پایان تابستان نفت؛ تقاضا در گذار و اوکراین در آتش

کاهش قیمت نفت در واکنش به پایان فصل تقاضای تابستان

قیمت نفت در معاملات روز پنج‌شنبه شاهد کاهش بود که عمدتاً ناشی از ارزیابی مجدد معامله‌گران از گزارش مثبت قبلی اداره اطلاعات انرژی (EIA) و همچنین نزدیک شدن به پایان غیررسمی فصل رانندگی تابستانی در ایالات متحده بود. این فصل که معمولاً با تعطیلات روز کارگر در اوایل سپتامبر به اوج خود می‌رسد، دوره‌ای از تقاضای قوی برای سوخت است و پایان آن به معنای کاهش پیش‌بینی‌شده در مصرف بنزین و سایر فرآورده‌های نفتی محسوب می‌شود. این انتظار کاهش تقاضا، عامل اصلی فشار نزولی بر قیمت‌ها در این جلسه بود.

معاملات آتی نفت برنت که در ماه اکتبر منقضی می‌شود، ۰.۵ درصد کاهش یافت و به ۶۷.۷۱ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که معاملات آتی نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) با ۰.۶ درصد کاهش به ۶۳.۸۰ دلار در هر بشکه رسید.

آمار قوی EIA: کاهش بیش از انتظار ذخایر نفت خام

اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده (EIA) در گزارش هفتگی خود اعلام کرد که موجودی نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۲۲ آگوست، معادل ۲.۴ میلیون بشکه کاهش یافته است. این رقم نه تنها کاهشی قابل توجه محسوب می‌شد، بلکه از پیش‌بینی تحلیلگران که کاهش ۱.۹ میلیون بشکه‌ای را انتظار داشتند، نیز فراتر رفت. این کاهش، پنجمین کاهش پیاپی در ذخایر بود و نشان‌دهنده تقاضای قوی و ادامه‌دار در بزرگ‌ترین اقتصاد مصرف کننده نفت جهان است.

کاهش همزمان ذخایر فرآورده‌های نفتی و افزایش تقاضا

گزارش EIA علاوه بر کاهش ذخایر نفت خام، حاوی اخبار مثبت دیگری نیز بود. ذخایر بنزین ۱.۲ میلیون بشکه و ذخایر فرآورده‌های تقطیری (مانند گازوئیل و نفت کوره) نیز ۱.۸ میلیون بشکه کاهش یافت. مهم‌تر از آن، «تقاضای ضمنی بنزین» که معیاری برای سنجش مصرف است، از ۸.۸۴ میلیون بشکه در روز در هفته قبل به ۹.۲۴ میلیون بشکه در روز افزایش یافت. این ارقام به وضوح حاکی از قدرت مصرف در آستانه تعطیلات آخر هفته طولانی روز کارگر بود.

نگرانی از کاهش آتی تقاضا پس از اوج فصلی

با وجود داده‌های قوی، یک نگرانی جدی وجود داشت: این که کاهش ذخایر ممکن است نشان‌دهنده آخرین تلنگر قدرت تقاضا قبل از یک کاهش فصلی باشد. همانطور که «تونی سیکامور» از IG اشاره کرد، پایان تعطیلات روز کارگر به طور سنتی به معنای پایان غیررسمی فصل سفرهای تابستانی و شروع دوره‌ای از «تقاضای کمتر ایالات متحده» است. این انتظار باعث شد معامله‌گران تأثیر صعودی گزارش EIA را تعدیل کنند و بر ریسک کاهش تقاضا در آینده نزدیک متمرکز شوند.

