قانون انگل یک نظریه اقتصادی است که در سال 1857 توسط ارنست انگل، آماردان آلمانی، ارائه شد. این قانون بیان می‌کند که با افزایش درآمد یک خانوار، درصد درآمدی که برای خرید مواد غذایی صرف می‌شود کاهش می‌یابد، در حالی که درصد صرف‌شده برای سایر موارد (مانند آموزش و تفریح) افزایش می‌یابد.
نکات کلیدی
- قانون انگل یک مشاهده قرن نوزدهمی است که با افزایش درآمد خانوار، درصد درآمدی که خانوار برای غذا صرف می‌کند کاهش می‌یابد.
- بخشی از این موضوع به این دلیل است که مقدار و کیفیت غذایی که یک خانواده می‌تواند مصرف کند نسبتاً محدود است.
- با کاهش نسبی هزینه‌های غذایی، خانوارها بخش بیشتری از درآمد خود را برای سایر موارد مانند آموزش و تفریح صرف می‌کنند.
درک قانون انگل
در اواسط قرن نوزدهم، ارنست انگل مطالعه‌ای بر اساس هزینه‌های خانواده‌های بلژیکی منتشر کرد. او آن‌ها را به سه گروه تقسیم کرد: «تحت حمایت»، «فقیر اما مستقل» و «مرفه». سپس هزینه‌های آن‌ها را برای غذا، پوشاک، مسکن، آموزش، تفریح و سایر دسته‌های هزینه‌ای تفکیک کرد.
انگل دریافت که هرچه گروه فقیرتر باشد، درصد بیشتری از بودجه خود را به غذا اختصاص می‌دهند، در حالی که درصد کمتری مثلاً به پوشاک و آموزش اختصاص می‌یابد.
این یافته به‌زودی به‌عنوان قانون انگل شناخته شد. ترجمه‌های انگلیسی قانون انگل کمی متفاوت است، اما معمولاً به یکی از این دو صورت بیان می‌شود:
- «هرچه خانواده‌ای فقیرتر باشد، نسبت بیشتری از کل هزینه‌هایش باید به تأمین غذا اختصاص یابد.»
- «هرچه خانواده‌ای فقیرتر باشد، نسبت بیشتری از کل هزینه‌هایش باید برای غذا استفاده شود... نسبت هزینه‌ای که برای غذا استفاده می‌شود، در شرایط برابر، بهترین معیار استاندارد زندگی مادی یک جمعیت است.»
بینش انگل به کل کشورها گسترش یافت و استدلال شد که هرچه یک ملت ثروتمندتر باشد، نسبت کمتری از نیروی کار و سرمایه‌اش باید به تولید غذا اختصاص یابد و بیشتر می‌تواند به تولید و خدمات اختصاص یابد، که منجر به اقتصادی پیشرفته‌تر می‌شود.
11.2%
میانگین هزینه غذایی مصرف‌کننده آمریکایی در سال 2023، به‌عنوان درصدی از درآمد قابل تصرف آن‌ها.
قانون انگل امروز
قانون انگل امروزه یک اصل اساسی در اقتصاد باقی مانده و پایه بسیاری از سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی در سراسر جهان، از جمله برنامه‌های مبارزه با فقر، را تشکیل می‌دهد.
در قرن بیستم و بیست‌ویکم، دسته‌های هزینه‌ای گسترش یافته و شامل چیزهایی شده‌اند که در زمان انگل وجود نداشتند (مانند خودروها، بیمه درمانی و تلفن‌های همراه)، اما اصل همان است: هنگامی که خانواده‌ها نیازهای غذایی خود را برآورده کردند، پولی برای صرف کردن برای چیزهای دیگر دارند، که برخی از آن‌ها (مثلاً آموزش) ممکن است به امنیت مالی و رفاه بیشتر منجر شود.
مثال قانون انگل
فرض کنید خانواده‌ای با درآمد سالانه خانوار 50,000 دلار، 25٪ از درآمد خود را برای غذا صرف می‌کند، یعنی 12,500 دلار. اگر درآمد آن‌ها دو برابر شود و به 100,000 دلار برسد، بعید است که 25,000 دلار (25٪) را برای غذا صرف کنند، اگرچه ممکن است کمی بیشتر از قبل برای غذا هزینه کنند.
