به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازار جهانی طلا این روزها دوباره به کانون توجه سرمایه‌گذاران تبدیل شده است. قیمت هر اونس طلا در معاملات اخیر به رکورد ۳,۶۴۹ دلار رسید؛ سطحی که رشد سالانه این فلز گرانبها را به حدود ۳۹ درصد رسانده است. چنین جهشی در بیش از چهار دهه گذشته بی‌سابقه بوده و آخرین بار در سال ۱۹۷۹، در بحبوحه بحران انرژی و تورم جهانی، اتفاق افتاد.
آنچه اهمیت این رکورد را دوچندان می‌کند، مقایسه با بحران‌های معاصر است؛ چراکه حتی در دوران همه‌گیری کرونا یا رکود بزرگ ۲۰۰۸، رشد طلا به این اندازه نبود. این بار، سوخت اصلی صعود نه فقط رکود اقتصادی یا سقوط بازار سهام، بلکه ترکیب پیچیده‌ای از بی‌ثباتی سیاسی در آمریکا، ضعف دلار و تداوم تنش‌های ژئوپلیتیک است.
چرا جهان دوباره به طلا پناه آورده؟ از دلار ضعیف تا سیاست‌های ترامپ
پشت پرده جهش تاریخی طلا، مجموعه‌ای از عوامل سیاسی و اقتصادی دست به دست هم داده‌اند. مهم‌ترین عامل، بی‌ثباتی سیاستی در دولت ترامپ است؛ جایی که تعرفه‌ها گاهی در طول یک روز چند بار تغییر می‌کنند و فشار مستقیم کاخ سفید بر فدرال رزرو استقلال این نهاد را تهدید می‌کند. این فضای آشفته باعث شده سرمایه‌گذاران برای فرار از ریسک، به امن‌ترین پناهگاه تاریخی یعنی طلا روی بیاورند.
در کنار آن، ضعف بی‌سابقه دلار چاشنی اصلی این رالی بوده است. دلار در نیمه اول سال، بدترین عملکرد پنجاه سال گذشته خود را ثبت کرد و همین افت ارزش، نگهداری طلا را جذاب‌تر از همیشه کرده است.
عامل سوم، تنش‌های ژئوپلیتیک حل‌نشده است. جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد و چشم‌انداز روشنی برای پایان آن دیده نمی‌شود. همین ابهامات، سناریوی بی‌ثباتی را تقویت کرده و تقاضا برای دارایی‌های امن را بالا برده است.
به این ترتیب، برخلاف دوره‌هایی مثل ۲۰۰۸ یا ۲۰۲۰ که بحران مالی یا رکود موتور اصلی رشد طلا بود، این بار سیاست و بی‌اعتمادی به آینده نظم جهانی باعث شده طلا بدرخشد و بار دیگر جایگاه خود را به‌عنوان «پناهگاه اضطراب‌ها» تثبیت کند.
موج خریداران از کوچه و خیابان تا وال‌استریت و صندوق‌های پوشش ریسک
رالی طلای امسال تنها حاصل ورود بانک‌های مرکزی یا سرمایه‌گذاران بزرگ آسیایی نیست؛ بلکه چهره‌ای چندلایه دارد که از خریداران خرد در فروشگاه‌های زنجیره‌ای تا میلیاردرهای لندن و معامله‌گران وال‌استریت را شامل می‌شود.
در آمریکا، تقاضا برای شمش و سکه حتی به فروشگاه‌هایی مانند کاستکو رسیده؛ جایی که مشتریان عادی برای خرید بسته‌های کوچک طلا صف می‌کشند. در اروپا، شرکت‌هایی مثل IBV International Vaults در لندن شاهد هجوم مشتریان ثروتمند هستند که می‌خواهند طلا را مستقیم در صندوق‌های زیرزمینی و ضدانفجار ذخیره کنند. مدیران این مجموعه می‌گویند اکثر مشتریان به‌جای فروش، انتظار افزایش بیشتر قیمت دارند و همین باور، بازار را داغ‌تر کرده است.
در سمت دیگر، بازیگران نهادی نیز به این جریان پیوسته‌اند. صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) آمریکا از ابتدای سال تاکنون رشد ۴۳ درصدی در دارایی‌های تحت مدیریت ثبت کرده‌اند؛ یکی از سریع‌ترین جریان‌های ورودی در دهه اخیر. علاوه بر این، گزارش‌ها نشان می‌دهد هج‌فاندها نزدیک به نیمی از دارایی‌های کالایی خود را در طلا پارک کرده‌اند؛ رقمی که بیانگر جایگاه بی‌رقیب این فلز در سبد سرمایه‌گذاران حرفه‌ای است.
