رمزارز: شبکه اوئسیس (Oasis Network)

شبکه اوئسیس (Oasis Network)

شبکه اوئسیس که توسط شرکت Oasis Labs ساخته شده، یک شبکه غیرمتمرکز است که به کاربران امکان کنترل و مالکیت داده‌هایشان را می‌دهد. هدف این شبکه ایجاد بستری برای توسعه برنامه‌ها و کاربردهای نوآورانه است که حریم خصوصی کاربران را به خوبی حفظ می‌کنند.

بررسی کلی

شبکه اوئسیس یک پلتفرم غیرمتمرکز است که تمرکز اصلی آن بر حفظ حریم خصوصی کاربران است و بر پایه مکانیزم اثبات سهام (Proof-of-Stake) ساخته شده است. این شبکه به کاربران قدرت می‌دهد تا کنترل داده‌های خود را در دست داشته باشند و در عین حال از توسعه برنامه‌هایی که حریم خصوصی را اولویت قرار می‌دهند، حمایت می‌کند.

شبکه اوئسیس حول چهار ویژگی اصلی ساخته شده است: محرمانگی و صحت داده‌ها، امکان حسابرسی غیرمتمرکز، انعطاف‌پذیری برای کاربردهای مختلف، و عملکرد عملی برای استفاده‌های واقعی.

این ویژگی‌ها از طریق یک طراحی دو لایه امکان‌پذیر شده‌اند: لایه اجماع (Consensus Layer) که وظیفه مدیریت دفتر کل غیرمتمرکز را بر عهده دارد، و لایه پاراتایم (ParaTime Layer) که از محاسبات حفظ‌کننده حریم خصوصی پشتیبانی می‌کند. شبکه می‌تواند چندین محیط اجرایی (runtime) را هم‌زمان پشتیبانی کند و در عین حال امنیت خود را حفظ نماید. همچنین، اوئسیس به کاربران اجازه می‌دهد داده‌های خود را رمزگذاری‌ کنند، تا از کنترل متمرکز محافظت شده و امکان توسعه خدمات و برنامه‌های حفظ‌کننده حریم خصوصی فراهم شود.

فناوری لایه اجماع

لایه اجماع یک سیستم اجماع اثبات سهام امن، مقیاس‌پذیر و با توان عملیاتی بالا است که توسط مجموعه‌ای غیرمتمرکز از گره‌های اعتبارسنج اجرا می‌شود. — مستندات اوئسیس

لایه اجماع طوری طراحی شده که قابل تطبیق و پاسخگو باشد، به طور کارآمد از کاربردهای مختلف پشتیبانی کند و به تغییرات فناوری واکنش نشان دهد. این لایه از تکنیکی به نام کشف اختلاف استفاده می‌کند تا صحت تراکنش‌ها را تضمین کند. برای این کار، کمیته‌ای از گره‌های محاسباتی تشکیل شده که در صورت بروز اختلاف، دوباره انتخاب می‌شوند. پس از تایید، این لایه رکورد غیرقابل تغییر از عملکردهای لایه پاراتایم را حفظ می‌کند که به صحت عملکردها کمک می‌کند.

در زمینه محاسبات محرمانه، لایه اجماع ویژگی‌های خاصی برای محیط‌های اجرایی (runtime) دارد که از تکنیک‌هایی مانند HME و ZKP استفاده می‌کنند. اوئسیس لبز، محیط اجرایی Oasis Eth/WASI را به صورت متن‌باز منتشر کرده است. این محیط از فناوری‌های محیط اجرای مطمئن (Trusted Execution Environments یا TEE) مانند enclaves امن Intel SGX استفاده می‌کند تا محرمانگی تراکنش‌ها حفظ شود. با متن‌باز بودن کامل، هر کسی می‌تواند یک نمونه راه‌اندازی کرده و آن را به لایه اجماع متصل کند.

لایه پاراتایم (ParaTime Layer)

لایه پاراتایم از چندین محیط اجرایی موازی (ParaTimes) پشتیبانی می‌کند که هر کدام یک محیط محاسباتی تکرارشده با یک حالت مشترک هستند. این لایه تراکنش‌ها را از مشتریان دریافت کرده و بر اساس آن‌ها تغییرات حالت را اعمال می‌کند. لایه پاراتایم کاملاً غیرمتمرکز عمل می‌کند و به افراد اجازه می‌دهد تا پاراتایم‌های مخصوص به خود را ایجاد و شخصی‌سازی کنند. هر پاراتایم می‌تواند متناسب با نیازهای خاص یک برنامه تنظیم شود، چه در زمینه محاسبات محرمانه، کمیته‌های باز یا بسته، یا ویژگی‌های دیگر.

