به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازار طلا امروز در حالی کار خود را آغاز کرد که جهت حرکت در دو سوی مرز متفاوت بود. در بازار جهانی، اونس طلا با رشد جزئی ۰.۰۶ درصدی تا محدوده ۳,۸۸۷ دلار بالا آمد و در نزدیکی سقف تاریخی خود نوسان کرد؛ اما در بازار داخلی، روندی معکوس در حال شکل‌گیری است. طلا در ابتدای روز نشانه‌هایی از ادامه روند صعودی داشت، اما از میانه معاملات، مسیر کاهشی آرامی را در پیش گرفت و اکنون در محدوده‌های پایین‌تر نسبت به روز گذشته نوسان می‌کند.
بر اساس آخرین داده‌ها، هر گرم طلای ۱۸ عیار در سطح حدود ۱۰ میلیون و ۹۸۰ هزار تومان قرار دارد و هر مثقال طلا به حدود ۴۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است؛ ارقامی که حکایت از آغاز روندی نزولی در قیمت‌ها دارند. در بازار سکه نیز نشانه‌های مشابهی دیده می‌شود؛ سکه امامی تا محدوده ۱۱۴ میلیون تومان عقب‌نشینی کرده و نیم‌سکه و ربع‌سکه نیز کاهش محسوسی را تجربه می‌کنند.
این واگرایی میان طلا و اونس، بازتاب تفاوت دو نیروی اثرگذار اصلی است: در حالی‌که طلا در سطح جهانی از ترس‌های مالی و تقاضای پناهگاه سود می‌برد، در داخل کشور افت تدریجی نرخ دلار و حضور فعال بازارساز، روند قیمتی را مهار کرده است. نتیجه آنکه طلا در ایران برخلاف جهان، در مسیر اصلاح قرار گرفته و انتظارات معامله‌گران به‌جای صعود، حول محور «ثبات یا کاهش ملایم» شکل گرفته است.
به این ترتیب، بازار امروز وارد مرحله‌ای از نزول کنترل‌شده و واگرایی قیمتی شده است؛ روندی که اگر دلار همچنان در مدار نزولی باقی بماند، احتمالاً در روزهای آینده نیز ادامه پیدا می‌کند.
دلار عقب نشست، طلا نفس از دست داد
روند امروز بازار طلا بدون در نظر گرفتن رفتار دلار قابل توضیح نیست. درست از زمانی که نرخ دلار در بازار آزاد از کانال ۱۱۶ هزار تومان عقب‌نشینی کرد و به محدوده ۱۱۵ هزار تومان نزدیک شد، فشار فروش در بازار طلا و سکه نیز آغاز شد. در واقع، دلار با کاهش شتاب رشد خود، مهم‌ترین سوخت صعودی طلا را از بین برد و باعث شد مسیر معاملات از نیمه روز به سمت اصلاح تغییر جهت دهد.
این نخستین‌بار نیست که طلا تحت‌تأثیر مستقیم دلار حرکت می‌کند، اما تفاوت امروز در این است که بخش بزرگی از انتظارات صعودی در هفته گذشته پیش‌خور شده است. معامله‌گران در بازارهای موازی، از جمله ارز و سکه، هفته پیش با فرض جهش بیشتر نرخ دلار موقعیت‌های خرید خود را تقویت کردند، اما حالا با مشاهده ضعف در سمت تقاضای ارزی، به‌تدریج در حال تخلیه این موقعیت‌ها هستند. نتیجه، همان کاهش تدریجی قیمت‌ها در بازار طلاست که بیشتر به معنای «تغییر فاز» است تا ریزش ناگهانی.
در این میان، نقش بازارساز نیز پررنگ‌تر از قبل شده است. با تقویت عرضه اسکناس ارزی و آرام شدن فضای روانی بازار دلار، نرخ‌ها در مسیر تعدیل قرار گرفته‌اند و همین به طلا فرصت نفس کشیدن نداده است. بسیاری از معامله‌گران معتقدند اگر نرخ دلار در محدوده فعلی تثبیت شود، طلا نیز ناچار خواهد بود خود را با این سطح جدید تطبیق دهد و وارد فاز رکودی کوتاه‌مدت شود.
