نوسان یا ثبات؟ دلار با آغاز آبان در حساس‌ترین نقطه خود ایستاد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز امروز، پنج‌شنبه ۱ آبان‌ماه، بازار ارز در حالی فعالیت خود را آغاز کرده که دلار با نرخ ۱۰۹ هزار و ۱۰۰ تومان معامله می‌شود؛ رقمی که از همان ابتدای روز، نگاه‌ها را به سمت مرز روانی ۱۰۹ جلب کرده است. این سطح قیمتی در حالی ثبت شده که دلار در هفته پایانی مهر میان دو مرز حیاتی ۱۰۶ هزار تومان به‌عنوان حمایت و ۱۰۹ هزار تومان به‌عنوان مقاومت در رفت‌وبرگشت بود و نتوانست هیچ‌کدام را پشت سر بگذارد.

در دو روز پایانی مهر، قیمت در محدوده ۱۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۱۰۸ هزار تومان نوسان داشت، اما با ورود به آبان، بازار بار دیگر به سقف دامنه خود رسیده است.
این رفتار، از نگاه معامله‌گران، نشانه‌ای از بازاری مردد و محتاط است؛ جایی که خریداران تمایل دارند بالاتر بخرند اما هنوز از واکنش بازارساز مطمئن نیستند، و فروشندگان نیز ترجیح می‌دهند فعلاً نظاره‌گر بمانند.

مروری بر هفته‌ای پرنوسان؛ موازنه میان بازارساز و معامله‌گران

هفته پایانی مهر برای بازار ارز، هفته‌ای بود پر از رفت‌وبرگشت‌های ظریف و تصمیم‌های محتاطانه. دلار از حمایت ۱۰۶ هزار تومان تا مقاومت ۱۰۹ هزار تومان نوسان کرد و در نهایت نه توانست از سقف عبور کند و نه کف حمایتی را بشکند. همین محدوده‌ی سه‌هزار تومانی، تصویری از تعادل شکننده میان عرضه و تقاضا را نشان می‌دهد.

در دو روز پایانی مهر، بازار شاهد تثبیت قیمت در بازه ۱۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۱۰۸ هزار تومان بود؛ جایی که هم خریداران خسته از انتظار رشد بیشتر عقب نشستند و هم بازارساز با مداخله حساب‌شده، مانع از حرکت هیجانی نرخ شد. این رفتار ترکیبی، نشانه‌ای از سیاست کنترل‌گرای دولت در روزهای اخیر است؛ سیاستی که هدف آن نه پایین آوردن نرخ، بلکه نگه‌داشتن دلار در یک کریدور قابل‌پیش‌بینی است تا از شوک‌های رفتاری در بازار جلوگیری شود.

با این حال، آنچه در پایان هفته و هم‌زمان با آغاز آبان رخ داد، می‌تواند توازن این بازی را بر هم بزند. چراکه شروع روز با نرخ ۱۰۹ هزار تومان به معامله‌گران سیگنال داد که بازار هنوز میل صعودی خود را از دست نداده است. برخی فعالان این حرکت را نوعی «آزمون مقاومت» می‌دانند؛ آزمونی که نتیجه‌اش می‌تواند مسیر هفته آینده را تعیین کند.

دو نگاه متفاوت به آینده دلار در آبان

در شرایط فعلی، تحلیل‌ها درباره مسیر آینده دلار به دو شاخه اصلی تقسیم شده‌اند؛ هر دو بر پایه داده‌های واقعی بازار، اما با تفسیرهایی متفاوت از نیت بازارساز و رفتار معامله‌گران.

نگاه نخست، سناریوی ثبات است:
تحلیلگران این گروه معتقدند که بازارساز طی هفته‌های اخیر موفق شده با مدیریت عرضه، نوسان‌ها را در محدوده‌ای کنترل‌شده نگه دارد. از دید آن‌ها، افزایش نرخ تا مرز ۱۰۹ هزار تومان لزوماً نشانه فشار صعودی نیست، بلکه بازتاب طبیعی تغییرات جزئی در عرضه و تقاضاست.
در این نگاه، هدف سیاست‌گذار، نه کاهش هیجانی دلار است و نه رشد مصنوعی آن؛ بلکه رسیدن به نقطه تعادلی موقت است که بتواند تا زمان انتشار گزارش‌های بودجه‌ای و تعیین تکلیف سیاست‌های پولی جدید، بازار را آرام نگه دارد.

