چگونه نبرد قدرت، ارزش دلار را به خطر انداخت؟

تثبیت مقطعی دلار آمریکا پس از دوره کاهش ارزش

شاخص دلار آمریکا (DXY) که ارزش دلار را در برابر سبدی از شش ارز اصلی اندازه‌گیری می‌کند، در معاملات اولیه روز جمعه با افزایشی جزئی در محدوده ۹۷.۸۱۵ واحد قرار گرفت. این حرکت مثبت اگرچه کوچک بود، اما از نظر روانی حائز اهمیت محسوب می‌شد زیرا پس از سه روز متوالی کاهش ارزش و در آستانه انتشار داده‌های اقتصادی کلیدی رخ داده بود. این تثبیت فنی عمدتاً ناشی از اقدام معامله‌گران برای کسب سود از کاهش‌های اخیر و همچنین تعدیل موقتی موقعیت‌های فروش بود. با این حال، این بازگشت کوچک هیچ‌گاه خطرات کلی پیش‌روی دلار را برطرف نکرد. این شاخص در مسیر ثبت کاهشی نزدیک به ۱.۸ درصدی برای کل ماه آگوست قرار داشت که خود گویای کاهش عمومی اعتماد سرمایه‌گذاران به دلار در پی عدم اطمینان‌های ناشی از سیاست تجاری تهاجمی دولت و همچنین تقویت انتظارات برای کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در ماه سپتامبر بود.

تأثیر عمیق انتظارات کاهش نرخ بهره بر ارزش دلار

افزایش شرط‌بندی‌ها بر کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در ماه سپتامبر به عنوان مهمترین عامل فشار بر دلار محسوب می‌شد. اظهارات اخیر جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، در سمپوزیوم جکسون هول که بر «ریسک‌های نزولی» در حال ظهور در بازار کار و اقتصاد جهانی تأکید داشت، به شدت این انتظارات را تقویت کرده بود. بازار این لحن را به عنوان یک سیگنال واضح از تمایل فدرال رزرو برای اقدام پیشگیرانه تفسیر کرد. این روایت مسلط که بر اساس داده‌های اقتصادی نه چندان قوی و همچنین چشم‌انداز رشد جهانی ضعیف شکل گرفته بود، بزرگترین عامل فشار نزولی بر دلار در طول ماه آگوست به شمار می‌رفت و هرگونه تلاش برای بازیابی ارزش دلار را خنثی می‌کرد. تحلیلگران معتقد بودند که حتی در صورت انتشار داده‌های تورم قوی، احتمال تجدیدنظر در این انتظارات قوی کاهش نرخ بهره کم است.

بحران سیاسی بی‌سابقه استقلال فدرال رزرو

کانون توجهات بازار به طور فزاینده‌ای به یک بحران نهادی بی‌سابقه معطوف شده بود. لیزا کوک، یکی از اعضای هیئت حکام فدرال رزرو، با طرح یک دادخواست قانونی در دادگاه فدرال، اقدام رئیس‌جمهور برای برکناری خود را به چالش کشید. او در بیانیه‌ای قاطع، این اقدام را کاملاً فاقد هرگونه پایه و توجیه قانونی خواند و آن را ناشی از یک ادعای بی‌اساس مربوط به یک درخواست وام مسکن شخصی در گذشته دانست. این رویارویی مستقیم نه تنها یک درگیری شخصی، بلکه یک تهدید جدی برای اصل استقلال فدرال رزرو محسوب می‌شد. نتیجه این نبرد حقوقی می‌توانست سابقه‌ای تاریخی ایجاد کند و حدود اختیارات رئیس‌جمهور در عزل مقامات بانک مرکزی را برای همیشه تعریف کند. این عدم اطمینان نهادی، اعتبار دیرینه فدرال رزرو را به عنوان یک نهاد مستقل و فراجناحی زیر سؤال برد.

