پرمیوم سلف چیست؟

پرمیوم سلف زمانی به‌وجود می‌آید که نرخ پیش‌بینی‌شده یا نرخ قرارداد آتی یک ارز از نرخ نقدی (اسپات) آن، که نرخ تحویل فوری است، بیشتر باشد. این وضعیت نشان می‌دهد که بازار انتظار دارد نرخ ارز داخلی نسبت به ارز دیگر افزایش یابد.

اما این موضوع ممکن است گیج‌کننده باشد، چون افزایش نرخ ارز معمولاً به معنای کاهش ارزش آن ارز است.

نکات کلیدی:

• وقتی نرخ آینده یک ارز از نرخ فعلی آن بالاتر باشد، پرمیوم سلف ایجاد می‌شود.

• اگر این تفاوت منفی باشد، به آن تخفیف پیش‌خرید یا "پیش‌تخفیف" گفته می‌شود.

• عواملی مانند تفاوت نرخ بهره، نرخ تورم، معاملات سفته‌بازانه و ثبات اقتصادی کشور می‌توانند در ایجاد پاداش یا تخفیف پیش‌خرید نقش داشته باشند.

• شرکت‌های بین‌المللی و معامله‌گران ارز این تفاوت‌ها را زیر نظر دارند چون بر تصمیمات مالی‌شان اثر می‌گذارد.

درک بهتر پرمیوم سلف
پرمیوم سلف به تفاوت میان نرخ نقدی فعلی و نرخ قرارداد آتی اشاره دارد. بنابراین می‌توان فرض کرد که نرخ نقدی در آینده با نرخ فعلی آتی برابر خواهد بود.

بر اساس نظریه انتظارات آتی در بازار ارز، نرخ نقدی آینده برابر با نرخ قرارداد آتی فعلی است. این نظریه که پایه تجربی دارد، به‌ویژه در بلندمدت فرضی منطقی به شمار می‌رود.

نرخ آتی ارز معمولاً با نرخ نقدی آن متفاوت است. اگر نرخ آتی بیشتر از نرخ نقدی باشد، پرمیوم سلف وجود دارد. اگر کمتر باشد، تخفیف پیش‌خرید داریم.

نکته مهم: پرمیوم سلف اغلب ناشی از تفاوت در نرخ بهره بین دو کشور است که ارزهایشان مبنای معامله هستند.

محاسبه پرمیوم سلف 
برای محاسبه نرخ پیش‌خرید، باید هم نرخ نقدی فعلی جفت‌ارز و هم نرخ‌های بهره در دو کشور را داشته باشید:

فرمول پاداش یا تخفیف پیش‌خرید (برحسب درصد):

نرخ نقدی × ۱۰۰ ÷ (نرخ نقدی- نرخ آتی)

مثال:
فرض کنید نرخ آتی ۹۰ روزه ین ژاپن به دلار آمریکا برابر با 109.50 باشد،
و نرخ نقدی آن 109.38 باشد.

محاسبه پرمیوم سلف به صورت سالانه:

0.44% = (100% × (90 ÷ 360) × (109.38 ÷ (109.38 - 109.50))

در این مثال، دلار نسبت به ین قوی‌تر است، چون ارزش پیش‌بینی‌شده آن بیشتر از نرخ نقدی‌اش است (به‌اندازه 0.12 ین). بنابراین، ین نسبت به دلار با تخفیف معامله می‌شود.

برای محاسبه تخفیف پیش‌خرید برای ین، باید نرخ‌های آتی و نقدی را به صورت دلار به ازای ین محاسبه کنیم:

• نرخ آتی ¥ / $ برابر است با: 109.50 ÷ 1 = 0.0091324

• نرخ نقدی ¥ / $ برابر است با: 109.38 ÷ 1 = 0.0091424

محاسبه تخفیف پیش‌خرید به صورت سالانه برای ین:

0.44%- = 100% × (90 ÷ 360) × (0.0091424 ÷ (0.0091424 - 0.0091324))

نرخ آتی برای دوره‌هایی به‌جز یک سال:
برای دوره‌هایی غیر از یک سال، باید مدت زمان را (برحسب روز) در فرمول وارد کنید:

فرمول:

نرخ آتی = ᵀ(۱ + نرخ بهره ارز B)ᵀ ÷ (۱ + نرخ بهره ارز A) × نرخ نقدی 

در این فرمول:

• ارز پایه ( A): ارزی است که در صورت کسر می‌آید

• ارز مظنه (B): ارزی است که در مخرج کسر می‌آید

• T: مدت زمان معامله (مثلاً 90/360 برای سه ماه)

مثال:
فرض کنید نرخ فعلی دلار آمریکا به یورو برابر با 1.1365 دلار باشد،
نرخ بهره داخلی (آمریکا) ۵٪، و نرخ بهره خارجی (منطقه یورو) ۴.۷۵٪ است.

برای محاسبه نرخ آتی سه‌ماهه، از این نرخ‌ها در فرمول بالا استفاده می‌شود.

نرخ آتی = ۱.۱۳۶۵ دلار × (۱.۰۴۷۵ ÷ ۱.۰۵) = ۱.۱۳۹۲ دلار
در این مثال، نتیجه نشان‌دهنده وجود پرمیوم سلف است.

پرمیوم سلف چه مفهومی دارد؟
پرمیوم سلف نشان‌دهنده‌ی تمایل بازار به یک ارز خاص است که می‌تواند ناشی از عواملی مانند نرخ بهره باشد. نرخ بهره‌ی بالاتر در یک کشور، ارز آن کشور را برای سرمایه‌گذارانی که به‌دنبال بهره بیشتر هستند، جذاب‌تر می‌کند.

چرا پرمیوم سلف اهمیت دارد؟
پرمیوم سلف می‌تواند بیانگر این باشد که بازار انتظار دارد ارزش یک ارز در آینده افزایش یابد. برای شرکت‌های بین‌المللی و معامله‌گران ارز، این موضوع می‌تواند تعیین‌کننده باشد.
در صورت وجود پرمیوم سلف، یک شرکت ممکن است تصمیم بگیرد با بستن قرارداد آتی، نرخ مبادله مطلوبی را برای معاملات آینده تضمین کند. در مقابل، اگر تخفیف پیش‌خرید وجود داشته باشد، ممکن است تصمیم بگیرد خرید ارز را تا بهبود شرایط به تأخیر بیندازد.

چه عواملی بر پرمیوم سلف تأثیر می‌گذارند؟
تفاوت نرخ بهره میان کشورها، نرخ تورم، معاملات سفته‌بازانه، و وضعیت کلی اقتصاد یک کشور از عوامل تأثیرگذار هستند. به همین دلیل، پرمیوم سلف ممکن است با تغییر این عوامل نوسان داشته باشد.

جمع‌بندی
پرمیوم سلف زمانی رخ می‌دهد که نرخ آتی یک ارز از نرخ نقدی آن بالاتر باشد. عکس این حالت، یعنی پایین‌تر بودن نرخ آتی از نرخ نقدی، به‌عنوان تخفیف پیش‌خرید شناخته می‌شود.

برای شرکت‌هایی که در سطح بین‌المللی فعالیت دارند، پیگیری این تفاوت‌ها و درک دلایل آن‌ها اهمیت زیادی دارد، چراکه می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا زمان انجام معاملات ارزی را به‌گونه‌ای مدیریت کنند که در برابر نوسانات ارزی، کمترین ریسک و بیشترین سود را داشته باشند.