یک پاراتایم خودش اجماع را مدیریت نمی‌کند که این باعث ساده‌تر شدن توسعه و بهبود یکپارچگی با شبکه کلی می‌شود. پاراتایم‌ها وظیفه محاسبات را بر عهده دارند و برای اطمینان از صحت و درستی اجرا، از روش کشف اختلاف استفاده می‌شود. شبکه اوئسیس سه پاراتایم توسعه‌ یافته توسط Oasis Labs دارد: سفایر (Sapphire)، امرالد (Emerald)، و سایفر (Cipher).

سافایر Sapphire

سافایر یک ماشین مجازی اتریوم (EVM) محرمانه است که مخصوص وب3 ساخته شده است و گزینه‌های متنوعی برای حفظ حریم خصوصی به توسعه‌دهندگان، کاربران و برندها ارائه می‌دهد. این سیستم اجازه می‌دهد برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps) با سطوح مختلف محرمانگی ساخته شوند، از کاملاً عمومی تا کاملاً خصوصی، در حالی که رمزگذاری و ذخیره‌سازی امن برای قراردادهای حاوی داده‌های حساس را تضمین می‌کند. برنامه‌های غیرمتمرکز ساخته شده روی شبکه‌های دیگر EVM به راحتی و با تغییرات کم می‌توانند به سافایر منتقل شوند و با ابزارهایی مثل ترافل (Truffle)، متامسک (MetaMask)، و هارد هت (Hardhat) سازگار باقی بمانند. این پلتفرم قراردادهای پیش‌کامپایل شده‌ای برای فرآیندهای مهم مانند تولید اعداد تصادفی و تأیید رمزنگاری دارد و عملیات eth\_call رایگانی ارائه می‌دهد که امکان دسترسی به وضعیت‌های خصوصی بدون هزینه برای کاربران را فراهم می‌کند. همچنین، سافایر از احراز هویت امن وب۲ پشتیبانی می‌کند که این موضوع آن را برای برنامه‌هایی که نیاز به اعتبارسنجی از دستگاه‌ها و مرورگرهای مدرن موبایل دارند، ایده‌آل می‌سازد.

امرالد Emerald

امرالد یک پارا تایم سازگار با EVM است که برای افزایش سرعت پردازش تراکنش‌ها تا ۱۰۰۰ تراکنش در ثانیه و کاهش هزینه‌ها برای توسعه‌دهندگان طراحی شده است. این شبکه به صورت کامل غیرمتمرکز با اپراتورهای گره‌های توزیع‌شده در سراسر جهان عمل می‌کند و از توکن بومی اوئسیس رز (Oasis ROSE) برای پرداخت هزینه‌های گس استفاده می‌کند. امرالد سازگاری کامل با EVM دارد، به راحتی با برنامه‌های غیرمتمرکز مبتنی بر EVM ادغام می‌شود، قابلیت مقیاس‌پذیری بهتری ارائه می‌دهد، هزینه تراکنش‌ها را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد (بیش از ۹۹٪ کمتر از اتریوم) و قابلیت پل زدن بین زنجیره‌ها را برای همکاری بین شبکه‌ها فراهم می‌کند.

Cipher سایفر یک پارا تایم است که از وب اسمبلی (WebAssembly یا WASM)  استفاده می‌کند و تمرکز اصلی آن روی حفظ حریم خصوصی است. توسعه‌دهندگان می‌توانند با استفاده از قرارداد اوئسیس (Oasis Contract SDK) و زبان راست (Rust) برنامه‌های غیرمتمرکز محرمانه (dApps) بسازند. این پاراتایم همان مزایای امرالد را دارد و علاوه بر آن، انعطاف‌پذیری و امنیت بیشتری ارائه می‌دهد. توسعه‌دهندگان می‌توانند بین ذخیره‌سازی داده‌های عمومی یا محرمانه بر اساس هزینه، انتخاب کنند. قراردادهای هوشمند وب اسمبلی که عمدتاً با زبان راست نوشته شده‌اند، امنیت را با کاهش ریسک نشت حافظه و مدیریت دقیق حافظه بهبود می‌بخشند.