در مجموع، امروز طلا زیر سایه دلار حرکت می‌کند؛ هر گامی که دلار به عقب می‌نشیند، از رمق طلا کاسته می‌شود. این وابستگی دوباره نشان می‌دهد که بازار طلا، حداقل در کوتاه‌مدت، از فاز «دارایی امن» فاصله گرفته و بیشتر به آینه‌ای از انتظارات ارزی تبدیل شده است.
سیاست عرضه و حراج سکه؛ ترمز هیجان در بازار داخلی
در کنار افت دلار، سیاست عرضه سکه توسط بانک مرکزی هم به یکی از مهم‌ترین عوامل کنترل قیمت در بازار طلا تبدیل شده است. در هفته‌های اخیر، سیاست‌گذار پولی با شدت بیشتری مسیر عرضه مستقیم و حراج سکه را دنبال کرده تا عطش تقاضا را کاهش دهد و از شکل‌گیری حباب‌های تازه جلوگیری کند. این سیاست، اگرچه ظاهراً فنی و محدود به بازار فیزیکی است، اما در عمل اثر روانی قدرتمندی بر رفتار معامله‌گران دارد؛ زیرا پیام واضحی به بازار می‌فرستد: «بانک مرکزی قصد ندارد اجازه دهد بازار طلا به نقطه‌ی جهش دوباره برسد.»
از دید سیاست‌گذار، هدف اصلی این اقدامات نه کاهش قیمت به هر شکل ممکن، بلکه مدیریت انتظارات است. زمانی که مردم و سرمایه‌گذاران اطمینان پیدا کنند که هر افزایش قیمتی با واکنش سریع عرضه روبه‌رو می‌شود، تمایل به خرید هیجانی کاهش می‌یابد و بازار به سمت تعادل طبیعی‌تر حرکت می‌کند.
با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که اثر این سیاست‌ها تنها زمانی پایدار می‌ماند که در کنار آن، مسیر نرخ دلار هم کنترل شود؛ زیرا اگر بازار ارز دوباره از مدار ثبات خارج شود، هیچ میزان از عرضه سکه نمی‌تواند مانع انتقال هیجان از دلار به طلا شود. به همین دلیل، بانک مرکزی در حال حاضر دقیقاً روی نقطه‌ای میان دو بازار حرکت می‌کند: همزمان کنترل دلار و عرضه سکه برای ایجاد ثبات روانی در هر دو جبهه.
به نظر می‌رسد این ترمز عرضه فعلاً مؤثر واقع شده و اجازه نداده طلا مسیر اونس جهانی را دنبال کند؛ اما دوام این آرامش، همانند خود بازار ارز، به میزان و استمرار مداخله سیاست‌گذار وابسته است.
رفتار معامله‌گران؛ پیش‌خور شدن انتظارات و خروج سرمایه از طلا
رفتار معامله‌گران در بازار امروز بیش از هر چیز نشان می‌دهد که انتظارات صعودی هفته گذشته تخلیه شده است. در روزهایی که دلار مسیر صعودی داشت، خریداران بزرگ و خرد برای عقب نماندن از رشد قیمت‌ها به بازار طلا هجوم آوردند و بخش زیادی از تقاضای بالقوه را پیشاپیش مصرف کردند. حالا اما همان گروه‌ها، با مشاهده‌ی عقب‌نشینی دلار و شدت‌گرفتن عرضه سکه، ترجیح داده‌اند از فاز خرید به فاز نظاره و انتظار برگردند.
این چرخش رفتار، هم در حجم معاملات و هم در نوع تقاضا دیده می‌شود. طلافروشان می‌گویند در ابتدای روز هنوز معاملات با شیب مثبت دنبال می‌شد، اما با گذشت ساعات و کاهش تدریجی دلار، حجم خریدهای سرمایه‌ای افت کرد و حتی برخی معامله‌گران خرد اقدام به فروش محدود سکه کردند تا نقدینگی خود را حفظ کنند. در واقع، بازار از فاز خرید هیجانی خارج و وارد فاز محافظه‌کارانه شده است.
