رمزارز: بلور (Blur)

بلور (Blur)
بلور یک پلتفرم تجمیعی و بازار خرید و فروش NFT است که برای بهبود تجربه معامله NFT طراحی شده و ابزارهایی را برای معامله‌گران حرفه‌ای NFT در این اکوسیستم فراهم می‌کند. تفاوت بلور با سایر بازارهای NFT مثل OpenSea ،Gem و X2Y2 در این است که به جای تمرکز روی کاربران معمولی و مجموعه‌های کلکسیونی، بلور دارایی‌ها را به صورت مستقیم روی شبکه اتریوم فهرست می‌کند.

رابط کاربری بلور اطلاعات مختلفی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد، مثل قیمت آخرین معامله، زمان آن، میزان کمیاب بودن هر NFT، معاملات در حال انجام، عمق نقدینگی، کارمزدهای فعلی شبکه و موارد دیگر.

همچنین بلور یک قابلیت وام‌دهی به نام "بلند (Blend)" دارد که به دارندگان NFT این امکان را می‌دهد بدون نیاز به فروش NFT خود، اتریوم (ETH) قرض بگیرند.

تاریخچه و توسعه
در مارس ۲۰۲۲، بازار بلور معرفی شد و از کاربران خواسته شد تا دوستان خود را به لیست انتظار دعوت کنند. قبل از راه‌اندازی عمومی در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۲، نسخه آزمایشی (بتای بسته) بلور در اختیار کسانی قرار گرفت که بیشترین دعوت را انجام داده بودند، به‌علاوه چند نفر از اعضای منتخب جامعه.

بازار بلور توسط فردی با نام مستعار «پکمن» (Pacman) بنیان‌گذاری شد (توییتر: @PacmanBlur). او تا مدت‌ها ناشناس باقی ماند و در تاریخ ۲۲ فوریه ۲۰۲۳ برای اولین‌بار هویت خود را در توییتر فاش کرد.

در کمتر از دو هفته پس از راه‌اندازی، بلور مورد توجه زیادی در میان علاقه‌مندان به NFT قرار گرفت. طبق گزارش حساب رسمی توییتر بلور، این پلتفرم تنها سه روز پس از عرضه، به پرحجم‌ترین بازار تجمیعی NFT تبدیل شد. اما آنچه واقعاً توانایی بلور را نشان داد، عرضه مجموعه NFT به نام "Art Gobblers" در تاریخ ۳۱ اکتبر ۲۰۲۲ بود. نمایش لحظه‌ای داده‌ها در بلور باعث جذب حجم زیادی از معامله‌گران شد و حجم معاملات روزانه به ۸۴۵۳.۷ اتریوم رسید. این عملکرد باعث شد بلور از نظر حجم معاملات ۳۰ روزه، پس از OpenSea در رتبه دوم قرار گیرد و از پلتفرم‌هایی مثل X2Y2 و LooksRare پیشی بگیرد.

بعد از دو ماه رشد پیوسته، بلور موفق شد از OpenSea، که بزرگ‌ترین بازار NFT بود، پیشی بگیرد؛ چرا که معامله‌گران شروع به خرید و فروش سریع NFTهای ارزشمند کردند. بر اساس داده‌های سایت DappRadar در تاریخ ۲۰ فوریه ۲۰۲۳، بلور در هفت روز قبل از آن، حدود ۴۶۰ میلیون دلار معامله NFT مبتنی بر اتریوم انجام داده بود—افزایشی ۳۶۱ درصدی نسبت به بازه زمانی قبل. در همان زمان، OpenSea فقط ۱۲ درصد رشد داشت و حجم معاملاتش به ۱۰۷ میلیون دلار رسید. پلتفرم X2Y2 نیز در جایگاه سوم، تنها حدود ۱۱ میلیون دلار معامله ثبت کرده بود.

سرمایه‌گذاری

در تاریخ ۲۸ مارس ۲۰۲۲، بلور اعلام کرد که موفق به جذب ۱۱ میلیون دلار سرمایه اولیه (Seed Round) برای توسعه بازار NFT خود شده است. این سرمایه‌گذاری توسط شرکت مشهور Paradigm رهبری شد. از جمله دیگر سرمایه‌گذاران این مرحله می‌توان به eGirl Capital، Keyboard Monkey، LedgerStatus، 0xMaki، Santiago Santos، Zeneca، Deeze، اندی از Fractional و چند نفر دیگر اشاره کرد.