پیامدهای گسترده بحران برای تراز قدرت در فدرال رزرو

تحلیلگران مؤسسات مالی بزرگ به سرعت در حال ارزیابی پیامدهای عمیق این بحران بودند. کارشناسان بانک ING در یک یادداشت داخلی هشدار دادند که در سناریوی فرضی برکناری لیزا کوک، رئیس‌جمهور این اختیار را خواهد داشت تا فردی جدید را جایگزین کند. این جایگزین به احتمال زیاد فردی خواهد بود که همسو با دیدگاه‌های انبساطی رئیس‌جمهور در مورد سیاست پولی است. چنین اقدامی می‌توانست به طور بنیادین توازن قدرت در هیئت حکام هفت نفره فدرال رزرو را تغییر دهد و یک اکثریت چهار به سه به نفع اعضایی ایجاد کند که خواستار کاهش سریع‌تر نرخ بهره هستند. این تغییر به ویژه با در نظر گرفتن این که کریستوفر والر و میشل بومن نیز از طرفداران شناخته شده سیاست انبساطی هستند و انتظار می‌رود جایگزین استفن میرون (که استعفا داده) نیز فردی میانه‌رو یا انبساط‌گرا باشد، تقویت می‌شد. چنین ترکیبی می‌توانست فدرال رزرو را به سمت یک چرخه تسهیل پولی تهاجمی‌تر سوق دهد.

تمرکز بازار بر داده‌های تورم PCE به عنوان معیار نهایی

در کوتاه‌مدت، تمرکز بازار به طور کامل بر روی انتشار داده‌های شاخص ترجیحی تورم فدرال رزرو، یعنی شاخص هسته‌ای هزینه‌های مصرف شخصی (Core PCE) برای ماه ژوئیه متمرکز بود. این شاخص که نوسانات قیمت مواد غذایی و انرژی را حذف می‌کند، به عنوان دقیق‌ترین معیار سنجش تورم زیربنایی از دیدگاه فدرال رزرو در نظر گرفته می‌شود. انتظار می‌رفت که این شاخص در مقایسه با سال گذشته، افزایش ۲.۹ درصدی را نشان دهد که اندکی بالاتر از رقم ۲.۸ درصدی ماه ژوئن بود. بازار با نگرانی منتظر بود تا ببیند آیا این داده، روایت کاهش نرخ بهره را تقویت می‌کند یا خیر. تحلیلگران پیش‌بینی می‌کردند که حتی در صورت انتشار داده‌های قوی، تأثیر آن بر انتظارات کاهش نرخ بهره محدود خواهد بود.

عملکرد قوی اقتصاد آمریکا: اصلاح رشد اقتصادی به بالا

در روز پنج‌شنبه، دفتر تحلیل اقتصادی (BEA) گزارش رشد اقتصادی (GDP) سه‌ماهه دوم را منتشر کرد. این گزارش حاوی یک اصلاح قابل توجه به بالا بود؛ رشد اقتصادی از رقم اولیه ۳.۰ درصد به ۳.۳ درصد افزایش یافت. این اصلاح بسیار بهتر از پیش‌بینی‌ها بود و نشان‌دهنده قدرت زیربنایی و تاب‌آوری اقتصاد آمریکا در میان تنش‌های تجاری بود. علاوه بر این، داده‌های هفتگی بازار کار نیز قوی ظاهر شد؛ تعداد متقاضیان جدید بیمه بیکاری به ۲۲۹ هزار نفر کاهش یافت که نشان‌دهنده قدرت مداوم در بازار کار بود. این داده‌های مثبت تا حدی از فشارهای نزولی روی دلار کاست و به آن اجازه داد تا در روز جمعه تثبیت شود.