این گستردگی تقاضا ـ از خیابان تا بازارهای مالی ـ همان چیزی است که رالی کنونی را با دوره‌های پیشین متفاوت می‌سازد. این بار، طلا فقط پناهگاه دولت‌ها و بانک‌های مرکزی نیست؛ بلکه به انتخاب مشترک طبقات مختلف جامعه جهانی تبدیل شده است.
نقش سیاست پولی فدرال رزرو؛ نرخ بهره پایین، سوخت تازه برای رالی طلا
در کنار همه بی‌ثباتی‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی، تصمیم‌های فدرال رزرو به موتور محرک دیگری برای جهش طلا تبدیل شده است. جروم پاول، رئیس بانک مرکزی آمریکا، در ماه آگوست سیگنال داد که چرخه کاهش نرخ‌های بهره آغاز خواهد شد. همین پیام کافی بود تا سفته‌بازان و سرمایه‌گذاران بزرگ به سمت طلا هجوم ببرند.
منطق ساده است: طلا برخلاف اوراق قرضه یا سپرده بانکی، سودی پرداخت نمی‌کند. بنابراین وقتی نرخ‌های بهره بالا باشد، هزینه فرصت نگهداری طلا زیاد است. اما با کاهش نرخ بهره، جذابیت اوراق کم می‌شود و طلا دوباره در مرکز توجه قرار می‌گیرد. به همین دلیل، تنها در چند هفته پس از اعلام پاول، جریان ورود سرمایه به ETFهای طلا جهش تازه‌ای را تجربه کرد.
تحلیلگران اما هشدار می‌دهند این روند یک روی دیگر هم دارد. کاهش نرخ بهره در شرایطی که بیکاری پایین و تورم بالاتر از هدف فدرال رزرو است، می‌تواند فشارهای تورمی را بیشتر کند. نتیجه این می‌شود که در بلندمدت، ارزش پول ملی آمریکا بیش از پیش فرسوده و دوباره به نفع طلا تمام شود. در واقع، سیاست‌های انبساطی فدرال رزرو می‌توانند هم به‌طور مستقیم و هم غیرمستقیم سوخت تازه‌ای برای ادامه رالی طلا فراهم کنند.
سه سناریوی پیش‌رو برای بازار طلا؛ ادامه صعود، تثبیت در اوج یا بازگشت کوتاه‌مدت
با جهش تاریخی طلا و رسیدن به بالای ۳,۶۴۰ دلار، حالا نگاه‌ها بیش از هر زمان دیگری به آینده دوخته شده است. بازار در نقطه‌ای قرار دارد که هر سه مسیر برایش قابل تصور است:
۱. ادامه صعود:
اگر ضعف دلار تداوم یابد و فدرال رزرو واقعاً چرخه کاهش نرخ بهره را دنبال کند، سوخت لازم برای ادامه رالی فراهم خواهد شد. در این سناریو، ورود نقدینگی تازه از سوی سرمایه‌گذاران خرد و نهادی می‌تواند طلا را به رکوردهای تازه‌ای برساند.
۲. تثبیت در اوج:
اگر بی‌ثباتی‌های سیاسی آمریکا در همین سطح باقی بماند و تنش‌های ژئوپلیتیک تشدید نشود، طلا می‌تواند در محدوده کنونی تثبیت شود. در این حالت، خریداران و فروشندگان به تعادل می‌رسند و بازار در سطحی بالا اما بدون جهش تازه حرکت خواهد کرد.
۳. بازگشت کوتاه‌مدت:
احتمال دیگر این است که موج شناسایی سود در میان سرمایه‌گذاران تقویت شود. ورود گسترده پول به ETFها و ذخایر خصوصی اگر معکوس شود، می‌تواند باعث فشار فروش موقت و عقب‌نشینی طلا از رکوردهای اخیر شود. این سناریو بیشتر به عامل روانی بستگی دارد تا بنیادهای اقتصادی.
در مجموع، تفاوت امروز با گذشته این است که طلا نه‌تنها به‌خاطر اقتصاد، بلکه به‌خاطر بی‌اعتمادی به نظم سیاسی آمریکا و نقش جهانی دلار می‌درخشد. همین ترکیب منحصر‌به‌فرد است که آینده بازار را به‌شدت حساس و پرنوسان کرده است؛ بازاری که هر خبر سیاسی یا اقتصادی می‌تواند مسیر آن را به‌طور ناگهانی تغییر دهد.
نظرات کاربران