کازماس اتم (Cosmos (ATOM))
کازماس (ATOM) یک شبکه متن‌باز (open-source) و بین‌زنجیره‌ای است که توسط تیم تندرمینت (Tendermint) توسعه یافته است. این شبکه به بلاک‌چین‌های مختلف، که به آن‌ها "زون" (Zone) گفته می‌شود، اجازه می‌دهد تا با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و داده رد و بدل کنند. همه این بلاک‌چین‌ها از طریق "هاب کازماس" (Cosmos Hub) به هم متصل هستند و این هاب با توکن ATOM قدرت می‌گیرد.
هدف نهایی کازماس ایجاد "اینترنت بلاک‌چین‌ها" است؛ یعنی شبکه‌ای از بلاک‌چین‌ها که بتوانند به‌صورت غیرمتمرکز با یکدیگر تعامل داشته باشند.
مرور کلی
تاریخچه
در سال ۲۰۱۴، «جی کوون» (Jae Kwon) شرکت تندرمینت را تأسیس کرد که تیم بنیان‌گذار اکوسیستم کازماس به شمار می‌آید. او برای اولین بار تحمل خطای بیزانسی (Byzantine Fault Tolerance یا BFT) را در زمینه اثبات سهام (Proof-of-Stake یا PoS) به کار برد. هدف این پروژه حل مشکلات سرعت، مقیاس‌پذیری و مصرف بالای انرژی در سیستم‌های مبتنی بر اثبات کار (PoW) بود. کمی بعد، «ایتن بوکمن» (Ethan Buchman) نیز به پروژه پیوست و آن‌ها با همکاری یکدیگر، کیت توسعه نرم‌افزار کازماس (Cosmos SDK) را طراحی کردند تا توسعه بلاک‌چین را ساده‌تر کرده و شبکه‌ای غیرمتمرکز از بلاک‌چین‌های مستقل ایجاد کنند که توانایی ارتباط و تعامل با یکدیگر را داشته باشند. کازماس تلاش می‌کند مشکلات حاکمیت، مقیاس‌پذیری و پایداری را حل کرده و راه‌حلی برای اتصال بلاک‌چین‌های لایه اول ارائه دهد.
در سال ۲۰۱۶، اولین وایت‌پیپر کازماس منتشر شد و این پروژه توانست در سال بعد حدود ۱۶.۸ میلیون دلار سرمایه جذب کند. معماری شبکه کازماس طراحی شد و نمونه‌های اولیه آن توسعه یافت. در سال ۲۰۱۸، ارتباط بین‌زنجیره‌ای (IBC) معرفی شد و از آن زمان تاکنون، پروژه‌های مختلفی با استفاده از Cosmos SDK توسعه یافته‌اند و شبکه به رشد خود ادامه داده است.
در تاریخ ۱۳ آوریل ۲۰۲۲، ارتقاء "هاب تتا" (Hub Theta) در شبکه کازماس انجام شد. این ارتقاء قابلیت حساب‌های بین‌زنجیره‌ای را معرفی کرد که به کاربران اجازه می‌دهد اپلیکیشنی که روی یک بلاک‌چین اجرا می‌شود، بتواند عملکردهایی را روی بلاک‌چینی دیگر نیز انجام دهد. همچنین نسخه‌های به‌روزرسانی‌شده Cosmos SDK و IBC نیز در این ارتقاء ارائه شدند که انجام تراکنش‌ها را تنها با یک اقدام امکان‌پذیر می‌سازد.
معماری
شبکه کازماس از سه لایه اصلی تشکیل شده است: لایه کاربرد (Application Layer)، لایه اجماع (Consensus Layer) و لایه شبکه (Networking Layer). کازماس از مکانیزم تندرمینت BFT در لایه‌های اجماع و شبکه استفاده می‌کند و از ابزار Cosmos SDK در لایه کاربردی بهره می‌برد.
این شبکه با استفاده از ابزارهای متن‌باز، این سه لایه را به‌طور مؤثری به هم متصل کرده و محیطی امن برای توسعه برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps) فراهم می‌کند.
تحمل خطای بیزانسی Tendermint (BFT)
ابزارهای Cosmos SDK به طور پیش‌فرض از Tendermint BFT استفاده می‌کنند، که یک پروتکل اجماع اثبات سهام (Proof-of-Stake) است. این پروتکل به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد بلاک‌چین‌ها را بدون نیاز به کدنویسی از پایه بسازند، زیرا لایه‌های شبکه و اجماع در قالب یک موتور کلی یکپارچه شده‌اند. این سیستم از پروتکل Application Blockchain Interface (ABCI) برای اتصال به برنامه‌ها، تأیید تراکنش‌ها و اجرای بلوک‌ها بهره می‌برد.
Tendermint BFT از طریق پروتکل سوکت ABCI به برنامه متصل می‌شود که امکان استفاده از هر زبان برنامه‌نویسی را فراهم می‌کند و به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد تا فقط روی ساخت برنامه‌ها تمرکز کنند.