ضعف یورو در پی داده‌های ناامیدکننده آلمان

در طرف دیگر اقیانوس اطلس، یورو تحت فشار قرار داشت. داده‌های اقتصادی از آلمان، موتور اقتصادی منطقه یورو، بسیار ضعیف‌تر از پیش‌بینی‌ها ظاهر شد. حجم فروش خرده‌فروشی در این کشور در ماه ژوئیه ۱.۵ درصد کاهش یافت. این رقم نه تنها بسیار بدتر از پیش‌بینی کاهش ۰.۴ درصدی بود، بلکه یک کاهش قابل توجه در مصرف خانوار را نشان می‌داد. این داده‌های ضعیف، نگرانی‌ها در مورد کاهش اقتصادی در اروپا را تشدید کرد و بر یورو فشار وارد آورد. جفت‌ارز یورو/دلار در یک کانال تنگ حول و حوش ۱.۱۶۵۰ در نوسان بود و مومنتوم صعودی چندانی نشان نمی‌داد.

انتظارات تورمی و سیاستی در منطقه یورو

بازار همچنین به دنبال داده‌های تورم شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) از آلمان و سپس از کل منطقه یورو بود. پیش‌بینی می‌شد تورم سالانه آلمان به ۲.۱ درصد برسد. صورت‌جلسه آخرین نشست بانک مرکزی اروپا (ECB) که اخیراً منتشر شده بود، نشان می‌داد که این نهاد بر خلاف برخی گمانه‌زنی‌ها، چندان نگران قدرت یورو نیست. با این حال، چندین عضو هیئت حکام بر "خطرات نزولی" برای تورم تأکید کرده بودند. این لحن محتاطانه، انتظارات بازار برای کاهش تهاجمی نرخ بهره توسط بانک مرکزی اروپا در آینده را تعدیل کرد و تا حدی از فشارهای نزولی بیشتر بر یورو جلوگیری نمود.

عملکرد دلار کانادا و انتظار برای داده‌های تولید ناخالص داخلی

دلار کانادا نیز در برابر دلار آمریکا شاهد نوسانات بود. جفت‌ارز دلار آمریکا/دلار کانادا پس از سقوط به نزدیکی کف سه‌هفته گذشته در حدود ۱.۳۷۴۰، شاهد یک بازیابی فنی جزئی بود و به بالای ۱.۳۷۵۰ صعود کرد. این حرکت عمدتاً منعکس‌کننده تعدیل موقتی موقعیت‌ها بود. تمرکز اصلی بازار بر روی انتشار داده‌های رشد اقتصادی کانادا برای سه‌ماهه دوم بود که می‌توانست جهت بعدی این جفت‌ارز را با توجه به چشم‌انداز برای کالاها و همچنین سیاست پولی بانک کانادا تعیین کند.

اظهارات مقام ژاپنی درباره نرخ بهره و مدیریت بدهی

کاتسونوبو کاتو، وزیر دارایی ژاپن، در اظهاراتی گفت که از افزایش نرخ بهره آگاه است و به تعامل با فعالان بازار اوراق قرضه برای مدیریت مناسب سیاست‌های بدهی ادامه خواهد داد. این اظهارات نشان می‌داد که مقامات ژاپنی در حال نظارت دقیق بر تأثیر احتمالی افزایش نرخ بهره بر هزینه استقراض دولت هستند. این موضع محتاطانه نشان می‌داد که اگرچه بانک مرکزی ژاپن ممکن است به تدریج سیاست پولی خود را عادی‌سازی کند، اما این روند با ملاحظات دقیق درباره تأثیر آن بر بدهی عمومی همراه خواهد بود.

کاهش تورم توکیو و تأثیر آن بر انتظارات سیاستی

داده‌های تورم توکیو که به عنوان یک شاخص پیشرو برای تورم سراسری عمل می‌کند، نشان داد که نرخ سالانه در ماه آگوست به ۲.۶ درصد کاهش یافته است. این رقم پایین‌تر از رقم ۲.۹ درصدی ماه ژوئیه بود. با این حال، با بررسی جزئیات، فشارهای تورمی زیرساختی همچنان قوی باقی مانده‌اند، که گمانه‌زنی‌ها مبنی بر احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره توسط بانک مرکزی ژاپن را زنده نگه داشت. این تناقض ظاهری بین تورم کلی و تورم زیرساختی، تصمیم‌گیری سیاستی را برای بانک مرکزی ژاپن پیچیده می‌کرد.