در سوی دیگر، معامله‌گران بزرگ نیز دست به عصاتر شده‌اند. فعالان عمده بازار سکه که در هفته قبل با خریدهای سنگین، قیمت‌ها را بالا برده بودند، حالا در حال بازتنظیم موقعیت خود هستند. برخی از آنان ترجیح می‌دهند در محدوده‌های فعلی بخشی از موجودی خود را عرضه کنند تا در صورت اصلاح بیشتر، امکان ورود مجدد در قیمت‌های پایین‌تر را داشته باشند.
به زبان ساده، بازار در حال تنفس میان دو موج است؛ موج صعودی هفته گذشته که انرژی‌اش تخلیه شده و موج احتمالی جدیدی که هنوز شکل نگرفته. همین فضای انتظار، به‌طور طبیعی باعث کاهش تقاضا و ثبات نسبی قیمت‌ها شده است.
در حال حاضر، ذهن بیشتر فعالان بازار بر دو سطح متمرکز است: دلار در محدوده ۱۱۵ هزار تومان و طلا در حوالی ۱۰.۹ میلیون تومان. هر تغییری در این دو سطح می‌تواند مسیر معاملات را تعیین کند، اما فعلاً معامله‌گران ترجیح می‌دهند بیش از آنکه درگیر خرید شوند، رفتار سیاست‌گذار را رصد کنند.
چشم‌انداز کوتاه‌مدت؛ نزولِ مدیریت‌شده تا بازگشت دلار
بازار طلا در شرایطی قرار گرفته که بیشتر از همیشه به رفتار دلار وابسته است. کاهش شتاب نرخ ارز در روزهای اخیر، انگیزه‌ی رشد را از بازار سکه و طلا گرفته و آن را وارد فاز نزول ملایم و کنترل‌شده کرده است. این روند برخلاف شوک‌های شدید گذشته، بیشتر حالتی از تخلیه‌ی هیجان و بازگشت به تعادل دارد؛ روندی که اگر سیاست‌گذار بتواند آن را حفظ کند، می‌تواند به شکل‌گیری یک دوره‌ی آرامش نسبی در بازار منجر شود.
با وجود این، واگرایی میان اونس جهانی و طلای داخلی همچنان ادامه دارد. در حالی‌که طلا در بازار جهانی به دلیل نگرانی از تعطیلی دولت آمریکا و رشد تقاضای پناهگاه امن، به نزدیکی قله‌های تاریخی رسیده، در ایران قیمت‌ها مسیر اصلاحی خود را طی می‌کنند. تا زمانی که دلار در محدوده فعلی بماند و عرضه سکه از سوی بانک مرکزی ادامه یابد، انتظار می‌رود این واگرایی حفظ شود و قیمت‌ها در بازار داخلی در مدار کاهش آرام حرکت کنند.
از سوی دیگر، معامله‌گران می‌دانند که هر تغییری در فضای سیاسی یا اقتصادی از جمله تحولات بین‌المللی یا اخبار جدید ارزی می‌تواند به سرعت این تعادل شکننده را برهم بزند. اگر دلار بار دیگر از مدار نزولی خارج شود یا شدت عرضه کاهش یابد، مسیر نزولی طلا نیز متوقف می‌شود و حتی احتمال بازگشت قیمت‌ها وجود دارد.
به همین دلیل، می‌توان گفت چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار طلا مثبت یا منفی قطعی نیست؛ بلکه در وضعیتی از تعادل شکننده قرار دارد. سناریوی محتمل فعلی، ادامه‌ی نزول آرام قیمت‌ها در کوتاه‌مدت است، اما پایداری این فاز منوط به موفقیت سیاست‌گذار در حفظ آرامش ارزی و کنترل هیجان تقاضاست. در غیر این صورت، همان‌طور که رشد طلا در ایران همیشه ناگهانی آغاز می‌شود، توقف آن نیز می‌تواند به همان سرعت پایان یابد.
در نهایت، طلا در مسیر نزولِ مدیریت‌شده‌ای قرار دارد؛ نه سقوطی، نه جهشی فقط حرکتی محتاطانه که منتظر تصمیم دلار و بازارساز مانده تا جهت نهایی خود را انتخاب کند.
نظرات کاربران