به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز دلار آمریکا در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰.۷ درصد از ارزش خود را در برابر ارزهای رقیب از دست داده و به پایین‌ترین سطح از فوریه ۲۰۲۲ رسیده است. این سقوط، بدترین عملکرد دلار از زمان ریاست‌جمهوری ریچارد نیکسون تاکنون تلقی می‌شود؛ موضوعی که نه‌تنها سرمایه‌گذاران جهانی را نگران کرده، بلکه پرسش‌هایی جدی درباره آینده موقعیت برتر دلار در نظام مالی جهانی مطرح کرده است.
علائم افت ارزش دلار از اواسط ژانویه آغاز شد و تنها در مقاطعی کوتاه با امید به کاهش تنش‌های تجاری یا مداخلات فدرال رزرو کمی بهبود یافت. با این حال، روند کلی همچنان نزولی است.
دلایل سقوط: بدهی، بی‌ثباتی و فشارهای فدرال رزرو
کارشناسان اقتصادی مجموعه‌ای از عوامل ساختاری و سیاسی را در پس‌زمینه تضعیف دلار می‌دانند:
- افزایش بدهی و کسری بودجه: بدهی عمومی ایالات متحده به مرز ۳۰ تریلیون دلار نزدیک شده و کسری بودجه سال ۲۰۲۵ نیز حدود ۲ تریلیون دلار پیش‌بینی می‌شود. این ارقام، اعتماد جهانی به دارایی‌های دلاری را تضعیف کرده‌اند.
- احتمال کاهش نرخ بهره: صورتجلسه اخیر کمیته بازار آزاد فدرال رزرو نشان داد که اکثر مقامات این نهاد، در حال بررسی کاهش نرخ بهره در نیمه دوم سال جاری هستند. این تصمیم در صورت تحقق، جذابیت نگهداری دلار را کاهش خواهد داد.
- بی‌ثباتی سیاسی و تعرفه‌های ترامپ: بازگشت جنگ تجاری با موجی از تعرفه‌ها بر واردات از کشورهای مختلف، عدم قطعیت‌های تجاری را افزایش داده و چشم‌انداز دلار را تیره‌تر کرده است.
پیامدها: جهش طلا، تغییر مسیر سرمایه‌گذاری جهانی
ضعف دلار اگرچه به‌ظاهر می‌تواند صادرات آمریکا را رقابتی‌تر کند، اما در ابعاد کلان، پیامدهای ژئوپولیتیکی و اقتصادی بزرگی دارد:
- افزایش خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی: طبق گزارش شورای جهانی طلا، بانک‌های مرکزی جهان به‌دنبال کاهش وابستگی به دلار، به‌طور متوسط ۲۴ تن طلا در ماه خریداری کرده‌اند. این حجم خرید، بهترین عملکرد طلا را از سال ۱۹۷۹ رقم زده است.
- کاهش اعتماد به دارایی‌های دلاری: اگر اوراق خزانه‌داری و خود دلار جایگاه ممتاز خود را از دست بدهند، ممکن است سرمایه‌ها به سمت بازارهای جایگزین، از جمله رمزارزها، فلزات گرانبها و ارزهای آسیایی حرکت کنند.
آیا دلار سقوط خواهد کرد؟ یا فقط اصلاح موقتی است؟
با وجود نگرانی‌های گسترده، برخی تحلیلگران روند فعلی را موقتی می‌دانند. بانک‌هایی مانند ولز فارگو معتقدند که مزایای ساختاری دلار از جمله شفافیت اقتصادی، حاکمیت قانون و بازارهای عمیق مالی، همچنان قدرت این ارز را حفظ خواهد کرد.
به‌گفته توماس متیوز از موسسه کپیتال اکونومیکس، افزایش سهام آمریکا نشانه‌ای از اطمینان سرمایه‌گذاران به اقتصاد آمریکاست و ضعف دلار ممکن است نتیجه تقویت مصنوعی سایر ارزها یا استراتژی‌های پوشش ریسک باشد.
چشم‌انداز پیش رو: از تزلزل تا تقویت مشروط
دلار هنوز ابزار غالب تجارت جهانی و ذخیره ارزی بانک‌های مرکزی دنیاست، اما ترکیب بی‌ثباتی سیاسی، رشد بدهی و سیاست‌های تورم‌زا، آن را در برابر رقبای جدید آسیب‌پذیرتر کرده است.
فدرال رزرو، دولت آمریکا و سرمایه‌گذاران بین‌المللی، همگی چشم‌انتظار تحولات سه‌ماهه پایانی ۲۰۲۵ هستند؛ دورانی که مشخص خواهد کرد آیا دلار می‌تواند دوباره به نقطه تعادل بازگردد یا وارد دوره‌ای تازه از افول خواهد شد.
نظرات کاربران