اقتصاد دانش چیست؟

اقتصاد دانش چیست؟
اقتصاد دانش، اقتصادی است که محصولات و خدمات آن با سرمایه انسانی—دانش، مهارت‌ها و مالکیت فکری—تولید می‌شود، نه دارایی‌های فیزیکی مانند زمین و نیروی کار فیزیکی. این اقتصاد به توانایی بهره‌برداری از اکتشافات علمی و تحقیقات کاربردی اشاره دارد. اقتصاد دانش بخش بزرگی از فعالیت‌ها را در اکثر اقتصادهای بسیار توسعه‌یافته تشکیل می‌دهد. بخش قابل‌توجهی از ارزش آن ممکن است دارایی‌های نامشهود باشد، مانند ارزش دانش کارگران یا مالکیت فکری مانند پتنت‌ها و رویه‌های اختصاصی.

نکات کلیدی:

• اقتصاد دانش، تجاری‌سازی معاصر علم و تحقیقات آکادمیک را توصیف می‌کند.
• نوآوری مبتنی بر تحقیق از طریق پتنت‌ها و دیگر اشکال مالکیت فکری به کالایی تبدیل می‌شود.
• اقتصاد دانش در تقاطع کارآفرینی خصوصی، آکادمی و تحقیقات حمایت‌شده توسط دولت قرار دارد.
• زمینه‌ها و صنایع مرتبط با دانش بخش بزرگی از فعالیت‌ها را در اکثر کشورهای بسیار توسعه‌یافته تشکیل می‌دهند.
• اقتصاد دانش به نیروی کار ماهر و آموزش، شبکه‌های ارتباطی قوی و ساختارهای نهادی که نوآوری را تشویق می‌کنند، وابسته است.

اقتصاد دانش: سیستمی از مصرف و تولید که مبتنی بر سرمایه فکری است.

درک اقتصاد دانش
اقتصادهای در حال توسعه معمولاً به شدت بر کشاورزی و تولید تمرکز دارند که شامل منابع فیزیکی است.

کشورهای بسیار توسعه‌یافته سهم بیشتری از فعالیت‌های مرتبط با خدمات دارند. این فعالیت‌ها شامل فعالیت‌های اقتصادی مبتنی بر دانش مانند تحقیق، پشتیبانی فنی و مشاوره است.

اقتصاد دانش، بازار تولید و فروش اکتشافات علمی و مهندسی است.

این دانش می‌تواند در قالب پتنت‌ها یا دیگر حمایت‌های مالکیت فکری به کالایی تبدیل شود. تولیدکنندگان این اطلاعات، مانند کارشناسان علمی، آزمایشگاه‌های تحقیقاتی و توسعه‌دهندگان فناوری، نیز بخشی از اقتصاد دانش محسوب می‌شوند.

رشد
جهان به لطف جهانی‌سازی که می‌تواند بهترین شیوه‌های اقتصاد هر کشور را آشکار کند، به اقتصادی مبتنی بر دانش تبدیل شده است.

عوامل مبتنی بر دانش همچنین یک اقتصاد به‌هم‌پیوسته و جهانی ایجاد می‌کنند که در آن تخصص انسانی و اسرار تجاری به‌عنوان دارایی‌ها و منابع اقتصادی مهم در نظر گرفته می‌شوند.

با این حال، اصول پذیرفته‌شده حسابداری (GAAP) به شرکت‌ها اجازه نمی‌دهد این دارایی‌ها را در ترازنامه‌های خود بگنجانند.

مهم
قانون بای-دول سال ۱۹۸۰ نقطه عطف بزرگی در برخورد با مالکیت فکری در ایالات متحده بود. این قانون به دانشگاه‌ها اجازه داد تا مالکیت اختراعات یا اکتشافات انجام‌شده با بودجه تحقیق و توسعه فدرال را حفظ کنند و مجوزهای انحصاری را مذاکره کنند.

اقتصاد دانش و سرمایه انسانی
اقتصاد دانش نشان‌دهنده این است که چگونه آموزش، دانش و سرمایه انسانی می‌توانند به‌عنوان دارایی‌های تولیدی یا محصولات تجاری برای فروش و صادرات به منظور کسب سود برای افراد، کسب‌وکارها و اقتصاد عمل کنند.

فکری در مقابل فیزیکی
این بخش از اقتصاد به شدت به توانایی‌های فکری وابسته است تا منابع طبیعی یا مشارکت‌های فیزیکی.