لایه حفظ حریم خصوصی اوئسیس (Oasis Privacy Layer)

لایه حفظ حریم خصوصی اوئسیس (OPL) یک راهکار حفظ حریم خصوصی سازگار با ماشین مجازی اتریوم است که قراردادهای هوشمند را در شبکه‌هایی مانند اتریوم، BNB Chain و Polygon بهبود می‌بخشد. این لایه با معرفی تراکنش‌های رمزنگاری‌شده و وضعیت‌های محرمانه، امنیت و حریم خصوصی را افزایش می‌دهد. توسعه‌دهندگان می‌توانند به‌راحتی از طریق یک کتابخانه سولیدیتی که با سافایر ادغام شده، وضعیت‌های محرمانه و افشای انتخابی را به برنامه‌های غیرمتمرکز خود اضافه کنند و همچنان با شبکه‌های موجود سازگار بمانند.

لایه حفظ حریم خصوصی اوئسیس امکان شخصی‌سازی حفظ حریم خصوصی را فراهم می‌کند، به طوری که برنامه‌های غیرمتمرکز می‌توانند کاملاً عمومی یا محرمانه باشند. این لایه ویژگی‌های حفظ حریم خصوصی را در سافایر اجرا می‌کند و در عین حال کاربران و دارایی‌ها را در شبکه‌های اصلی‌شان نگه می‌دارد. این لایه همچنین از حفظ حریم خصوصی بین زنجیره‌ای پشتیبانی می‌کند و با همگام‌سازی وضعیت برنامه‌ها بین شبکه‌ها از طریق محیط امن سافایر، امنیت کاربران را افزایش می‌دهد. توسعه‌دهندگان سولیدیتی می‌توانند سطح شفافیت را متناسب با نیازهای برنامه خود تنظیم کنند.

منطق خارج از زنجیره در زمان اجرا (Runtime Offchain Logic)

منطق خارج از زنجیره در زمان اجرا چارچوبی است که امکان ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز، قابل تایید و محافظت‌کننده از حریم خصوصی را فراهم می‌کند. این سیستم اجازه می‌دهد منطق سفارشی خارج از زنجیره (یعنی برنامه‌هایی که بیرون از بلاک‌چین اجرا می‌شوند) به صورت قابل تایید به منطق درون زنجیره‌ای متصل شوند، با استفاده از محیط‌های اجرای مطمئن (Trusted Execution Environments یا TEEs). این محاسبات خارج از زنجیره به صورت ناهمزمان انجام می‌شود و از طریق تراکنش‌ها یا رویدادها با بخش‌های درون زنجیره ارتباط برقرار می‌کند، در حالی که اعتماد از طریق محیط‌های اجرای مطمئن حفظ می‌شود.

منطق خارج از زنجیره در زمان با استفاده از محیط‌های اجرای مطمئن خارج از بلاک‌چین، عملکرد و انعطاف‌پذیری را افزایش می‌دهد و محاسبات قابل تایید و مقرون به صرفه را بدون کاهش اعتماد ممکن می‌کند. این چارچوب قابلیت‌های محیط اجرایی سفایر را گسترش داده و امکان انجام بارهای کاری پیچیده خارج از زنجیره را با تضمین‌های درون زنجیره‌ای درباره صحت و محرمانگی فراهم می‌کند. صحت تضمین می‌کند که اپراتورهای گره‌ داده‌ها را به درستی پردازش کنند، در حالی که محرمانگی از داده‌های حساس برنامه محافظت می‌کند.

منطق خارج از زنجیره در زمان بر پایه محیط‌های اجرای مطمئن مثل اینتل اس‌جی‌ایکس (Intel SGX)، تایید از راه دور و مجموعه‌ای غیرمتمرکز از اعتبارسنج‌ها کار می‌کند. یک گره‌ اوئسیس محیط اجرای مطمئن را فراهم می‌کند که برنامه‌های ROFL در آن خارج از زنجیره اجرا می‌شوند و با شبکه اوئسیس ثبت نام می‌کنند تا هویت خود را تایید و با قراردادهای هوشمند تعامل کنند. ROFL کلیدهای رمزنگاری را درون TEE تولید می‌کند تا تایید از راه دور را ممکن سازد و ارتباط امنی با ماژول‌های درون زنجیره و سیستم‌های خارجی برقرار کند.

