به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بورس تهران در هفته اول شهریور ۱۴۰۴ با کارنامه‌ای کاملاً منفی به پایان رسید. شاخص کل در طول این هفته بیش از ۳۹ هزار واحد عقب نشست و معادل ۱.۷۸ درصد کاهش یافت. همزمان شاخص هم‌وزن نیز با افت ۰.۹ درصدی همراه شد تا نشان دهد ریزش تنها مختص نمادهای بزرگ نبود و بسیاری از سهام کوچک و متوسط نیز تحت فشار قرار گرفتند.
آنچه این هفته را برای بازار سرمایه برجسته کرد، تداوم فضای منفی در چهار روز ابتدایی و تنها سبز شدن محدود شاخص در روز پایانی بود. در طول هفته، نمادهای شاخص‌ساز از جمله بانکی‌ها، خودرویی‌ها و برخی صنایع کالایی بار اصلی ریزش را به دوش کشیدند و شاخص کل را سنگین‌تر از هم‌وزن پایین آوردند. در مقابل، تعدادی از نمادهای کوچک‌تر توانستند بخشی از توجه معامله‌گران را به خود جلب کنند، اما این تحرکات به‌قدری نبود که جریان کلی نزولی بازار را تغییر دهد.
فشار فروش سنگین؛ از ریسک‌های دیپلماتیک تا قطعی برق صنایع
عامل اصلی تداوم فضای منفی در بورس این هفته، نه یک دلیل واحد بلکه ترکیبی از ریسک‌های سیاسی و بنیادی بود. در سطح کلان، ابهام در پرونده‌های دیپلماتیک کشور و گمانه‌زنی‌ها درباره آینده روابط خارجی، فضای انتظاری سنگینی بر بازار تحمیل کرد. بسیاری از سرمایه‌گذاران ترجیح دادند در چنین شرایطی نقد باقی بمانند تا ریسک ناشی از تصمیم‌های سیاسی بر سبد سهامشان سایه نیندازد.
در بعد بنیادی نیز مشکل ناترازی انرژی و قطعی برق صنایع بیش از پیش به چشم آمد. گزارش‌های تازه نشان می‌داد که محدودیت تأمین برق، حاشیه سود شرکت‌های بزرگ صنعتی ـ به‌ویژه در حوزه فلزات و سیمان ـ را تحت فشار قرار داده است. همین موضوع بهانه‌ای شد تا عرضه در نمادهای شاخص‌ساز شدت بگیرد و اثر منفی آن مستقیم روی شاخص کل منعکس شود.
به این ترتیب، فشار فروش نه‌تنها از سوی معامله‌گران کوتاه‌مدت، بلکه حتی از سوی سهامداران میان‌مدتی هم تقویت شد؛ چرا که ریسک‌های بیرونی و بنیادی به یکدیگر گره خوردند و تصویر بازار را تیره‌تر کردند.
نقدینگی راهی بازارهای موازی شد؛ دلار و طلا در نقش رقیب بورس
یکی از چهره‌های اصلی بازار این هفته، فرار نقدینگی به سمت بازارهای موازی بود. در شرایطی که شاخص‌های بورس پی‌درپی افت می‌کردند، دلار آزاد در بازار تا آستانه ۹۹ هزار تومان بالا رفت و طلا نیز رشد محسوسی را تجربه کرد. این تحولات جذابیت کوتاه‌مدت ارز و سکه را برای سرمایه‌گذاران افزایش داد و بسیاری ترجیح دادند سرمایه خود را از تالار شیشه‌ای به سمت این بازارها منتقل کنند.
کارشناسان معتقدند تقویت انتظارات تورمی و رشد نرخ ارز، بورس را در موقعیت دشواری قرار داده است. سرمایه‌گذاران وقتی بازاری را می‌بینند که به‌طور لحظه‌ای سوددهی دارد، تمایل کمتری به پذیرش ریسک سهام از خود نشان می‌دهند. همین تغییر مسیر سرمایه باعث شد ورود پول تازه به بورس تقریباً متوقف شود و حتی خروجی‌های قابل‌توجهی از نمادهای بزرگ ثبت گردد.
به بیان دیگر، این هفته رقیبان سنتی بورس ـ یعنی دلار و طلا ـ دوباره به میدان آمدند و توانستند با وعده سود سریع، بخشی از نقدینگی بازار سهام را به سمت خود بکشانند.
سقوط ارزش معاملات خرد و خروج ۱۲۲۰ میلیارد تومان پول حقیقی
ضعف تقاضا در این هفته نه‌تنها در افت شاخص‌ها، بلکه در آمار معاملات هم به‌خوبی دیده شد. حجم معاملات خرد حدود ۱۰ درصد کمتر از هفته گذشته بود و میانگین ارزش معاملات روزانه روی محدوده ۳۶۰۰ میلیارد تومان قرار گرفت؛ سطحی که نشان می‌دهد بازار از رونق هفته‌های قبل فاصله گرفته است.