تیم بلور متشکل از افراد با تجربه‌ای است که سابقه کار در مؤسسات و شرکت‌هایی مانند ام‌آی‌تی (MIT)، سیتادل (Citadel)، فایو رینگز کپیتال (Five Rings Capital)، توییچ (Twitch)، برکس (Brex)، اسکوئر (Square)، وای کامبینیتر (Y Combinator) را دارند.

تیم

بلور توسط فردی به نام پکمن (Pacman) بنیان‌گذاری شد که بعداً مشخص شد نام واقعی او «تایشِن روکِر» (Tieshun Roquerre) است؛ او یک توسعه‌دهنده و سرمایه‌گذار است. در یک مصاحبه، او عنوان کرد که دلیل اصلی ایجاد بلور، نارضایتی‌اش از ضعف‌های پلتفرم OpenSea بود که باعث شد به فکر ساخت پلتفرمی برای معامله‌گران حرفه‌ای‌تر NFT بیفتد.

او در این باره گفته:
«واقعاً عاشق دنیای NFT شدم. به بخش معاملاتی این حوزه علاقه‌مند بودم، ولی خیلی اذیت می‌شدم. وقتی از OpenSea استفاده می‌کردم، حس می‌کردم پلتفرم کند و سنگینه — برای تازه‌کارها خوبه، ولی برای کسی که حرفه‌ای‌تره و با فضای کریپتو آشنایی داره، انگار مدام باید با پلتفرم بجنگی.»

هدف پکمن از راه‌اندازی بلور، ایجاد یک پلتفرم مخصوص معامله‌گران پیشرفته بود؛ او بلور را با «بایننس برای NFTها» مقایسه می‌کند. همچنین او از صرافی‌های غیرمتمرکز مانند یونی‌سواپ (Uniswap) و فروشگاه اینترنتی چینی تائوبائو (Taobao) به‌عنوان منابع الهام برای مدل توکن و استراتژی رشد بلور نام برده است.

پکمن به همراه هم‌بنیان‌گذار خود به نام «گالاگا» (Galaga)، تیمی ۱۰ نفره از افراد متخصص با سابقه در ام‌آی‌تی (MIT)، سیتادل (Citadel)، فایو رینگز کپیتال (Five Rings Capital)، توییچ (Twitch)، برکس (Brex)، اسکوئر (Square)، وای کامبینیتر (Y Combinator) را گرد هم آوردند تا بلور را به مرحله اجرا برسانند.

سیاست پرداخت حق امتیاز (Royalty) در بلور

در فوریه ۲۰۲۳، بلور اعلام کرد که برای مجموعه‌هایی که جلوی معامله‌شان در OpenSea را می‌گیرند، حق امتیاز (royalty) کامل را اجرا خواهد کرد. این اقدام، پاسخی مستقیم به سیاست OpenSea است که مانع از این می‌شود که سازندگان بتوانند در همه بازارها حق امتیاز خود را دریافت کنند.

طبق اعلام بلور، سازندگان سه گزینه پیش رو دارند:
۱. بدون مسدودسازی
۲. مسدود کردن بلور
۳. مسدود کردن OpenSea

و گزینه سوم یعنی مسدود کردن OpenSea، گزینه پیشنهادی بلور است.

بلور در این‌باره گفته:
«ما ترجیح می‌دهیم سازندگان بتوانند از تمام بازارهایی که تأیید کرده‌اند، حق امتیاز دریافت کنند، نه اینکه مجبور شوند یکی را انتخاب کنند. برای تشویق به این موضوع، بلور برای مجموعه‌هایی که OpenSea را مسدود می‌کنند، حق امتیاز کامل اعمال می‌کند.»

همچنین بلور اعلام کرد سازندگانی که OpenSea را مسدود کنند، واجد شرایط دریافت پاداش‌های فصل دوم بلور خواهند بود.

توکن $BLUR

توکن $BLUR یک توکن از نوع ERC-20 است که به جامعه کاربران امکان می‌دهد در اداره سازمان غیرمتمرکز (DAO) بلور نقش داشته باشند و در تصمیم‌گیری‌های مربوط به پلتفرم شرکت کنند.

ایردراپ (Airdrop)

در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۲، بلور دو مرحله ایردراپ از توکن بومی خود یعنی $BLUR را برای کاربران قدیمی و معامله‌گران فعال پلتفرم اعلام کرد.

ایردراپ اول شامل جعبه‌های دیجیتال و بسته‌های هدیه‌ای بود که حاوی مقدار مشخص‌نشده‌ای از توکن $BLUR بودند. این ایردراپ به کاربرانی تعلق گرفت که در شش ماه منتهی به راه‌اندازی رسمی، در حال معامله NFT بودند.