نوسانات جفت ارز دلار به ین حول مرز ۱۴۷

جفت ارز دلار/ین حول رقم ۱۴۷.۰۰ در نوسان بود. این جفت ارز پس از کاهش ۰.۳ درصدی در روز پنجشنبه، تا حدی تثبیت شده بود. کاهش تورم توکیو در کوتاه‌مدت بر ین فشار وارد کرده بود، اما انتظارات برای تغییر سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن در میان‌مدت از کاهش بیشتر ارزش ین جلوگیری می‌کرد. بازار به دقت منتظر نشانه‌های بیشتری از زمان و دامنه عادی‌سازی سیاست پولی ژاپن بود.

کاهش تولید صنعتی ژاپن در میان موانع تجاری

داده‌های دیگر از ژاپن نشان داد که تولید صنعتی این کشور در ماه ژوئیه بیش از حد انتظار کاهش یافته است. این امر نشان‌دهنده چالش‌های ناشی از موانع تجاری و همچنین ضعف تقاضای جهانی بود. کاهش تولید صنعتی نگرانی‌ها در مورد تاب‌آوری اقتصاد ژاپن در برابر شوک‌های خارجی را افزایش داد.

عملکرد ضعیف خرده‌فروشی ژاپن

آمار فروش خرده‌فروشی ژاپن نیز ناامیدکننده بود که بر احساسات نسبت به اقتصاد ژاپن تأثیر منفی گذاشت. عملکرد ضعیف مصرف خانوار نگرانی‌ها در مورد قدرت بازیابی اقتصادی داخلی ژاپن را افزایش داد.

کاهش ارزش پوند در آستانه عدم‌اطمینان‌های آینده

پوند انگلیس/دلار آمریکا شاهد کاهش ارزش بود. جفت ارز پوند به دلار پس از سه روز افزایش جزئی، در روز جمعه تقریباً ۰.۳ درصد کاهش یافت و به زیر ۱.۳۵۰۰ عقب‌نشینی کرد. این حرکت عمدتاً منعکس‌کننده برخی از کسب سود توسط معامله‌گران و همچنین احتیاط سرمایه‌گذاران در پیش از عدم‌اطمینان‌های سیاسی و اقتصادی آینده در بریتانیا بود. بازار به دنبال نشانه‌های بیشتری در مورد تأثیر واقعی برگزیت و همچنین مسیر سیاست پولی بانک انگلستان بود.

تأثیر بالقوه تعرفه‌ها بر تورم آمریکا

یک ریسک مهم و فزاینده برای بازار، تأثیر بالقوه تعرفه‌های گسترده تجاری اعمال شده توسط دولت آمریکا بر قیمت‌های مصرف‌کننده بود. داده‌های اخیر تورم تولیدکننده که بالاتر از پیش‌بینی‌ها بود، نشانه‌هایی از این اثر را نشان داده بود و باعث نگرانی در بازار شده بود. معامله‌گران به دقت نظارت می‌کردند که آیا داده‌های PCE نیز نشانه‌هایی از این فشار تورمی را نشان می‌دهند یا خیر. یک قرائت قوی می‌توانست روایت کاهش نرخ بهره را با چالش مواجه کند، حتی اگر در کوتاه‌مدت واکنش محدودی ایجاد کرده باشد.

