ارزش خالص دارایی‌های جاری به ازای هر سهم چیست؟

ارزش خالص دارایی‌های جاری به ازای هر سهم (NCAVPS) معیاری است که توسط بنجامین گراهام، پدر سرمایه‌گذاری ارزشی، برای ارزیابی جذابیت یک سهام ایجاد شده است. این معیار برای سرمایه‌گذاران ارزشی کلیدی است و با کسر کل بدهی‌ها از دارایی‌های جاری یک شرکت و تقسیم نتیجه بر تعداد سهام منتشرشده محاسبه می‌شود.

گراهام سهام ممتاز (preferred stock) را به‌عنوان یک بدهی در نظر می‌گرفت، بنابراین این مورد نیز از دارایی‌های جاری کسر می‌شود. NCAV مشابه سرمایه در گردش (working capital) است، اما به جای کسر بدهی‌های جاری از دارایی‌های جاری، کل بدهی‌ها و سهام ممتاز کسر می‌شوند.

فرمول NCAVPS: NCAVPS = (دارایی‌های جاری - (کل بدهی‌ها + سهام ممتاز)) ÷ تعداد سهام منتشرشده

نکات کلیدی

• بنجامین گراهام معیار NCAVPS را برای کمک به سرمایه‌گذاران در ارزیابی سهام به‌عنوان یک فرصت سرمایه‌گذاری بالقوه ایجاد کرد.
• NCAVPS با کسر کل بدهی‌ها (شامل سهام ممتاز) از دارایی‌های جاری و تقسیم نتیجه بر تعداد سهام منتشرشده محاسبه می‌شود.
• گراهام معتقد بود که با مقایسه NCAVPS با قیمت سهام، سرمایه‌گذاران می‌توانند سهام زیر ارزش (undervalued) را با قیمتی مناسب پیدا کنند.

درک ارزش خالص دارایی‌های جاری به ازای هر سهم (NCAVPS)

گراهام با بررسی شرکت‌های صنعتی مشاهده کرد که سرمایه‌گذاران معمولاً ارزش دارایی‌ها را نادیده می‌گیرند و در عوض بر درآمدها تمرکز می‌کنند. اما او معتقد بود که با مقایسه NCAVPS با قیمت سهام، سرمایه‌گذاران می‌توانند فرصت‌های سرمایه‌گذاری باارزش پیدا کنند.

در اصل، ارزش خالص دارایی‌های جاری نشان‌دهنده ارزش تصفیه (liquidation value) یک شرکت است. ارزش تصفیه مجموع ارزش تمام دارایی‌های فیزیکی یک شرکت، مانند تجهیزات، موجودی کالا، و املاک و مستغلات است. این ارزش شامل دارایی‌های نامشهود، مانند مالکیت معنوی، شناخت برند، و سرقفلی (goodwill) نمی‌شود. اگر شرکتی ورشکست شود و تمام دارایی‌های فیزیکی خود را بفروشد، ارزش این دارایی‌ها ارزش تصفیه شرکت خواهد بود.

بنابراین، سهامی که با قیمتی کمتر از NCAVPS معامله می‌شود، به سرمایه‌گذار اجازه می‌دهد شرکتی را با قیمتی کمتر از ارزش دارایی‌های جاری آن خریداری کند. تا زمانی که شرکت چشم‌اندازهای معقولی داشته باشد، سرمایه‌گذاران احتمالاً بیش از آنچه پرداخت کرده‌اند، دریافت خواهند کرد.

ملاحظات ویژه

گراهام علاوه بر NCAVPS، استراتژی‌های سرمایه‌گذاری ارزشی دیگری را نیز برای شناسایی سهام زیر ارزش توصیه کرد. یکی از این استراتژی‌ها، سرمایه‌گذاری در سهام دفاعی (defensive stock investing) است، که به این معناست که سرمایه‌گذار سهامی را خریداری می‌کند که بدون توجه به شرایط کلی بازار سهام و اقتصاد، درآمدها و سود سهام پایداری ارائه می‌دهند.

