شاخص قیمت عمده‌فروشی چیست؟

شاخص قیمت عمده‌فروشی (WPI) چیست؟

شاخص قیمت عمده‌فروشی (WPI) تغییرات سطح کلی قیمت کالاها را پیش از فروش در خرده‌فروشی اندازه‌گیری می‌کند. این شاخص شامل قیمت‌هایی است که توسط تولیدکنندگان و، در بسیاری از موارد خارج از ایالات متحده، توسط عمده‌فروشان تعیین می‌شود. WPI معمولاً به‌صورت درصد تغییر نسبت به ماه قبل یا سال گذشته بیان می‌شود و شاخصی برای تورم است.

در ایالات متحده، از سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۸ میلادی)، WPI به‌عنوان شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) گزارش می‌شود.

نکات کلیدی

• شاخص قیمت عمده‌فروشی (WPI) تغییرات کلی قیمت‌های تولیدکنندگان را در طول زمان اندازه‌گیری می‌کند.
• این شاخص، تورم را بر اساس قیمت کالاها پیش از رسیدن به مصرف‌کنندگان ارزیابی می‌کند.
• در ایالات متحده، WPI در سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۸ میلادی) به شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) تغییر نام یافت.
• WPI در ایالات متحده هیچ‌گاه قیمت‌های تعیین‌شده توسط واسطه‌های عمده‌فروشی را اندازه‌گیری نکرده است.
• PPI در ایالات متحده شامل شاخص‌های دسته‌بندی محصولات است که بین کالاهای واسطه‌ای و نهایی تمایز قائل می‌شود.

شاخص قیمت عمده‌فروشی (WPI) چگونه کار می‌کند؟

شاخص‌های قیمت عمده‌فروشی به‌صورت ماهانه گزارش می‌شوند تا نرخ کلی تغییرات قیمت‌های تولیدکنندگان و عمده‌فروشان را رصد کنند. این شاخص برای دوره پایه خود روی عدد ۱۰۰ تنظیم می‌شود و بر اساس تغییرات قیمت کل خروجی کالاها محاسبه می‌گردد.

برای مثال، فرض کنید دی ۱۳۹۹ (ژانویه ۲۰۲۱) دوره پایه باشد. اگر سطح کلی قیمت‌ها در طول سال بعد ۹.۷ درصد افزایش یابد، WPI برای دی ۱۴۰۰ (ژانویه ۲۰۲۲) برابر با ۱۰۹.۷ خواهد بود.

WPI معمولاً قیمت کالاهای اساسی را در نظر می‌گیرد، اما محصولات شامل‌شده از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. این محصولات همچنین ممکن است بر اساس نیاز تغییر کنند تا بهتر اقتصاد کنونی را منعکس کنند. برخی کشورهای کوچک تنها قیمت ۱۰۰ تا ۲۰۰ محصول را مقایسه می‌کنند، در حالی که کشورهای بزرگ‌تر معمولاً هزاران محصول را در WPI خود لحاظ می‌کنند.

شاخص قیمت عمده‌فروشی در برابر شاخص قیمت تولیدکننده

در ایالات متحده، گزارش شاخص قیمت عمده‌فروشی به سال ۱۲۸۱ (۱۹۰۲ میلادی) بازمی‌گردد. در سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۸ میلادی)، دفتر آمار کار (BLS) این شاخص را به شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) تغییر نام داد، زیرا این شاخص هیچ‌گاه تغییرات قیمت در بازار عمده‌فروشی را اندازه‌گیری نمی‌کرد و همواره بر قیمت‌های تعیین‌شده توسط تولیدکنندگان تمرکز داشت.

در آن زمان، BLS روش‌شناسی خود را به تقسیم‌بندی کالاها بر اساس مرحله تولید تغییر داد. این تمرکز، که از شمارش مضاعف جلوگیری می‌کند، در روش‌شناسی کنونی PPI ادامه دارد و قیمت‌ها را به شاخص‌های تقاضای نهایی و تقاضای واسطه‌ای تقسیم می‌کند، بسته به اینکه قیمت مربوط به یک محصول نهایی یا کالای واسطه‌ای باشد.