همان‌طور که اقتصاددان فقید MIT، پل ا. ساموئلسون، در کتاب درسی پرکاربرد خود، «اقتصاد»، اشاره می‌کند: «با افزایش درآمد، هزینه‌های بسیاری از اقلام غذایی افزایش می‌یابد. مردم بیشتر و بهتر غذا می‌خورند. آن‌ها از کربوهیدرات‌های ارزان و حجیم به سمت گوشت‌ها و پروتئین‌های گران‌تر و به شیر، میوه، سبزیجات و غذاهای فرآوری‌شده صرفه‌جویی‌کننده در نیروی کار تغییر می‌کنند. با این حال، محدودیت‌هایی برای مقدار پولی که مردم با افزایش درآمد خود برای غذا صرف می‌کنند وجود دارد.»
منحنی انگل چیست؟
منحنی انگل یک نمایش گرافیکی از قانون انگل است که رابطه بین درآمد خانوار و هزینه برای یک کالا یا خدمات خاص را نشان می‌دهد.
ضریب انگل چیست؟
ضریب انگل، بر اساس قانون انگل، یک معیار رایج برای استاندارد زندگی یک ملت است. برخی کشورها همچنین از آن برای تعیین خط فقر استفاده می‌کنند. این ضریب با تقسیم هزینه‌های غذایی بر کل هزینه‌ها به دست می‌آید.
کشش درآمدی چیست؟
کشش درآمدی تقاضا معیاری است که نشان می‌دهد تقاضا برای یک محصول یا خدمت خاص با افزایش درآمد چگونه افزایش می‌یابد. برای مثال، محصولات لوکس کشش درآمدی تقاضای بالاتری نسبت به کالاهای به‌اصطلاح «عادی» مانند غذا دارند. برخی اقلام، که توسط اقتصاددانان به‌عنوان «کالاهای پست» شناخته می‌شوند، با افزایش درآمد شاهد کاهش تقاضا هستند.
چرا درصد درآمد صرف‌شده برای غذا معیار خوبی در اقتصاد است؟
اقتصاددانان از درصد درآمدی که یک خانواده برای غذا صرف می‌کند به‌عنوان معیاری خوب برای امنیت مالی استفاده می‌کنند. از آنجا که همه انسان‌ها نیازهای تغذیه‌ای مشابهی دارند، هزینه مطلق تغذیه یک خانواده در طبقات درآمدی تقریباً یکسان است. در نتیجه، خانواده‌ای که درصد بالایی را برای غذا صرف می‌کند ممکن است نشانه‌ای از ناامنی یا شکنندگی مالی باشد. با این حال، توجه داشته باشید که این مقایسه کامل نیست، زیرا ممکن است افراد ثروتمند به‌صورت تجملاتی‌تر از خانواده‌های کمتر مرفه غذا بخورند.
نتیجه‌گیری
قانون انگل بیان می‌کند که با افزایش درآمد یک خانوار (یا یک ملت)، درصد درآمدی که برای غذا صرف می‌شود کاهش می‌یابد و درصد صرف‌شده برای سایر کالاها و خدمات افزایش می‌یابد. این قانون که در اواسط قرن نوزدهم توسط آماردان آلمانی ارنست انگل توسعه یافت، امروزه همچنان در اقتصاد و سیاست‌گذاری عمومی تأثیرگذار است.
مثال قانون انگل در ایران
برای نمونه، فرض کنید یک خانواده ایرانی با درآمد ماهانه 50 میلیون تومان، 20٪ از درآمد خود (10 میلیون تومان) را برای غذا صرف می‌کند. اگر درآمد این خانواده به 100 میلیون تومان افزایش یابد، بعید است که آن‌ها 20 میلیون تومان (20٪) را برای غذا صرف کنند، اما ممکن است کمی بیشتر از قبل برای خرید مواد غذایی با کیفیت بالاتر هزینه کنند. این نشان‌دهنده قانون انگل است که با افزایش درآمد، نسبت هزینه‌های غذایی کاهش می‌یابد و خانوارها بودجه بیشتری را به سایر زمینه‌ها مانند آموزش، تفریح یا پس‌انداز اختصاص می‌دهند.
کاربرد قانون انگل در سیاست‌گذاری
در ایران، قانون انگل می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی و سیاست‌های مبارزه با فقر مفید باشد. برای مثال، ضریب انگل می‌تواند برای ارزیابی سطح فقر یا تعیین حداقل دستمزد استفاده شود، زیرا خانوارهایی که درصد بالایی از درآمد خود را برای غذا صرف می‌کنند، ممکن است در معرض ناامنی مالی باشند. دولت‌ها می‌توانند از این معیار برای شناسایی خانوارهای نیازمند و طراحی برنامه‌های حمایتی مانند یارانه‌های غذایی یا کمک‌های نقدی استفاده کنند.
نظرات کاربران