ایردراپ دوم مخصوص کسانی بود که NFTهای خود را در بلور با فعال‌سازی حق امتیاز (royalty) لیست کرده بودند. این ایردراپ در نوامبر ۲۰۲۲ در دسترس معامله‌گرانی قرار گرفت که به‌صورت فعال از پلتفرم بلور استفاده می‌کردند.

هدف از ایردراپ دوم این بود که کاربران وفادار و فعال، توکن بیشتری دریافت کنند و به این ترتیب سهم بیشتری در کنترل و اداره پروتکل بلور داشته باشند.

راه‌اندازی توکن $BLUR

توکن $BLUR به‌طور رسمی در تاریخ ۱۴ فوریه ۲۰۲۳ عرضه شد و ایردراپ سوم (Airdrop 3) با تعداد ۳۶۰ میلیون توکن به کاربران اختصاص یافت. این ایردراپ برای همه معامله‌گران فعال در بازارهای مختلف NFT، دارندگان بسته‌های Care Package، و همچنین سازندگانی که از نوامبر ۲۰۲۲ در بلور پیشنهاد خرید (bid) گذاشته بودند، در دسترس قرار گرفت. این مرحله بزرگ‌ترین ایردراپ بلور تا آن زمان بود و از ایردراپ دوم هم فراتر رفت.

فصل‌های پاداش بلور

فصل اول بلور (Season 1)
در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۲ آغاز شد. در این مرحله، Care Packageهایی حاوی توکن $BLUR به کاربرانی تعلق گرفت که در ۶ ماه منتهی به راه‌اندازی، در بازار NFT فعال بودند.

فصل دوم بلور (Season 2)
در تاریخ ۲۱ فوریه ۲۰۲۳ شروع شد و شامل ۳۶۰ میلیون توکن $BLUR (تقریباً معادل ۳۶۰ میلیون دلار) برای توزیع بین جامعه بلور بود. در این فصل، کاربران با وفاداری ۱۰۰٪ شانس بیشتری برای دریافت بسته‌های Care Package افسانه‌ای (Mythical) داشتند؛ این بسته‌ها تا ۱۰۰ برابر باارزش‌تر از بسته‌های معمولی (Uncommon) بودند.

برای رسیدن به امتیاز وفاداری ۱۰۰٪، کاربران باید فقط در بلور NFT لیست کنند و هیچ لیستی در پلتفرم‌های رقیب نداشته باشند. بلور دکمه‌ای به نام "Maximize Loyalty" معرفی کرده که با یک تراکنش، همه لیست‌های کاربر در بازارهای دیگر را حذف می‌کند و امتیاز وفاداری او را به ۱۰۰٪ می‌رساند.

بنیاد بلور (Blur Foundation)

بنیاد بلور با هدف تقویت مدیریت غیرمتمرکز جامعه و مشارکت کاربران در DAO ایجاد شده است. این بنیاد از مشارکت‌کنندگان در توسعه و رشد اکوسیستم بلور حمایت می‌کند.

حاکمیت (Governance)

توکن $BLUR نقش کلیدی در حاکمیت پروتکل بلور دارد. دارندگان این توکن می‌توانند در رأی‌گیری‌ها شرکت کنند و میزان قدرت رأی‌دهی آن‌ها متناسب با تعداد توکن‌هایی است که دارند یا واگذار کرده‌اند (delegate). کاربران باید توکن‌های خود را به یک آدرس خاص واگذار کنند تا قدرت رأی‌دهی آن‌ها ثبت شود. تصمیمات DAO بلور به‌صورت زنجیره‌ای (on-chain) اجرا می‌شوند و فرآیند حاکمیتی چند مرحله‌ای دارد.

پیشنهادهای حاکمیتی (BIPs - Blur Improvement Proposals)

پیشنهادها در DAO بلور به سه دسته تقسیم می‌شوند:

• CORE (هسته‌ای):
  پیشنهادهایی که نیاز به اجرای زنجیره‌ای دارند، مثل تخصیص منابع مالی خزانه (treasury grants).

• PROCESS (فرآیندی):
  پیشنهادهایی برای تغییر در روش‌ها یا رویه‌ها. مثلاً تغییر در مراحل تصمیم‌گیری، دستورالعمل‌ها، یا ابزارهای مورد استفاده در DAO.

• INFORMATIONAL (اطلاعاتی):
  پیشنهادهایی برای ارائه اطلاعات یا راهنمایی کلی به جامعه.