همزمان، برآیند ورود و خروج نقدینگی حقیقی در پایان هفته حاکی از خروج سنگین بود. در مجموع چهار روز معاملاتی این هفته، ۱۲۲۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بورس خارج شد؛ رقمی که عملاً وزن فشار فروش را توضیح می‌دهد. بررسی جزئیات هم نشان می‌داد بیش از ۵۰۰ نماد افتی کمتر از ۵ درصد داشتند، نزدیک به ۲۰۰ نماد بیش از ۵ درصد سقوط کردند و تنها ۳۵ نماد توانستند رشد بالای ۵ درصد ثبت کنند.
این ترکیب، نشان‌دهنده غلبه مطلق سمت عرضه بر بازار است. خروج پیوسته پول حقیقی در کنار افت ارزش معاملات خرد، سیگنالی روشن از کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران و احتیاط شدید آن‌ها نسبت به آینده بازار محسوب می‌شود.
سبزپوشی نیم‌بند در روز آخر؛ آیا بورس کف‌سازی می‌کند؟
چهارشنبه اما ورق بازار اندکی برگشت. شاخص کل پس از چهار روز افت متوالی، با رشد حدود ۱۴ هزار واحدی سبزپوش شد و هم‌وزن نیز تغییر مثبت کوچکی را تجربه کرد. این اتفاق در حالی رخ داد که خروج نقدینگی حقیقی همچنان ادامه داشت، اما فشار عرضه به‌طور محسوسی کمتر شد و برخی نمادهای بزرگ مانند فولاد، فملی و شستا نقش پیشران این رشد محدود را بر عهده گرفتند.
بازار در روز پایانی نشان داد که خریداران در سطوح حمایتی به تکاپو افتاده‌اند و همین موضوع امید به کف‌سازی را در ذهن برخی سهامداران تقویت کرد. با این حال، مثبت شدن یک‌روزه به معنای تغییر روند نیست و کارشناسان هشدار می‌دهند که نشانه‌های بازگشت پایدار تنها زمانی جدی گرفته می‌شود که ورود پول حقیقی و رشد ارزش معاملات خرد به‌صورت متوالی تکرار شود.
بنابراین، سبزپوشی روز آخر بیشتر به منزله یک «نفس تازه» برای بازار بود تا شروع یک روند صعودی پایدار؛ نشانه‌ای که اگرچه اعتماد از دست رفته را برنگرداند، اما دست‌کم امید به توقف موقت ریزش‌ها را زنده نگه داشت.
چشم‌انداز هفته آینده؛ نوسان در مرز حمایت یا ادامه ریزش؟
بورس هفته اول شهریور را با کارنامه‌ای سرخ پشت سر گذاشت و تنها در روز پایانی نشانه‌هایی از توقف نزول نشان داد. حالا پرسش اصلی این است که هفته آینده بازار در کدام مسیر حرکت خواهد کرد؛ آیا این سبزپوشی محدود می‌تواند آغاز کف‌سازی باشد یا تنها یک استراحت در میانه روند نزولی؟
تحلیل‌گران معتقدند محدوده ۲ میلیون و ۴۳۰ هزار واحدی می‌تواند به‌عنوان یک حمایت جدی برای شاخص کل عمل کند. اگر بازار بتواند بالای این سطح باقی بماند و ورود پول حقیقی در چند روز متوالی تداوم پیدا کند، احتمال نوسان مثبت و بازپس‌گیری بخشی از افت‌های اخیر وجود خواهد داشت. در چنین سناریویی، گروه‌های بانکی و فلزات اساسی بیشترین شانس برای جذب نقدینگی را خواهند داشت.
اما در مقابل، اگر شاخص دوباره به زیر این سطح برود و خروج پول حقیقی ادامه یابد، خطر بازگشت به ریزش‌های سنگین‌تر دور از انتظار نیست. در آن صورت، سرمایه‌گذاران محافظه‌کارتر خواهند شد و بازارهای موازی مانند ارز و طلا همچنان رقیب جدی باقی می‌مانند.
به این ترتیب، آینده کوتاه‌مدت بورس به شدت وابسته به دو متغیر کلیدی است: ورود یا خروج پول حقیقی و سیگنال‌های سیاسی و اقتصادی بیرونی. تا زمانی که این دو عامل در جهت تقویت اعتماد حرکت نکنند، نباید انتظار جهش بزرگ یا بازگشت پرقدرت به روند صعودی را داشت.
نظرات کاربران