اوئسیس نکسوس (Oasis Nexus)
اوئسیس نکسوس ابزار رسمی برای جمع‌آوری و فهرست‌کردن اطلاعات در شبکه اوئسیس است و به‌عنوان پشت‌صحنه برای مرورگرهای بلاک‌چین و کیف‌پول‌ها عمل می‌کند. این ابزار به‌طور مداوم داده‌های بلاک‌چین را از یک یا چند گره‌ اوئسیس و منابع دیگر دریافت می‌کند. سپس این داده‌ها پردازش شده و در یک پایگاه داده SQL فهرست‌شده ذخیره می‌شوند. این پایگاه داده دسترسی به اطلاعات را از طریق یک API وب که بر پایه JSON است، ممکن می‌سازد.

این API طبق استاندارد OpenAPI Specification (OAS) نسخه ۳.۰ ساخته شده و با سیستم‌های مختلف سازگاری دارد. مسیرهای کاربردی مهمی مثل شماره و زمان آخرین بلاک در آن وجود دارد که باعث می‌شود برای توسعه‌دهندگان Web3، برنامه‌های غیرمتمرکز (dApp) و سایر اپلیکیشن‌های بلاک‌چینی، استفاده از آن راحت باشد.

اوئسیس نکسوس اطلاعات را از منابع مختلفی دریافت می‌کند؛ از جمله گره‌ اوئسیس که به لایه‌های اجماع (Consensus) و پردازشی (پاراتایم) متصل است. همچنین، اطلاعات اضافی مثل مشخصات اعتبارسنج‌ها از طریق رجیستری متادیتا، کد تأییدشده قراردادهای هوشمند EVM از Sourcify، و جزئیات NFTها از طریق IPFS دریافت می‌شود.

علاوه بر امکان جستجوی داده‌ها و نمایش آن‌ها، ابزار ایندکس‌کننده Oasis Nexus کاربرد تحلیلی نیز دارد، به‌ویژه برای حسابداری و امور مالیاتی. این ابزار، سابقه‌ی تراکنش‌ها و رویدادها را به‌صورت متمرکز بر حساب‌ها ارائه می‌دهد و برای بررسی‌های مالی، گزارش‌های مالیاتی، و تحلیل‌های دقیق مالی بسیار کاربردی است.

کیف پول اوئسیس (Oasis Wallet)
بنیاد اوئسیس دو کیف پول غیرامانی ارائه می‌دهد:

• Oasis Wallet - Web

• Oasis Wallet - Browser Extension (افزونه مرورگر)

این کیف پول‌ها به شبکه اوئسیس متصل هستند و به کاربران اجازه می‌دهند توکن‌های ROSE را ذخیره، ارسال و دریافت کنند. همچنین، ابزار Oasis Safe ساخته‌شده توسط ProtoFire بر روی Sapphire و همکاری با Transak، گزینه‌هایی برای حضانت (custody) و شروع آسان برای کاربران فراهم می‌کنند.

کیف پول اوئسیس امکانات مختلفی دارد، از جمله:

• ساخت کیف پول با استفاده از عبارت بازیابی (mnemonic)

• دسترسی به کیف پول با عبارت بازیابی، کلید خصوصی یا دستگاه Ledger

• مشاهده تاریخچه تراکنش‌ها

• ارسال تراکنش

• مدیریت چند حساب

• تغییر حالت روشن/تاریک

• انتخاب زبان رابط کاربری

• استیکینگ (staking) و دریافت پاداش‌ها

• جابجایی راحت بین کیف‌پول‌ها با استفاده از استاندارد ADR-8 برای تولید کلیدهای حساب

مرورگر اوئسیس (Oasis Explorer)
مرورگر اوئسیس یک ابزار کاربرپسند برای مشاهده فعالیت‌های درون‌زنجیره‌ای شبکه اوئسیس است. این مرورگر داده‌ها و تحلیل‌های کاملی از تمام محیط‌های اجرایی (runtime) اوئسیس ارائه می‌دهد و به کاربران کمک می‌کند روند رشد و توسعه این شبکه را بررسی کنند.

