رمزارز: کیوتوم (Qtum)

کیوتوم (Qtum) چیست؟
Qtum یک ارز دیجیتال است که برای کاربردهای تجاری و سازمانی طراحی شده است. در اکتبر ۲۰۱۷، Qtum در رتبه پانزدهم فهرست بزرگ‌ترین ارزهای دیجیتال بر اساس وب‌سایت CoinMarketCap قرار داشت.

ویژگی‌ها
Qtum ترکیبی از زیرساخت اصلاح‌شده‌ی بیت‌کوین کور (Bitcoin Core) با نسخه‌ای سازگار از ماشین مجازی اتریوم (EVM) است. این ترکیب، پایداری و امنیت بلاک‌چین بیت‌کوین را با قابلیت‌های هوشمند قراردادهای اتریوم در هم می‌آمیزد.

Qtum با تمرکز بر پایداری، ماژولار بودن و قابلیت تعامل با دیگر سیستم‌ها ساخته شده است و بستری قدرتمند برای توسعه‌ی برنامه‌های غیرمتمرکز (DApps) مورد اعتماد و مناسب برای کاربردهای واقعی و تجاری فراهم می‌کند.

از جمله قابلیت‌های منحصربه‌فرد آن، استفاده از نوعی الگوریتم اجماع به نام PoS اختصاصی Qtum است که باعث می‌شود Qtum بتواند با سایر اکوسیستم‌های بلاک‌چین سازگار باشد و در عین حال از دستگاه‌های موبایل و اینترنت اشیاء نیز پشتیبانی کند.

مدیریت چرخه‌ عمر قراردادهای هوشمند
با همکاری دانشگاه‌ها و پژوهشگران، Qtum در حال توسعه‌ی ابزارهایی برای استانداردسازی فرآیند ایجاد قراردادهای هوشمند تجاری است. هدف این است که توافق‌های انسانی به‌صورت دقیق و بدون خطا به قراردادهای قابل اجرای ماشینی تبدیل شوند.

ویژگی‌های فنی Qtum
لایه انتزاع حساب (AAL)
این لایه واسط، امکان تعامل بین مدل تراکنش بیت‌کوین (UTXO) و مدل حساب اتریوم را فراهم می‌کند. در این ساختار، انتقال ارزش از اجرای قرارداد جدا شده است.

چهار دستورالعمل (Opcode) جدید برای این لایه طراحی شده‌اند:

• OP_CREATE: ساخت قرارداد هوشمند
• OP_CALL: اجرای قرارداد هوشمند و انتقال QTUM
• OP_SPEND: تخصیص QTUM درون قرارداد
• OP_SENDER: اجازه پرداخت کارمزد توسط یک آدرس دیگر

این لایه از ماشین‌های مجازی مانند ماشین مجازی Qtum x86 و EVM پشتیبانی می‌کند.

ماشین مجازی x86
این ماشین مجازی بر اساس معماری فون‌ نویمان ساخته شده و با زبان‌هایی مثل Rust سازگار است. هدف آن برطرف‌ کردن محدودیت‌های EVM و زبان Solidity است، مانند بهبود عملکرد در کلیدهای با طول متغیر، حافظه خطی و تحلیل داده‌های زنجیره‌ای. این رویکرد باعث کاهش هزینه توسعه، بهره‌گیری از کتابخانه‌های استاندارد و بهبود مقیاس‌پذیری می‌شود.

الگوریتم گواه اثبات سهام مشترک (MPoS)
Qtum از نسخه‌ای پیشرفته از الگوریتم PoS 3.0 استفاده می‌کند که امنیت شبکه را افزایش داده و به کاربران انگیزه می‌دهد تا به صورت غیرمتمرکز در فرآیند تولید بلاک شرکت کنند. در این سیستم، پاداش بلاک بین تولیدکننده فعلی و ۹ تولیدکننده قبلی تقسیم می‌شود (هرکدام ۱۰ درصد). ۹۰ درصد از پاداش هم با تاخیر ۵۰۰ بلاک پرداخت می‌شود، که به امنیت بیشتر شبکه کمک می‌کند.

پروتکل حاکمیت غیرمتمرکز (DGP)
Qtum با استفاده از DGP، امکان تغییر پارامترهای شبکه و ارتقاء بلاک‌چین را بدون نیاز به «هارد فورک» فراهم کرده است. در این فرآیند، ماینرها، توسعه‌دهندگان و دارندگان توکن می‌توانند به تغییرات پیشنهادی رأی دهند.

ویژگی‌های Qtum 2.0
نسخه دوم Qtum شامل به‌روزرسانی‌های زیر است:

• دارایی‌های محرمانه: پشتیبانی از صدور و انتقال دارایی به‌صورت خصوصی با حفظ حریم خصوصی کاربران
• سهام‌گذاری آفلاین: امکان واگذاری حق سهام‌گذاری به نودهای آنلاین بدون واگذاری مالکیت توکن‌ها
• ادغام با خدمات ابری: بهینه‌سازی مقیاس‌پذیری بلاک‌چین برای کاربردهای تجاری

استانداردسازی قراردادها
Qtum با همکاری شرکای مختلف، قصد دارد مرکزی برای قراردادهای هوشمند ایجاد کند که قالب‌های تست‌شده و امن را در اختیار صنایع مختلفی مانند زنجیره تأمین، مخابرات، اینترنت اشیاء، شبکه‌های اجتماعی و غیره قرار دهد.

همچنین استفاده از کدهای QR برای پرداخت‌ها و انتقال آسان‌تر را ممکن کرده است.

نقشه راه Qtum

۲۰۱۶

• ۱ مارس: آغاز رسمی پروژه
• ۳۱ اکتبر: اتمام نمونه اولیه زنجیره
• نوامبر: تأسیس بنیاد Qtum

۲۰۱۷

• ۲۸ ژوئن: انتشار اولین تست‌نت (Sparknet)
• ۱۸ آگوست: انتشار دومین تست‌نت (Skynet)
• ۱۳ سپتامبر: راه‌اندازی شبکه اصلی (Mainnet)

۲۰۱۸

• می: معرفی نمونه اولیه ماشین مجازی x86
• نوامبر: عرضه نسخه اولیه Plasma برای مقیاس‌پذیری
• دسامبر: ادغام با IPFS برای ذخیره‌سازی غیرمتمرکز داده‌ها

۲۰۱۹

• ۱۶ ژانویه: تبادل اتمی QTUM-BTC با استفاده از اسکریپت پرداخت Decred
• ۲ جولای: انتشار نسخه آزمایشی Qtum Eclair با قابلیت Lightning Network
• ۱۰ جولای: اعلام تبادل اتمی QTUM-BEAM
• ۱۷ اکتبر: ارتقاء شبکه به نسخه ۲.۰ و انجام اولین هارد فورک

اقتصاد توکنی کیوتوم (Qtum Tokenomics)
توکن QTUM ارز بومی شبکه Qtum است. عرضه اولیه آن ۱۰۰ میلیون توکن بود که از طریق استخراج اولیه (coinbase) با نرخ ۲۰,۰۰۰ توکن در هر بلاک برای ۵,۰۰۰ بلاک اول تولید شد.

از این میزان، ۵۱ میلیون توکن (۵۱٪) در مارس ۲۰۱۷ در یک عرضه عمومی فروخته شد. درآمد حاصل برای توسعه سیستم، بازاریابی، مشاوره‌های حقوقی و سایر فعالیت‌های بنیاد Qtum اختصاص یافت.