اقتصاد توکن (Tokenomics)

در آغاز، تعداد کل توکن‌های $BLUR برابر با ۳ میلیارد توکن تعیین شد که طی ۴ تا ۵ سال در دسترس قرار می‌گیرند. این برنامه زمانی شبیه به توکن UNI است اما با دوره‌های قفل طولانی‌تر (vesting) برای مشاوران و با نقاط آزادسازی مشخص (cliffs).

تخصیص اولیه به‌صورت زیر است:

• ۵۱٪ به جامعه بلور:
  ۱,۵۳۰,۰۰۰,۰۰۰ توکن BLUR

• ۲۹٪ به اعضای اصلی تیم (گذشته و آینده) با دوره قفل ۴ ساله:
  ۸۶۷,۶۰۱,۸۸۸ توکن BLUR

• ۱۹٪ به سرمایه‌گذاران با دوره قفل ۴ ساله:
  ۵۶۵,۶۳۳,۸۲۶ توکن BLUR

• ۱٪ به مشاوران با دوره قفل ۴ تا ۵ ساله:
  ۳۶,۷۶۴,۲۸۶ توکن BLUR

خزانه جامعه (Community Treasury)

از تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۲ تا ۱۴ فوریه ۲۰۲۳، حدود ۱۲٪ از کل توکن‌های BLUR معادل ۳۶۰ میلیون توکن برای کاربران فعال در بازارهای NFT، کاربران قدیمی بلور که بسته‌های Care Package داشتند، و همچنین سازندگان، قابل دریافت بود.
علاوه بر این، ۳۹٪ از کل عرضه توکن BLUR به خزانه جامعه اختصاص داده شده تا در قالب کمک‌هزینه‌ها، پروژه‌های اجتماعی، و برنامه‌های تشویقی میان اعضای جامعه توزیع شود.

از این ۳۹٪، ۱۰٪ معادل ۳۰۰ میلیون توکن برای برنامه‌های تشویقی در نظر گرفته شده است. اگر تمام بودجه تشویقی مصرف شود، با رأی‌گیری در سیستم حاکمیتی، می‌توان بودجه بیشتری به آن اختصاص داد.

برنامه آزادسازی توکن‌ها به خزانه جامعه:

سال	مقدار توکن تخصیصی	درصد توزیع
سال ۱	۴۶۸,۰۰۰,۰۰۰ BLUR	۴۰٪
سال ۲	۳۵۱,۰۰۰,۰۰۰ BLUR	۳۰٪
سال ۳	۲۳۴,۰۰۰,۰۰۰ BLUR	۲۰٪
سال ۴	۱۱۷,۰۰۰,۰۰۰ BLUR	۱۰٪

تخصیص توکن‌ها برای تیم اصلی و شرکای اولیه (core contributors & launch partners) نیز با همین برنامه زمانی (vesting schedule) انجام می‌شود، با این تفاوت که انتقال توکن‌های آن‌ها مشمول یک دوره توقف اولیه (cliff) چهار ماهه خواهد بود. مشاوران (advisors) نیز توکن‌های خود را طی ۴۸ تا ۶۰ ماه با cliff بین ۴ تا ۱۶ ماه دریافت خواهند کرد.

همکاری Blur و DeGods

در تاریخ ۱ آوریل ۲۰۲۳، مجموعه معروف NFT به نام DeGods به بلاک‌چین اتریوم مهاجرت کرد و با بازار بلور وارد همکاری شد.

بر اساس نظر تحلیلگر رمزارز سمی‌اتریوم (Sammy.ETH - @S4mmyEth)، این همکاری پتانسیل بالایی برای رشد پذیرش NFT دارد:

«استفاده از جذابیت DeGods برای جذب کاربران جدید (در آینده) مفید خواهد بود. آن‌ها را به پلتفرمی برتر از OpenSea بیاورید — پلتفرمی که کاربرانش را درگیر می‌کند، انگیزه‌ها را هم‌راستا می‌کند و تمرکز بر غیرمتمرکز بودن دارد. در نهایت، حجم معاملات در بلور است، ولی تعداد معامله‌گران پایین است.»

این همکاری می‌تواند پلی باشد برای انتقال کاربران فعال از پلتفرم‌های سنتی مانند OpenSea به یک پلتفرم حرفه‌ای‌تر، غیرمتمرکزتر، و جامعه‌محور مانند Blur.

ویژگی‌های پلتفرم Blur

خرید گروهی یا Sweeps

بلور به‌عنوان یک سرویس تجمیعی (Aggregator) به کاربران این امکان را می‌دهد که چندین NFT از پروژه‌های مختلف را به‌صورت هم‌زمان و با قیمت کف (Floor Price) خریداری کنند. این روش که با عنوان "Sweeping" شناخته می‌شود، در میان معامله‌گران حرفه‌ای بسیار محبوب است.