محصولات و خدماتی که از تخصص فکری ناشی می‌شوند، زمینه‌های فنی و علمی را در اقتصاد دانش پیش می‌برند. این امر نوآوری را در کل اقتصاد تشویق می‌کند.

بانک جهانی اقتصادهای دانش را بر اساس چهار ستون تعریف می‌کند:
۱. ساختارهای نهادی که مشوق کارآفرینی و استفاده از دانش هستند
۲. دسترسی به نیروی کار ماهر و سیستم آموزشی خوب
۳. دسترسی به زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)
۴. یک منظر نوآوری پویا که شامل آکادمی، بخش خصوصی و جامعه مدنی است

واقعیت سریع
تجاری‌سازی مدرن تحقیقات آکادمیک و علم پایه ریشه در تلاش دولت‌ها برای کسب مزیت نظامی دارد.

مثال از اقتصاد دانش
مؤسسات آکادمیک، شرکت‌هایی که در تحقیق و توسعه (R&D) فعالیت می‌کنند، برنامه‌نویسان توسعه‌دهنده نرم‌افزار و موتورهای جستجو، و کارکنان سلامت که از داده‌های دیجیتال برای بهبود درمان‌ها استفاده می‌کنند، همگی اجزای اقتصاد دانش هستند.

آن‌ها نتایج تلاش‌های خود را به کارگران در زمینه‌های سنتی‌تر مانند کشاورزانی که از برنامه‌های نرم‌افزاری و راه‌حل‌های دیجیتال برای مدیریت مؤثرتر محصولات خود استفاده می‌کنند، منتقل می‌کنند.

این زمینه‌ها همچنین شامل روش‌های پزشکی مبتنی بر فناوری پیشرفته مانند جراحی‌های با کمک ربات و مدارسی است که ابزارهای مطالعه دیجیتال و دوره‌های آنلاین را برای دانش‌آموزان خود ارائه می‌دهند.

اقتصاد دانش چقدر بزرگ است؟
اندازه‌گیری ارزش اقتصاد دانش جهانی دشوار است زیرا یک دسته‌بندی مشخص مانند تولید نیست. با این حال، یک شرکت تحقیقات بازار ارزش بازار جهانی مالکیت فکری در سال ۲۰۲۴ را ۱۱.۶ میلیارد دلار تخمین زده است که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۳ به ۲۷.۷۴ میلیارد دلار برسد.

ارزشمندترین مهارت‌ها در اقتصاد دانش چیست؟
تحصیلات عالی و آموزش فنی دارایی‌های آشکاری هستند، اما ارتباطات و کار تیمی نیز مهارت‌های ضروری برای اقتصاد مبتنی بر دانش هستند، طبق گفته سازمان همکاری و توسعه اقتصادی. بعید است که یک کارگر دانش به‌تنهایی بتواند نوآوری‌های پیشگامانه ایجاد کند، بنابراین این شایستگی‌های بین‌فردی و محیط کاری برای شکوفایی اقتصاد مبتنی بر دانش ضروری هستند.

کدام کشور بزرگ‌ترین اقتصاد دانش را دارد؟
شاخص دانش جهانی برنامه توسعه سازمان ملل متحد، اقتصادهای دانش را بر اساس کشور رتبه‌بندی می‌کند. این شاخص هر کشور را بر اساس «عوامل توانمندساز» مانند سطح آموزش، آموزش فنی و حرفه‌ای، نوآوری و فناوری ارتباطات امتیازدهی می‌کند. در سال ۲۰۲۴، سوئد با امتیاز ۶۸.۳٪ در رتبه اول اقتصاد دانش قرار گرفت. کشورهای دوم تا پنجم شامل فنلاند، سوئیس، دانمارک و هلند با امتیازهای ۶۸٪، ۶۷.۹٪، ۶۶.۸٪ و ۶۶.۸٪ بودند. ایالات متحده با امتیاز ۶۶.۲٪ در رتبه هفتم قرار گرفت.

جمع‌بندی
اصطلاح «اقتصاد دانش» تجاری‌سازی فعالیت‌های فکری را توصیف می‌کند. این نوع اقتصاد از تحقیقات و اکتشافات علمی سرمایه‌گذاری می‌کند. این یک بخش مهم از اقتصادهای بسیار توسعه‌یافته است. مالکیت فکری نقش مهمی در اقتصاد دانش ایفا می‌کند. متأسفانه، GAAP این دارایی‌ها را در ترازنامه‌های شرکت‌ها به رسمیت نمی‌شناسد، بنابراین شما نمی‌توانید مالکیت را با تحقیق در صورت‌های مالی مشخص کنید.