اعتبارسنج‌ها (Validators)
در تندرمینت، نودها ممکن است قدرت رأی‌دهی صفر یا مثبت داشته باشند. نودهایی که قدرت رأی‌دهی مثبت دارند، اعتبارسنج نامیده می‌شوند و می‌توانند در پروتکل اجماع با رأی دادن برای بلوک بعدی مشارکت کنند. قدرت رأی‌دهی اعتبارسنج‌ها می‌تواند از ابتدا تعیین شود یا بعداً تغییر یابد.
اجماع (Consensus)
این پروتکل نیازمند مجموعه‌ای از اعتبارسنج‌ها است که با کلید عمومی خود شناخته می‌شوند و هدفشان رأی دادن برای اجماع روی هر بلوک است. ارائه‌دهنده پیشنهاد هر دور براساس نسبت قدرت رأی‌دهی‌شان انتخاب می‌شود.
نرم افزار Cosmos SDK
Cosmos SDK یک چارچوب عمومی است که ساخت برنامه‌ها بر پایه Tendermint BFT را تسهیل می‌کند. این چارچوب بر اصول مدولار بودن و امنیت مبتنی بر قابلیت‌ها بنا شده است.
این SDK به توسعه‌دهنده آزادی استفاده از زبان برنامه‌نویسی دلخواه برای ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز (dApp) را می‌دهد. یکی از گزینه‌ها، ماژول CosmWasm است که اجرای کد بایت‌کد WebAssembly را ممکن می‌کند.
Cosmos Hub
Cosmos Hub بلاک‌چین مرکزی در اکوسیستم کازماس است. این هاب یک دفتر کل توزیع‌شده که دارایی‌های مختلف را پشتیبانی می‌کند، فراهم می‌کند که توکن‌ها در آن نگهداری می‌شوند. توکن‌ها از یک منطقه (zone) به منطقه دیگر از طریق بسته ویژه‌ای به نام «بسته سکه» (coin packet) منتقل می‌شوند که تراکنش‌ها توسط بلاک‌چین‌های فرستنده، هاب و گیرنده اجرا می‌شوند.
ارتباط بین بلاک‌چینی (IBC)
IBC پروتکلی است که انتقال پیام‌ها و تبادل داده بین زنجیره‌های مختلف را ممکن می‌کند و این زنجیره‌ها را به Cosmos Hub متصل می‌سازد.
ATOM
ATOM توکن اصلی مورد استفاده در Cosmos Hub است. دارندگان ATOM می‌توانند توکن‌های خود را به اعتبارسنج‌ها واگذار (delegate) کنند که در تأمین امنیت و حاکمیت بلاک‌چین مشارکت دارند. در مقابل، این دارندگان از طریق مکانیزم اثبات سهام (Proof-of-Stake) می‌توانند به عنوان پاداش، توکن‌های ATOM کسب کنند.
اقتصاد توکنی
کل عرضه ATOM برابر با ۲۶۰,۹۰۶,۵۱۳ توکن است. این توکن‌ها استخراج نمی‌شوند و از طریق استیکینگ به دست می‌آیند. در سال ۲۰۱۷، دو فروش خصوصی و یک فروش عمومی برگزار شد که در مجموع ۱۶ میلیون دلار سرمایه جذب کردند. ۸۰٪ از توزیع توکن‌ها به سرمایه‌گذاران اختصاص یافت و باقی‌مانده بین شرکت‌های All In Bits و بنیاد Interchain تقسیم شد.
نسبت هدف‌گذاری شده برای استیکینگ، دو سوم کل عرضه توکن‌ها است. در صورتی که مقدار ATOM استیک‌شده بیشتر از این میزان باشد، میزان انتشار توکن‌ها کاهش می‌یابد تا نقدینگی حفظ شود. در مقابل، اگر نسبت استیکینگ کمتر از مقدار هدف باشد، میزان انتشار افزایش پیدا می‌کند تا این نسبت به حد مورد انتظار برسد.
کارمزدها
تمام کارمزدهای حاصل از تراکنش‌ها به ماژول توزیع ارسال می‌شود و سپس بین استیک‌کنندگان، اعتبارسنج‌ها و استخر جامعه تقسیم می‌گردد.
امنیت بین‌زنجیره‌ای مسئول تشویق اعتبارسنج‌ها و استیک‌کنندگان است تا نسبت استیکینگ دو سوم حفظ شود. همچنین، یک مدل کارمزد جهانی اجرا خواهد شد که با فهرستی از توکن‌های پذیرفته شده و حداقل‌های مربوطه شروع می‌شود. در نهایت، این ساختار به یک کارمزد پایه واحد به صورت ATOM تبدیل می‌شود که به طور خودکار بر اساس تقاضا برای استفاده از شبکه تنظیم خواهد شد.
نظرات کاربران