گزینه‌های لیست‌کردن (Listing Options)

پلتفرم بلور ابزارهای تحلیلی پیشرفته و امکانات مدیریت سبد دارایی (پورتفولیو) ارائه می‌دهد، از جمله:

• قیمت کف کلی مجموعه (Floor Price)

• قیمت کف بر اساس ویژگی خاص (Trait Floor Price)

• سیستم لیست پله‌ای (Ladder Listing)

این امکانات به کاربران کمک می‌کنند تا NFTهای خود را با استراتژی دقیق‌تر و حرفه‌ای‌تر لیست کنند.

نمایش پورتفولیو (Portfolio View)

کاربران بلور می‌توانند فعالیت و سبد NFT هر کیف پولی را روی پلتفرم مشاهده کنند. این ابزار شامل قابلیت فیلتر بر اساس مجموعه (Collection) نیز می‌شود، که برای تحلیل عملکرد معامله‌گران بسیار مفید است.
تمام این قابلیت‌ها رایگان هستند و بدون نیاز به اشتراک یا پرداخت هزینه‌ای، در دسترس معامله‌گران قرار دارند.

وام‌دهی بلور (Blur Lending - بلند)

در تاریخ ۱ می ۲۰۲۳، ویژگی وام‌دهی بلور با نام بلند به‌طور رسمی راه‌اندازی شد. این سیستم به کاربران اجازه می‌دهد در ازای NFTهای خود، بدون نیاز به فروش آن‌ها، وام ETH دریافت کنند.

بلند در ابتدا با سه مجموعه NFT محبوب آغاز به کار کرد:

• CryptoPunks

• Azukis

• Miladys

سپس در تاریخ ۹ می ۲۰۲۳، مجموعه DeGods نیز به بلند اضافه شد.

این ویژگی جدید باعث شد تا بلور نه‌تنها بازار معاملاتی باشد، بلکه به یک پلتفرم مالی کامل برای کاربران NFT تبدیل شود.

آمار بلند تا تاریخ ۱۲ مه ۲۰۲۳

تا تاریخ ۱۲ مه ۲۰۲۳، سیستم وام‌دهی بلور (بلند) توانسته بیش از ۶۰,۵۴۱ واحد ETH (بیش از ۱۰۰ میلیون دلار آمریکا) وام‌دهی انجام دهد.
این آمار نشان‌دهنده استقبال چشم‌گیر کاربران از قابلیت‌های مالی بلور است.

خرید اقساطی (Buy Now Pay Later - BNPL)

ویژگی خرید اقساطی (BNPL) در تاریخ ۱ مه ۲۰۲۳ در پلتفرم بلور راه‌اندازی شد. این قابلیت به کاربران اجازه می‌دهد تا NFT مورد نظر خود را با استفاده از وام (بدون پرداخت کامل در لحظه خرید) تهیه کنند. بعد از دریافت وام، بهره‌ای مطابق با شرایط از پیش تعیین‌شده محاسبه می‌شود.

گزینه‌های کاربر پس از خرید اقساطی:

• کاربر می‌تواند وام را بازپرداخت کرده و مالک کامل NFT شود.

• یا می‌تواند NFT را بفروشد، و هرگونه سود باقی‌مانده پس از تسویه وام را برای خود نگه دارد.

بازپرداخت یا تمدید اجباری وام:

در برخی موارد، ممکن است وام‌دهنده از کاربر بخواهد که وام را بازپرداخت یا تمدید کند (refinance). این معمولاً زمانی رخ می‌دهد که قیمت کف (Floor Price) NFT کاهش پیدا کرده باشد.

• اگر این اتفاق بیفتد، یک فرآیند خودکار آغاز می‌شود تا وام‌دهنده جدیدی با شرایط مشابه پیدا شود.

• اگر ظرف ۶ ساعت وام‌دهنده جدید پیدا نشود، وام‌گیرنده ۲۴ ساعت فرصت دارد که وام را بازپرداخت یا تمدید کند.

• اگر کاربر نخواهد وام را بازپرداخت کند، می‌تواند وام را با پیشنهاد موجود جدید تمدید کند. این فرآیند به‌صورت اتوماتیک و بر اساس پیشنهادهای موجود انجام می‌شود.

این سیستم، انعطاف بالایی برای کاربران ایجاد کرده تا بتوانند حتی بدون نقدینگی فوری، در معاملات NFT شرکت کرده و در عین حال ریسک‌های خود را مدیریت کنند.