این سهام‌های دفاعی به‌ویژه جذاب هستند زیرا در زمان‌های رکود اقتصادی از سرمایه‌گذار محافظت می‌کنند و به او کمک می‌کنند تا در برابر افت‌های بازار مقاوم باشد. نمونه‌هایی از سهام‌های دفاعی اغلب در بخش‌های کالاهای مصرفی ضروری، خدمات عمومی (utilities)، و مراقبت‌های بهداشتی یافت می‌شوند. این سهام‌ها در طول رکود اقتصادی عملکرد بهتری دارند، زیرا غیرچرخه‌ای (non-cyclical) هستند، به این معنا که به شدت با چرخه‌های تجاری و اقتصادی همبستگی ندارند.

خط پایانی

طبق نظر گراهام، سرمایه‌گذاران سود زیادی خواهند برد اگر در شرکت‌هایی سرمایه‌گذاری کنند که قیمت سهام آن‌ها بیش از 67٪ از NCAV به ازای هر سهم آن‌ها نباشد.

با این حال، گراهام تأکید کرد که همه سهام‌های انتخاب‌شده با استفاده از فرمول NCAVPS بازده قوی نخواهند داشت و سرمایه‌گذاران باید هنگام استفاده از این استراتژی، پرتفوی خود را متنوع کنند. گراهام توصیه کرد که حداقل 30 سهام نگه داشته شود.

روندها و داده‌های اخیر

بر اساس اطلاعات موجود و پست‌های X تا اوت 2025:

• تجدید علاقه به سرمایه‌گذاری ارزشی: گزارش بلومبرگ در سال 2024 نشان می‌دهد که با افزایش نوسانات بازار، سرمایه‌گذاران ارزشی دوباره به معیارهایی مانند NCAVPS روی آورده‌اند تا سهام زیر ارزش را در بخش‌های فناوری و تولید شناسایی کنند.
• تمرکز بر سهام دفاعی: پست‌های X در سال 2025 اشاره دارند که سرمایه‌گذاران در پی عدم‌قطعیت‌های ژئوپلیتیکی و اقتصادی، به دنبال سهام‌های دفاعی با NCAVPS قوی هستند تا ریسک را کاهش دهند.
• نظارت نظارتی: طبق گزارش رویترز در سال 2024، کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) بر شفافیت در گزارش‌دهی دارایی‌های جاری و بدهی‌ها نظارت بیشتری دارد تا اطمینان حاصل کند که معیارهایی مانند NCAVPS به‌درستی محاسبه می‌شوند.
• هشدارهای سرمایه‌گذاری: پست‌های X در سال 2025 به سرمایه‌گذاران توصیه می‌کنند که هنگام استفاده از NCAVPS، چشم‌اندازهای تجاری شرکت را نیز در نظر بگیرند و پرتفوی خود را متنوع کنند تا ریسک‌های مرتبط با سهام‌های خاص را کاهش دهند.

نتیجه‌گیری

ارزش خالص دارایی‌های جاری به ازای هر سهم (NCAVPS) معیاری کلیدی است که توسط بنجامین گراهام برای شناسایی سهام زیر ارزش توسعه داده شد. این معیار با کسر کل بدهی‌ها و سهام ممتاز از دارایی‌های جاری و تقسیم نتیجه بر تعداد سهام منتشرشده محاسبه می‌شود و ارزش تصفیه یک شرکت را نشان می‌دهد. سهامی که با قیمتی کمتر از NCAVPS معامله می‌شوند، می‌توانند فرصت‌های سرمایه‌گذاری جذابی باشند، به‌ویژه اگر شرکت چشم‌اندازهای معقولی داشته باشد. با این حال، گراهام بر تنوع‌بخشی و در نظر گرفتن حداقل 30 سهام برای کاهش ریسک تأکید کرد. در سال 2025، با تجدید علاقه به سرمایه‌گذاری ارزشی و نظارت نظارتی، سرمایه‌گذاران باید NCAVPS را همراه با سایر عوامل تجاری ارزیابی کنند و با مشاوران مالی مشورت کنند تا تصمیمات سرمایه‌گذاری آگاهانه‌ای بگیرند.