در مقابل، نگاه دوم، سناریوی نوسان تازه را محتمل‌تر می‌داند:
به باور این گروه، تثبیت فعلی بیشتر شبیه به آرامش پیش از طوفان است. آن‌ها معتقدند بازار در آستانه جهش دیگری قرار دارد؛ چرا که حجم معاملات خرد در روزهای اخیر افزایش یافته و برخی معامله‌گران بزرگ دوباره در موقعیت خرید قرار گرفته‌اند.
از نظر این تحلیلگران، اگر نرخ بتواند بالای ۱۰۹,۵۰۰ تومان تثبیت شود، حمله مجدد به مقاومت ۱۱۰ هزار تومان در روزهای آینده دور از انتظار نخواهد بود. در مقابل، عقب‌نشینی به زیر ۱۰۷,۵۰۰ تومان می‌تواند بازار را به سمت اصلاح کوتاه‌مدت و کاهش موقت قیمت‌ها سوق دهد.

به بیان ساده، آبان برای دلار با دو سناریوی هم‌زمان آغاز شده است، یا ماهی برای تثبیت آرامش موقتی، یا نقطه شروعی برای نوسانی تازه.

وظیفه دولت در مدیریت بازار و واقعیت‌های اقتصادی

در حالی‌که نگاه‌ها به مرزهای تکنیکی دلار دوخته شده، بخش مهم‌تری از ماجرا در سیاست‌گذاری اقتصادی دولت جریان دارد. تجربه ماه‌های گذشته نشان داده که نوسان‌های ارزی، صرفاً نتیجه رفتار معامله‌گران نیست، بلکه بازتاب مستقیم ناهماهنگی سیاست‌های مالی و پولی است.

بانک مرکزی در هفته‌های اخیر با سیاست عرضه محدود اما هدفمند ارز، تلاش کرده فضای روانی بازار را آرام نگه دارد. با این حال، کارشناسان معتقدند که ثبات پایدار تنها با انضباط مالی دولت و شفافیت در سیاست‌های ارزی ممکن است. کنترل مقطعی نرخ ارز، اگر بدون پشتوانه کاهش تورم و رشد تولید باشد، در نهایت به ثباتی مصنوعی منجر می‌شود که با هر شوک سیاسی یا خبری فرو می‌پاشد.

از سوی دیگر، برخی فعالان اقتصادی هشدار می‌دهند که انتظار برای کاهش شدید نرخ دلار، توهمی خطرناک است. کاهش ناگهانی نرخ ممکن است در کوتاه‌مدت جذاب به نظر برسد، اما برای کسب‌وکارهای وارداتی، صادرکنندگان و حتی بودجه دولت هزینه‌زاست. پایین آمدن بیش از اندازه نرخ ارز، در شرایطی که تورم دو رقمی و رشد نقدینگی ادامه دارد، تنها می‌تواند به افزایش تقاضای سفته‌بازانه و فشار تازه بر ذخایر ارزی منجر شود.

به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران تأکید دارند که وظیفه اصلی دولت در شرایط کنونی، نه پایین آوردن قیمت، بلکه کاهش دامنه نوسان و ایجاد پیش‌بینی‌پذیری در بازار ارز است؛ پیش‌شرطی حیاتی برای ثبات روانی اقتصاد و تصمیم‌گیری فعالان اقتصادی.

چشم‌انداز آبان؛ ثبات ظاهری یا نوسان پنهان؟

با آغاز آبان‌ماه، بازار ارز در نقطه‌ای ایستاده که هر دو مسیر، هم ثبات و هم نوسان، در دسترس آن است. داده‌های فعلی نشان می‌دهند که دلار در محدوده ۱۰۸ تا ۱۰۹ هزار تومان به‌صورت موقت به تعادل رسیده، اما این تعادل بیش از آن‌که نشانه آرامش باشد، بازتابی از فشار متقابل نیروهای بازار و سیاست‌گذار است.

اگر نرخ در روزهای آینده بالای سطح ۱۰۹ هزار تومان بماند، احتمال آنکه آبان به ماهی با نوسان‌های تدریجی و خفیف رو به بالا تبدیل شود، بیشتر است. معامله‌گران با دقت رفتار بازارساز را رصد می‌کنند؛ چرا که هر تغییر در میزان عرضه، می‌تواند توازن شکننده فعلی را بر هم زند.
اما اگر قیمت زیر ۱۰۷.۵ هزار تومان عقب‌نشینی کند، آبان می‌تواند با اصلاح قیمتی کوتاه‌مدت آغاز شود و فضا برای تثبیت در محدوده‌های پایین‌تر فراهم گردد.

در مجموع، دلار اکنون در مرحله‌ای از «تعادل نا‌پایدار» قرار دارد؛ بازاری که در ظاهر آرام است اما در درون، از انتظارات متناقض تغذیه می‌کند. تا زمانی که تورم دو رقمی، بی‌انضباطی مالی و کسری بودجه بر اقتصاد سنگینی می‌کند، هر ثباتی در بازار ارز بیش از آن‌که نشانه آرامش باشد، وقفه‌ای موقت پیش از تصمیمی تازه است. آبان، ماهی است که ممکن است مسیر دلار را برای باقی پاییز تعیین کند؛ یا با ثباتی شکننده ادامه یابد، یا با یک جرقه خبری وارد فاز جدیدی از نوسان شود.