به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا هنوز به پایان نرسیده، اما زمزمه‌های تغییر در بالاترین مقام سیاست‌گذاری پولی این کشور از هم‌اکنون بازارهای جهانی را تحت‌تأثیر قرار داده است. دونالد ترامپ که از مدت‌ها پیش از عملکرد جروم پاول، رئیس فعلی فدرال رزرو، انتقاد کرده، آشکارا اعلام کرده تنها فردی را به این سمت خواهد گمارد که بلافاصله نرخ بهره را کاهش دهد. چنین رویکردی می‌تواند مسیر اقتصاد آمریکا را به‌طور بنیادین تغییر دهد و پیامدهایش، از تورم داخلی گرفته تا جایگاه دلار در نظام مالی بین‌المللی، در سراسر جهان احساس شود.
موضع ترامپ و معیار انتخاب رئیس فدرال رزرو
ترامپ با بی‌اعتنایی به اصول کلاسیک بانکداری مرکزی، کاهش نرخ بهره را نه ابزاری مشروط، بلکه یک «وظیفه فوری» برای رئیس آینده فدرال رزرو می‌داند. او در مصاحبه‌ای در ژوئن گفت: «هر کس در این سمت باشد نرخ‌ها را پایین می‌آورد؛ اگر فکر کنم قرار است نرخ‌ها را ثابت نگه دارد، انتخابش نمی‌کنم.»
نامزدهای اصلی برای این جایگاه شامل کوین وارش، کوین هَستت و کریستوفر والر هستند که همگی در ماه‌های اخیر مواضع خود را به سمت سیاست پولی انبساطی تغییر داده‌اند. حتی کسانی که پیش‌تر به‌عنوان چهره‌های «انقباضی» شناخته می‌شدند، اکنون آشکارا از مزایای کاهش نرخ بهره دفاع می‌کنند تا نظر ترامپ را جلب کنند.
پیامدها برای استقلال بانک مرکزی آمریکا
یکی از نگرانی‌های اصلی این سناریو، تضعیف استقلال فدرال رزرو است. استقلال بانک مرکزی، که از دهه ۱۹۹۰ به‌عنوان سپری در برابر فشارهای سیاسی تثبیت شد، تضمین می‌کند که تصمیمات پولی با هدف منافع بلندمدت اقتصاد اتخاذ شود، نه برای اهداف کوتاه‌مدت سیاسی.
مقایسه با تجربه برزیل نشان می‌دهد که حتی رؤسای بانک مرکزی که با گرایش سیاسی منصوب می‌شوند، گاهی در مواجهه با خطر تورم، مسیر خود را تغییر می‌دهند. با این حال، ترامپ آشکارا از این احتمال ناخشنود است و می‌داند که حتی وفادارترین منصوبان نیز ممکن است در نهایت تحت تأثیر واقعیت‌های اقتصادی قرار گیرند.
واکنش بازارها و خطرات اقتصادی
بازارهای مالی معمولاً از کاهش نرخ بهره استقبال می‌کنند، چرا که این سیاست در کوتاه‌مدت رشد اقتصادی و قیمت دارایی‌ها را تحریک می‌کند. با این حال، تجربه ۲۰۲۱ نشان داده که چنین سیاست‌هایی می‌تواند زمینه‌ساز ماندگاری تورم بالا، افزایش نرخ‌های بهره بلندمدت و کاهش اعتماد به دلار شود.
یک فدرال رزرو «همیشه متمایل به کاهش نرخ» شاید در ابتدا آرامش‌بخش به نظر برسد، اما در میان‌مدت می‌تواند توازن بازار پول و اعتبار را بر هم بزند. این خطر زمانی جدی‌تر می‌شود که فشارهای سیاسی بر تصمیم‌گیری‌های پولی، به یک رویه دائمی تبدیل شود.
پیامدهای غیرمستقیم برای ایران و بازار جهانی
هرگونه کاهش قابل‌توجه نرخ بهره در آمریکا احتمالاً به تضعیف دلار جهانی و افزایش قیمت طلا منجر خواهد شد. برای ایران، این امر می‌تواند دو اثر متضاد داشته باشد: از یک سو، رشد قیمت طلا و برخی کالاهای پایه ممکن است درآمدهای ارزی غیرنفتی را بهبود دهد؛ از سوی دیگر، نوسانات نرخ دلار می‌تواند بر بازار ارز داخلی فشار بیاورد و انتظارات تورمی را در داخل تشدید کند.
همچنین، در شرایطی که اقتصاد جهانی به سمت سیاست پولی انبساطی حرکت کند، جریان سرمایه‌گذاری و تجارت بین‌المللی می‌تواند تغییراتی ایجاد کند که موقعیت ایران در بازارهای منطقه‌ای را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
جمع‌بندی تحلیلی
انتخاب یک رئیس «طرفدار کاهش نرخ بهره به هر قیمت» برای فدرال رزرو، شاید در کوتاه‌مدت بازارهای مالی را خوشحال کند، اما استقلال پولی آمریکا را به‌شدت تهدید خواهد کرد. تجربه نشان می‌دهد که حذف ترمزهای نهادی در سیاست پولی، می‌تواند در بلندمدت به بی‌ثباتی اقتصادی، تورم بالا و تضعیف موقعیت ارز ملی منجر شود. برای ایران، رصد دقیق این تغییرات و درک پیامدهای غیرمستقیم آن بر بازار ارز و طلا، اهمیت استراتژیک دارد.
نظرات کاربران