به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بورس تهران در آخرین روز مردادماه ۱۴۰۴ بار دیگر با چهره‌ای منفی به کار خود پایان داد. شاخص کل که در روزهای گذشته تلاش داشت بخشی از ریزش‌های دو ماه اخیر را جبران کند، امروز تحت فشار سنگین عرضه‌ها عقب نشست. بر اساس آمار معاملات، شاخص کل با افت ۱۸ هزار و ۹۱۵ واحدی معادل ۰.۷۶ درصد، به سطح دو میلیون و ۴۷۵ هزار و ۲۲۰ واحد رسید؛ سطحی که بار دیگر نگرانی‌ها درباره ادامه‌دار شدن فضای نزولی را تقویت کرده است.
شاخص هم‌وزن نیز با کاهش یک‌هزار و ۵۶۰ واحدی معادل ۰.۲ درصد در عدد ۷۶۸ هزار و یک واحد ایستاد. این اختلاف میان دو شاخص نشان می‌دهد که فشار اصلی عرضه بیشتر بر نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز سنگینی کرده، هرچند سهام کوچک‌تر هم از فضای منفی عمومی بی‌نصیب نماندند. در مجموع، بورس امروز با تابلو قرمزرنگی به کار خود پایان داد و پیام روشنی به سرمایه‌گذاران مخابره کرد: فضای بی‌اعتمادی و فشار فروش همچنان دست بالا را دارد.
ضعف تقاضا و خروج سنگین نقدینگی
آنچه بیش از ریزش شاخص‌ها در معاملات امروز جلب توجه کرد، تداوم روند خروج نقدینگی حقیقی بود. داده‌ها نشان می‌دهد که امروز در مجموع ۵۶۴ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد؛ رقمی که به‌خوبی بیانگر کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران خرد به بورس است.
قدرت خرید حقیقی‌ها نیز منفی ۱.۱۴ گزارش شد، به این معنا که فروشندگان دست بالا را در مقابل خریداران داشتند. سرانه خرید حقیقی در سطح ۳۴.۹ میلیون تومان باقی ماند، در حالی که سرانه فروش به ۳۹.۸ میلیون تومان رسید. این اختلاف نشان می‌دهد خریداران چندان رغبتی برای تقویت تقاضا ندارند و بیشتر در نقش تماشاگر ظاهر شده‌اند.
از سوی دیگر، ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی تنها ۳ هزار و ۶۱۷ میلیارد تومان بود؛ سطحی پایین که ادامه رکود معاملاتی را تأیید می‌کند. در چنین فضایی، حتی ورود اندک پول به صندوق‌های درآمد ثابت (حدود ۳۳۰ میلیون تومان تا میانه روز) نیز نتوانست از تصویر کلی خروج سرمایه بکاهد و نشان داد پولی که از سهام خارج می‌شود، مسیرهای دیگری غیر از بورس را انتخاب کرده است.
چرا بورس دوباره به عقب برگشت؟
ریزش امروز بورس تنها یک افت عددی در شاخص‌ها نبود، بلکه ریشه در مجموعه‌ای از عوامل دارد که فضای عمومی بازار را تحت فشار قرار داده است. نخستین عامل، بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران خرد است. خروج مستمر پول حقیقی طی هفته‌های اخیر نشان می‌دهد که سهامداران ترجیح می‌دهند منابع خود را به بازارهای موازی ببرند؛ جایی که ثبات یا بازدهی سریع‌تری انتظار می‌رود.
عامل دوم به ضعف سمت تقاضا بازمی‌گردد. در معاملات امروز، ارزش سفارش‌های فروش بیش از شش برابر ارزش سفارش‌های خرید بود (۳,۳۹۰ میلیارد تومان در مقابل ۵۷۶ میلیارد تومان). این شکاف بزرگ عملاً نشان می‌دهد حتی در نمادهایی که پتانسیل بنیادی دارند نیز تقاضای کافی برای جذب عرضه‌ها وجود ندارد.
از طرف دیگر، ابهام در سیاست‌های کلان اقتصادی و نبود چشم‌انداز روشن درباره نرخ بهره، قیمت‌گذاری دستوری در صنایع و روند مذاکرات خارجی، فشار روانی مضاعفی بر بازار وارد کرده است. سرمایه‌گذاران در چنین فضایی ترجیح می‌دهند در نقش فروشنده ظاهر شوند تا اینکه سرمایه خود را در بازاری پرریسک و بی‌ثبات نگه دارند.
این عوامل در کنار یکدیگر باعث شدند که بورس نتواند حتی پس از چند روز سبزپوشی محدود، مسیر صعودی را ادامه دهد و بار دیگر تحت سلطه فروشندگان قرار گیرد.
چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس
بازار سهام در روزهای پایانی مرداد نشان داد که هنوز توان لازم برای بازگشت به مسیر صعودی را پیدا نکرده است. افت شاخص کل به محدوده ۲ میلیون و ۴۷۵ هزار واحد، خروج ۵۶۴ میلیارد تومان پول حقیقی و سنگینی صف‌های فروش نسبت به خرید، همه بیانگر ادامه فضای بی‌اعتمادی در بازار است.
در کوتاه‌مدت، دو سناریو پیش روی بورس قرار دارد:
- سناریوی محتاطانه: اگر خروج نقدینگی حقیقی ادامه پیدا کند و سمت تقاضا همچنان ضعیف بماند، شاخص کل احتمالاً در محدوده فعلی درجا خواهد زد یا حتی افت بیشتری را تجربه خواهد کرد. سرمایه‌گذاران خرد در این شرایط ترجیح می‌دهند منابع خود را به بازارهای موازی منتقل کنند.
- سناریوی حمایتی: در صورتی که بازارساز یا نهادهای بزرگ با تقویت طرف تقاضا و تزریق نقدینگی وارد عمل شوند، امکان دارد بازار از شدت فشار فروش کاسته و فضای آرام‌تری پیدا کند. با این حال، بازگشت به مسیر صعودی پایدار تنها در صورتی رخ خواهد داد که اعتماد سرمایه‌گذاران به چشم‌انداز اقتصادی احیا شود.
در جمع‌بندی می‌توان گفت: بورس در حال حاضر بیش از آنکه نیازمند اخبار مثبت مقطعی باشد، به بازسازی اعتماد و ترمیم فضای روانی نیاز دارد. خروج پی‌درپی پول حقیقی و نبود جذابیت در صندوق‌های درآمد ثابت نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران به دنبال مقصدی مطمئن‌تر برای دارایی‌های خود هستند. بنابراین بدون تغییر جدی در انتظارات و سیاست‌های حمایتی، بعید است بازار سهام در کوتاه‌مدت بتواند جهشی معنادار را تجربه کند.
نظرات کاربران