شرکت مادر بورس کالای شیکاگو (CME) است و همچنین مالک چند بورس بزرگ دیگر مثل بورس کالای نیویورک (NYMEX)، بورس فلزات COMEX و بورس شیکاگو (CBOT) نیز هست.

نکته جالب اینکه آغاز جلسه معاملاتی گلوبکس (که معمولاً از بعدازظهر یا عصر آغاز می‌شود) در واقع شروع روز معاملاتی بعدی محسوب می‌شود. مثلاً سفارش‌هایی که عصر دوشنبه ثبت می‌شوند، مربوط به معاملات روز سه‌شنبه هستند. البته بین پایان و آغاز هر یک از پنج جلسه روزانه، بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه توقف وجود دارد که بسته به نوع دارایی متفاوت است.

۱۷ میلیون قرارداد در روز
به‌طور میانگین، روزانه بیش از ۱۷ میلیون قرارداد از طریق گلوبکس معامله می‌شود.

چطور گلوبکس شکل گرفت؟

بر اساس گزارشی از گروه CME با عنوان «بیست سال با گلوبکس»، ایده راه‌اندازی این پلتفرم اولین‌بار در سال ۱۹۸۷ مطرح شد؛ زمانی که CME به‌دنبال راهی کم‌هزینه برای ارائه معاملات خارج از ساعت اداری در حوزه قراردادهای آتی و آپشن بود. در نهایت، گلوبکس در ۲۵ ژوئن ۱۹۹۲ راه‌اندازی شد. زیرساخت این سیستم با کمک فناوری شبکه خبری رویترز ساخته شد. معاملات اولیه گلوبکس شامل سه قرارداد ارزی و یک قرارداد خزانه‌داری بود، اما به‌سرعت توسعه پیدا کرد و حتی محصولات جدیدی مثل قرارداد آتی E-mini S&P 500 را معرفی کرد.

قراردادهای خاص «ای-مینی» مثل E-mini Nasdaq 100 و قراردادهای ارزی کوچک، فقط در بستر گلوبکس قابل معامله هستند. در سال ۲۰۰۰، سیاست «دسترسی مستقیم» به گلوبکس اجرایی شد؛ یعنی معامله‌گران بدون نیاز به کارگزار، می‌توانستند مستقیماً وارد سیستم شوند. این تصمیم باعث جهش بزرگی در حجم معاملات شد. در سال ۲۰۰۲، حجم معاملات روزانه برای اولین‌بار از ۱ میلیون قرارداد عبور کرد و در سال ۲۰۰۴، حجم معاملات گلوبکس از معاملات سنتی در تالار بورس پیشی گرفت.

نکات مهم:

• گلوبکس با بازارهایی مثل بورس کالای دبی (DME) و بورس کره جنوبی همکاری دارد.

• در سال ۲۰۰۷، حجم کل قراردادهای معامله‌شده در این سیستم برای اولین‌بار از ۱ میلیارد قرارداد فراتر رفت.

• تا سال ۲۰۱۲، یعنی بیستمین سال فعالیت گلوبکس، ۸۴٪ از حجم معاملات گروه CME از طریق این پلتفرم انجام می‌شد.

گلوبکس حالا بستری برای معاملات انواع دارایی‌هاست؛ از محصولات کشاورزی (مثل محصولات بورس کانزاس و مینیاپولیس که از سال ۲۰۰۸ به گلوبکس منتقل شدند) گرفته تا انرژی، شاخص‌های سهام، ارز، نرخ بهره، فلزات، املاک و حتی قراردادهای مرتبط با آب‌وهوا. برخی قراردادهای آتی و آپشن فقط روی گلوبکس معامله می‌شوند، در حالی‌که برخی دیگر همچنان از طریق معاملات سنتی در تالار (open-outcry) معامله می‌شوند.