وام بانکی ارشد نوعی تعهد تأمین مالی از طریق بدهی است که توسط یک بانک یا مؤسسه مالی مشابه به یک شرکت اعطا می‌شود و سپس بازبسته‌بندی شده و به سرمایه‌گذاران فروخته می‌شود. این بدهی بازبسته‌شده شامل مجموعه‌ای از وام‌ها است. وام‌های بانکی ارشد نسبت به سایر تعهدات بدهی، حق قانونی بالاتری بر دارایی‌های وام‌گیرنده دارند.
از آنجا که این وام‌ها «ارشد» محسوب می‌شوند، در صورت ورشکستگی شرکت، نخستین وامی هستند که باید بازپرداخت شوند؛ قبل از سایر بستانکاران، سهام‌داران ممتاز و سهام‌داران عادی. معمولاً وام‌های بانکی ارشد توسط وثیقه‌ای از دارایی‌های وام‌گیرنده تضمین می‌شوند.
نکات کلیدی
- وام بانکی ارشد نوعی وام شرکتی است که در قالب بسته‌ای از وام‌ها به سرمایه‌گذاران فروخته می‌شود.
- این وام‌ها در اولویت بازپرداخت نسبت به سایر بدهی‌های وام‌گیرنده قرار دارند.
- در صورت ورشکستگی، دارندگان وام‌های بانکی ارشد قبل از دیگر بستانکاران و سهام‌داران از محل فروش دارایی‌ها بازپرداخت می‌شوند.
- معمولاً این وام‌ها با وثیقه بر دارایی‌های وام‌گیرنده تضمین می‌شوند.
- اغلب نرخ بهره وام‌های بانکی ارشد شناور است.
- در گذشته، وام‌دهندگان این نوع وام‌ها توانسته‌اند در صورت نکول وام‌گیرنده، کل مبلغ وام را بازیابی کنند.
- وام‌های بانکی ارشد بازده بالایی برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کنند و در برابر تورم نوعی محافظت ایجاد می‌کنند.
نحوه عملکرد وام بانکی ارشد
وام‌ها معمولاً برای تأمین نقدینگی موردنیاز جهت عملیات روزمره یا سایر نیازهای سرمایه‌ای شرکت‌ها استفاده می‌شوند. این وام‌ها اغلب با موجودی کالا، دارایی‌ها، تجهیزات یا املاک شرکت به‌عنوان وثیقه پشتیبانی می‌شوند.
بانک‌ها معمولاً چندین وام اعطا می‌کنند، سپس آنها را در یک تعهد بدهی تجمیع کرده و به‌عنوان یک محصول مالی به سرمایه‌گذاران می‌فروشند. سرمایه‌گذاران در مقابل، پرداخت‌های بهره را به‌عنوان بازده سرمایه‌گذاری خود دریافت می‌کنند.
از آنجا که وام‌های بانکی ارشد در بالاترین سطح ساختار سرمایه یک شرکت قرار دارند، در صورت ورشکستگی، دارایی‌های تضمینی فروخته شده و عایدی حاصل ابتدا به دارندگان وام بانکی ارشد پرداخت می‌شود.
تاریخاً، بیشتر شرکت‌هایی که وام بانکی ارشد داشته و ورشکست شده‌اند، توانسته‌اند این وام‌ها را به طور کامل بازپرداخت کنند. بنابراین، این وام‌ها نسبتاً ایمن محسوب می‌شوند؛ هرچند همچنان در دسته دارایی‌های غیرسرمایه‌گذاری (non-investment grade) قرار می‌گیرند، زیرا بیشتر وام‌های موجود در این بسته‌ها به شرکت‌هایی با رتبه اعتباری پایین اعطا می‌شوند.
وام‌های بانکی ارشد معمولاً نرخ بهره شناوری دارند که با LIBOR یا سایر شاخص‌های رایج تنظیم می‌شود. مثلاً اگر نرخ وام LIBOR + 5% باشد و LIBOR برابر ۳٪ باشد، نرخ بهره وام ۸٪ خواهد بود. از آنجا که نرخ وام ممکن است ماهانه یا فصلی تغییر کند، بهره وام نیز در فواصل منظم افزایش یا کاهش می‌یابد. این نرخ همان بازدهی است که سرمایه‌گذاران از سرمایه‌گذاری خود کسب می‌کنند.
بخش نرخ شناور وام‌های بانکی ارشد، سرمایه‌گذاران را در برابر افزایش نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت محافظت می‌کند و نوعی سپر در برابر تورم به شمار می‌رود.
در ساختار بازپرداخت، پس از وام‌های بانکی ارشد (که معمولاً به‌صورت First Lien و Second Lien طبقه‌بندی می‌شوند)، بدهی‌های بدون وثیقه و سپس حقوق صاحبان سهام قرار دارند.
ملاحظات ویژه
شرکت‌هایی که وام بانکی ارشد دریافت می‌کنند معمولاً رتبه اعتباری پایین‌تری نسبت به همتایان خود دارند؛ بنابراین ریسک اعتباری برای وام‌دهنده بیشتر از اوراق قرضه شرکتی با رتبه سرمایه‌گذاری است. علاوه بر این، ارزش وام‌های بانکی ارشد نوسان زیادی دارد و ممکن است بی‌ثبات باشد؛ به‌ویژه در بحران مالی ۲۰۰۸ این موضوع آشکار شد.
به دلیل ریسک و نوسان ذاتی، وام‌های بانکی ارشد معمولاً بازده بالاتری نسبت به اوراق قرضه شرکتی با رتبه سرمایه‌گذاری پرداخت می‌کنند. با این حال، چون وام‌دهندگان اطمینان دارند که در صورت ورشکستگی شرکت دست‌کم بخشی از پول خود را پیش از سایر بستانکاران دریافت می‌کنند، این وام‌ها بازدهی کمتری نسبت به اوراق قرضه پرریسک (High-Yield Bonds) دارند که چنین تضمینی ندارند.
سرمایه‌گذاری در صندوق‌های مشترک (Mutual Funds) یا صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETFs) که بر وام‌های بانکی ارشد تمرکز دارند، برای برخی سرمایه‌گذاران که به دنبال درآمد منظم هستند و آمادگی پذیرش ریسک و نوسان بیشتر را دارند، منطقی به نظر می‌رسد. دلایل این موضوع عبارت‌اند از:
- به دلیل نرخ شناور وام‌ها، هنگامی که فدرال رزرو نرخ‌های بهره را افزایش دهد، بازده وام‌ها نیز بیشتر خواهد شد.
- علاوه بر این، صندوق‌های وام بانکی ارشد معمولاً در بازه سه تا پنج‌ساله بازدهی تعدیل‌شده بر اساس ریسک دارند که آنها را برای سرمایه‌گذاران نسبتاً محافظه‌کار جذاب می‌سازد.
- وقتی این صندوق‌ها عملکرد ضعیفی دارند، اوراق با تخفیف نسبت به ارزش اسمی فروخته می‌شوند که بازده سرمایه‌گذار را افزایش می‌دهد.
- سرمایه‌گذاران می‌توانند با اطمینان خاطر بیشتری سرمایه‌گذاری کنند زیرا نرخ نکول متوسط تاریخی این صندوق‌ها نسبتاً پایین و در حدود ۳٪ بوده است.
نظرات کاربران