تعرفه‌های تنبیهی ۵۰ درصدی آمریکا علیه هند

یکی از مهم‌ترین اخبار ژئوپلیتیک، تصمیم دولت ایالات متحده برای افزایش تعرفه‌های واردات از هند به میزان ۲۵ درصد بود که به طور مؤثر کل عوارض گمرکی را از ۲۵ به ۵۰ درصد رساند. این اقدام تنبیهی که از روز چهارشنبه به اجرا گذاشته شد، پاسخی به ادامه خرید نفت خام روسیه توسط هند با وجود فشارهای بین‌المللی بود و بخشی از یک فشار گسترده‌تر برای محدود کردن روابط دهلی نو با مسکو محسوب می‌شد.

واکنش هند: توقف کوتاه‌مدت و ازسرگیری خریدهای نفتی از روسیه

در واکنش اولیه به این تعرفه‌ها، پالایشگاه‌های هندی خرید نفت از روسیه را برای مدت کوتاهی متوقف کردند. با این حال، به سرعت و پس از ارزیابی گزینه‌ها، خرید نفت روسیه را از سر گرفتند. این رفتار نشان داد که انگیزه‌های اقتصادی، از جمله خرید نفت با تخفیف قابل توجه از روسیه، بر ریسک تعرفه‌های آمریکا می‌چربد. انتظار می‌رود هند حداقل در کوتاه‌مدت به خرید خود از روسیه ادامه دهد.

تأثیر محدود تعرفه‌ها بر عرضه جهانی نفت در کوتاه‌مدت

از آنجایی که هند به خرید نفت روسیه ادامه می‌دهد، تحلیلگران (مانند تونی سیکامور) بر این باورند که تأثیر این تعرفه‌های جدید بر عرضه جهانی نفت در کوتاه‌مدت «محدود» خواهد بود. دلیل اصلی این است که جریان نفت از روسیه به هند قطع نشده است و تنها هزینه‌های تجاری را افزایش داده است. بازار به دقت نظارت خواهد کرد که آیا این تعرفه‌ها در بلندمدت می‌تواند بر حجم خریدهای هند تأثیر بگذارد یا خیر.

تشدید درگیری اوکراین و حملات به زیرساخت‌های انرژی

تنش‌های ژئوپلیتیک در جبهه اوکراین نیز کماکان به عنوان یک عامل صعودی برای قیمت نفت عمل می‌کرد. مقامات اوکراینی گزارش دادند که روسیه یک حمله پهپادی گسترده به زیرساخت‌های حمل و نقل انرژی و گاز در شش منطقه این کشور انجام داده که منجر به قطعی برق برای بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ نفر شده است. اینگونه حملات به زیرساخت‌های حیاتی، خطر اختلال در عرضه انرژی به اروپا را افزایش داده و حق بیمه ریسک ژئوپلیتیک را به قیمت نفت تزریق می‌کند.

چشم‌انداز کاهش نرخ بهره فدرال رزرو و تأثیر آن بر تقاضای نفت

سیاست پولی ایالات متحده نیز به عنوان یک عامل حمایتی در حال ظهور بود. اظهارات «جان ویلیامز»، رئیس فدرال رزرو نیویورک، مبنی بر اینکه نرخ بهره «احتمالاً در مقطعی کاهش خواهند یافت»، انتظارات بازار را تقویت کرد. کاهش نرخ بهره با تحریک فعالیت اقتصادی و سرمایه‌گذاری، می‌تواند تقاضا برای نفت را افزایش دهد. طبق ابزار نظارت بر نرخ گروه CME، بازارها احتمال ۸۷ درصدی برای کاهش نرخ در سپتامبر را قیمت‌گذاری کرده بودند.

افزایش عرضه از سوی برخی تولیدکنندگان اوپک پلاس

در سوی عرضه، بازار شاهد افزایش تدریجی عرضه از سوی برخی از تولیدکنندگان بزرگ بود که برخی از تولیدکنندگان بزرگ شروع به حذف تدریجی کاهش‌های داوطلبانه تولید خود کردند. این افزایش تدریجی عرضه، اگرچه محدود بود، اما یکی از عوامل تعدیل‌کننده قیمت به شمار می‌رفت و بخشی از عوامل صعودی دیگر را خنثی می‌کرد.