ثبات نسبی یوان چین در میان تنش‌های تجاری

جفت ارز دلار آمریکا/یوان چین با افزایش جزئی ۰.۱ درصدی به حدود ۷.۱۳۲۵ رسید. این حرکت نشان‌دهنده مدیریت کنترل شده نرخ ارز توسط بانک مرکزی چین و همچنین انتظار برای اقدامات حمایتی بیشتر از سوی مقامات در میانه تنش‌های تجاری بود. ثبات نسبی یوان نشان می‌داد که مقامات چینی قادر به مدیریت تأثیر تنش‌های تجاری بر ارز خود هستند.

بهبود جزئی دلار استرالیا با بهبود تمایل به ریسک

دلار استرالیا/دلار آمریکا با افزایش جزئی ۰.۱ درصدی به حدود ۰.۶۵۳۵ رسید. این ارز تحت تأثیر بهبود تمایل به ریسک و همچنین قدرت در قیمت کالاها (به ویژه فلزات) قرار داشت. بهبود دلار استرالیا نشان‌دهنده خوش‌بینی نسبی در مورد چشم‌انداز اقتصاد جهانی و تقاضا برای کالاها بود.

تأثیر صورت‌جلسه بانک مرکزی اروپا بر انتظارات بازار

صورت‌جلسه نشست ژوئیه بانک مرکزی اروپا نشان داد که این نهاد بر خلاف برخی گمانه‌زنی‌ها، چندان نگران قدرت یورو نیست. با این حال، چندین عضو هیئت حکام بر «خطرات نزولی» برای تورم تأکید کرده بودند. این موضع محتاطانه انتظارات بازار برای کاهش تهاجمی نرخ بهره توسط بانک مرکزی اروپا را تعدیل کرد.

چشم‌انداز بلندمدت دلار تحت تأثیر سیاست و تجارت

آینده دلار آمریکا به طور جدایی‌ناپذیری به دو عامل کلیدی گره خورده بود: ۱) مسیر سیاست پولی فدرال رزرو و نتیجه بحران سیاسی در مورد استقلال آن. ۲) نتیجه و تأثیر جنگ تجاری جاری بر اقتصاد آمریکا و اعتماد سرمایه‌گذاران بین‌المللی. عدم‌اطمینان در هر دو جبهه، چشم‌انداز دلار را با ابهام زیادی مواجه کرده بود. در کوتاه‌مدت، انتظار کاهش نرخ بهره عامل غالب بود، اما در میان‌مدت، قدرت زیرساختی اقتصاد آمریکا و همچنین وضعیت دلار به عنوان پناهگاه امن می‌توانست از کاهش بیشتر آن جلوگیری کند.

نتیجه‌گیری

بازار ارز در پایان هفته در یک حالت انتظار و بلاتکلیفی به سر می‌برد. دلار آمریکا توانسته بود پس از یک دوره کاهش ارزش، به طور موقت تثبیت شود، اما این تثبیت شکننده و تحت تأثیر عوامل متضاد بود. از یک سو، داده‌های قوی اقتصادی (مانند رشد تولید ناخالص داخلی و بازار کار) و همچنین تثبیت فنی، از فشارهای نزولی بیشتر کاسته بود. اما از سوی دیگر، روایت قوی بازار مبنی بر کاهش نرخ بهره، بحران سیاسی در مورد استقلال فدرال رزرو، و همچنین عدم‌اطمینان‌های ناشی از جنگ تجاری، سقفی محکم بر روی بازیابی دلار ایجاد کرده بودند. داده‌های تورم PCE که مطابق انتظار بودند، نتوانستند این روایت را تغییر دهند. به نظر می‌رسد در کوتاه‌مدت، دلار در یک محدوده بدون روند مشخص (به احتمال زیاد حول رقم ۹۸.۰۰) به نوسان خود ادامه دهد. تصمیم نهایی در مورد کاهش نرخ بهره و همچنین نتیجه بحران فدرال رزرو، که احتمالاً در هفته‌های آینده مشخص خواهد شد، عوامل تعیین‌کننده جهت بعدی برای دلار و همچنین دیگر ارزهای اصلی خواهند بود.