صندوق اکوسیستم اوئسیس (Oasis Ecosystem Fund)
در سال ۲۰۲۱، بنیاد اوئسیس صندوقی به نام Oasis Ecosystem Fund راه‌اندازی کرد. این صندوق تا دسامبر ۲۰۲۳ ارزشی معادل ۲۳۵ میلیون دلار داشته و هدف آن حمایت از بنیان‌گذاران پروژه‌هایی است که آینده وب ۳ را روی شبکه اوئسیس می‌سازند.

توکن ROSE
ROSE توکن بومی شبکه اوئسیس است و نقش‌های مختلفی دارد، از جمله:

• پرداخت کارمزد تراکنش‌ها

• شرکت در استیکینگ و واگذاری

• انجام فعالیت‌های حاکمیتی در شبکه

توزیع توکن (Token Distribution)

• ۲۳.۵٪ – پاداش‌های استیکینگ

• ۲۳٪ – سرمایه‌گذاران اولیه و حامیان 

• ۵٪ – شرکای استراتژیک و ذخیره 

• ۱۸.۵٪ – جامعه و اکوسیستم

• ۱۰٪ – صندوق بنیاد 

• ۲۰٪ – مشارکت‌کنندگان اصلی

تأمین مالی (Funding)
در تاریخ ۹ ژوئیه ۲۰۱۸، شرکت Oasis Labs اعلام کرد که موفق به جذب ۴۵ میلیون دلار سرمایه از حامیان برجسته‌ای مانند:
ای۱۶زی‌کریپتو (a16zcrypto)، اکسل (Accel)، بایننس (Binance)، دی‌سی‌وی‌سی – دیتا کالکتیو (DCVC - Data Collective)، الکتریک کپیتال (Electric Capital)، فاندیشن کپیتال (Foundation Capital)، متااستیبل (Metastable)، پانترا (Pantera)، و پلی‌چین (Polychain) و دیگران شده است.

همکاری‌ها (Partnerships)

شبکه Oasis با شرکت‌ها و پروژه‌های متعددی همکاری داشته است، از جمله:

• Binance (بایننس)

• Covalent (کووالنت)

• Chainstack (چین‌استک)

• Gnosis Safe Fork (فورک گنوسیس سیف)

• Personal.AI (پرشونال اِی‌آی)

• Enshrine Computing (انشراین کامپیوتینگ)

• Celer Network (شبکه سلر)

• Meta (متا / فیس‌بوک سابق)

• YuzuSwap (یوزو‌سواپ)

• Nebula Genomics (نبیولا ژنومیکس)

• Genetica (ژنتیکا)

• Equifax (اکوی‌فَکس)

• Beefy.Finance (بیفی فایننس)

• XDAO (اکس‌دائو)

• WePiggy (وی‌پیگی)

• Multichain (مولتی‌چین)

• Bitmark (بیت‌مارک)

• Wormhole Network (شبکه ورم‌هول)

• BMW Group (گروه خودروسازی بی‌ام‌و)

• ThetaNuts (تتاناتس)

• Band Protocol (بند پروتکل)

• API3 (اِی‌پی‌آی ۳)

• Equalizer (ایکوآلایزر)

• Tidal (تایدال)

• Sperax (اسپراکس)

• Darwinia (داروینیا)

• StaFi (استافی)

• Meter (متر)

• Anchorage (انکوریج)

• MetaMirror (متامیرِر)

• Zero1 Labs (زرو وان لبز)

• Apillon (اپیلون)

• Reclaim (ریکلیم)

• Rehide (ری‌هایْد)

• Hats Finance (هَتس فایننس)

• Ra1l (رِیل)

• Revolut (روِولوت – شرکت خدمات مالی دیجیتال)

• Thorn (ثورن)

• Daosis (دائوسیس)

• Synternet (سینترنِت)

• Accumulated Finance (اکیومولیتد فایننس)

• illumineX (ایلومینکس)

• Dedaub (دیداب)

• PancakeSwap (پنکیک‌سواپ)

• Protocol Monster Labs (پروتکل مانستر لبز)

• Pixel Realm (پیکسل رِلم)

• XDAO (ایکس‌دائو)

• OO Predictoor (او-او پرِدیکتور)

• deltaDAO (دلتا دائو)

• Rosy (روزی)

• RIVALZ (رایولز)

ائتلاف‌ها (Alliances)

• CryptoSafe Alliance (ائتلاف کریپتوسیف)

• Universal Privacy Alliance (ائتلاف حریم خصوصی جهانی)

• Blockchain Game Alliance (ائتلاف بازی‌های بلاک‌چین)