بازگشت قیمت WTI از کف پنج روزه به کمک دلار ضعیف‌تر

پس از کاهشی قابل توجه در روزهای گذشته، قیمت نفت WTI در روز چهارشنبه شاهد بازگشت به محدوده صعودی بود و از کف پنج روزه خود در حدود ۶۲.۸۰ دلار بهبود یافت. این بهبود عمدتاً به دو عامل نسبت داده شد: نخست، تضعیف ارزش دلار آمریکا که خرید نفت را برای دارندگان سایر ارزها ارزان‌تر می‌کند و دوم، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک که حق بیمه ریسک را افزایش داد.

پروژه جنجالی پتروبراس در منطقه حساس آمازون

در خبری دیگر مربوط به عرضه، شرکت پتروبراس برزیل تمرین اضطراری بزرگی را در حوزه «فوز دو آمازوناس» به پایان رساند. این مانور که برای شبیه‌سازی نشت نفت و آزمایش آمادگی شرکت طراحی شده بود، پیش‌نیاز دریافت مجوز نهایی برای شروع حفاری اکتشافی در این منطقه حساس زیست‌محیطی محسوب می‌شد. این منطقه که در نزدیکی دهانه رودخانه آمازون واقع شده، پتانسیل نفتی بالایی دارد اما با مخالفت‌های شدید طرفداران محیط زیست مواجه است.

سرنوشت نامشخص مجوز حفاری در آمازون

اکنون نوبت به آژانس حفاظت از محیط زیست برزیل (ایباما) رسیده است که اسناد پتروبراس را بررسی و در مورد اعطای مجوز حفاری تصمیم‌گیری کند. این آژانس اعلام کرده که بررسی خود را در «چند روز آینده» آغاز خواهد کرد، اما هیچ مهلت قانونی برای پایان این بررسی وجود ندارد. این عدم قطعیت در مورد افزایش پتانسیل عرضه از یک منطقه جدید، یکی از عوامل بلندمدت بازار است.

سرمایه‌گذاری کلان پتروبراس در حاشیه استوایی

پتروبراس برنامه‌های بلندپروازانه‌ای برای این منطقه دارد و قصد دارد ۳ میلیارد دلار برای حفر ۱۵ حلقه چاه اکتشافی در «حاشیه استوایی» در پنج سال آینده سرمایه‌گذاری کند. این منطقه سهمی ۳۸ درصدی از کل بودجه ۸ میلیارد دلاری اکتشاف این شرکت را به خود اختصاص داده است، که نشان‌دهنده اعتقاد شدید پتروبراس به پتانسیل عظیم منابع نفتی در این حوضه است.

نتیجه‌گیری

در جمع‌بندی نهایی، بازار نفت در پایان هفته در حالت انتظار و بلاتکلیفی به سر می‌برد و تحت تأثیر کشمکش بین عوامل کوتاه‌مدت و بلندمدت قرار داشت. از یک سو، نشانه‌های قوی تقاضا در ایالات متحده و تنش‌های ژئوپلیتیک در اوکراین و خاورمیانه، از قیمت‌ها حمایت می‌کرد. از سوی دیگر، انتظارات کاهش تقاضا پس از پایان فصل تابستان، افزایش تدریجی عرضه از سوی برخی تولیدکنندگان و تهدیدهای تجاری مانند تعرفه‌های آمریکا علیه هند، فشار نزولی ایجاد می‌نمود. در کوتاه‌مدت، نوسانات قیمت احتمالاً به ادامه روند خود تحت تأثیر اخبار لحظه‌ای درباره ذخایر، سخنان مقامات فدرال رزرو و تحولات ژئوپلیتیک ادامه خواهد داد. در بلندمدت، مسیر قیمت نفت به تعادل بین تقاضای جهانی به ویژه از جانب چین، تصمیمات اوپک پلاس در مورد تولید، و نتیجه جنگ اوکراین بستگی خواهد داشت.