به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز دلار در بازار آزاد امروز، نمایشی از یک صعود کم‌جان را به تصویر کشید. اسکناسی که از روز شنبه تا ۱۰۶٬۷۰۰ تومان پایین آمده بود، امروز تا محدوده‌ی ۱۰۸٬۶۰۰ پیش رفت، اما خیلی زود توان خود را از دست داد و دوباره به ۱۰۸ هزار تومان بازگشت. این رفت‌وبرگشت کوتاه و تکراری حالا به الگوی ثابت معاملات تبدیل شده است؛ جایی میان دو مرز مستحکم ۱۰۷ و ۱۰۸ هزار تومان که نه عرضه می‌تواند آن را بشکند و نه تقاضا توان عبور از آن را دارد.
بازار در ظاهر آرام است، اما در درون خود در حال فشرده‌شدن است؛ هر بار دامنه‌ی نوسان کوچک‌تر می‌شود، گویی دلار می‌خواهد تصمیمی بگیرد اما هنوز به لحظه‌ی آن نرسیده است. در نبودِ هرگونه خبر سیاسی یا اقتصادی تازه، نقش بازارساز پررنگ‌تر از همیشه شده و فشارهای موقتی او موفق شده‌اند از تشدید موج‌های صعودی جلوگیری کنند.
در واقع، بازار به وضعیت «تنفس مصنوعی» رسیده است؛ نه رمق نزول دارد، نه انگیزه‌ی صعود. معامله‌گران می‌دانند که دیر یا زود، یکی از این مرزها شکسته خواهد شد، اما تا آن زمان، هر نوسان بالا و پایین تنها فرصتی کوتاه برای نفس‌کشیدن در دل رکود است.
بازار در حالت انتظار؛ رنج فشرده و بی‌انگیزه
رفتار دلار در روزهای اخیر نشان می‌دهد که بازار وارد مرحله‌ای از انتظار فرسایشی شده است؛ جایی که انرژی حرکت‌ها تحلیل رفته و نوسانات تنها برای حفظ توازن شکل می‌گیرند. همان‌طور که در نمودارهای کوتاه‌مدت پیداست، دامنه‌ی نوسان هر روز محدودتر می‌شود؛ حرکاتی که نه به شکست ختم می‌شوند و نه به روند. در واقع، بازار در حال «کوچک‌کردن دایره‌ی تصمیم‌گیری» است، گویی معامله‌گران و بازارساز، هر دو در حال سنجش یکدیگرند.
مرز ۱۰۷ تا ۱۰۸ هزار تومان به تدریج به محور روانی و فنی اصلی بازار تبدیل شده است. شکست یکی از این دو مرز، می‌تواند جهت معاملات هفته‌های آینده را تعیین کند. با این حال، فقدان محرک‌های تازه چه از جنس سیاسی، چه از جنس انتظارات تورمی باعث شده تقاضا جان نگیرد و عرضه هم به‌صورت جدی وارد میدان نشود. به بیان ساده، بازار فعلاً به جای آنکه مسیر خود را انتخاب کند، در حال ذخیره‌ی انرژی برای جهتی نامعلوم است.
از سوی دیگر، رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد که استراتژی غالب، نوسان‌گیری کوتاه‌مدت است. ورود و خروج‌های سریع، حجم پایین معاملات و واکنش‌های آنی به قیمت‌های مرزی، همگی گواهی بر این بی‌اعتمادی عمیق به شکل‌گیری روند پایدار هستند. بازارساز نیز با عرضه‌های محدود و کنترل‌شده، موفق شده فضای هیجانی را مهار کند و اجازه ندهد بازار از کنترل خارج شود.
به همین دلیل، هرچند دلار از محدوده ۱۰۶ بالا آمده، اما این صعود بیشتر شبیه یک اصلاح تنفسی است تا آغاز روندی تازه؛ صعودی که در ظاهر رو به بالاست، اما از درون نشانه‌ای از قدرت ندارد.
تورم، عادت بازار و جرقه‌هایی که هر بار دیرتر زده می‌شوند
بازار دلار این روزها در مرحله سوم از چرخه همیشگی خود قرار دارد؛ مرحله‌ای که پس از یک جهش تند و فرسایشی، وارد فاز آرامش کوتاه‌مدت می‌شود. از روزی که طرح «اسنپ‌بک» تصویب شد، دلار با موجی از هیجان روبه‌رو شد و در مدت کوتاهی از محدوده‌های پایین‌تر جهش کرد. اما همان‌طور که معمولاً در بازار ایران اتفاق می‌افتد، تب اولیه فروکش کرد و اکنون قیمت در بازه‌ای محدود بین ۱۰۷ تا ۱۰۸ هزار تومان به ثبات نسبی رسیده است.
این مرحله را می‌توان «نفس‌کشیدن بازار» نامید؛ دوره‌ای که در آن نه فروشندگان قدرت ادامه‌ی اصلاح را دارند و نه خریداران انگیزه‌ی جهش تازه. دلار پس از تجربه‌ی شوک اولیه، حالا به دنبال نقطه‌ی تعادل موقتی است تا انرژی لازم برای حرکت بعدی را جمع کند.
اما آرامش امروز بیش از آنکه نشانه‌ی ثبات باشد، پایان موقت یک چرخه آشناست. چرخه‌ای که سه بخش دارد: اول هیجان ناشی از یک عامل بیرونی، مانند تصویب طرح یا رویداد سیاسی، دوم کاهش تدریجی هیجان و کاهش قیمت با دخالت بازارساز و سوم دوره‌ی سکون و آرامش نسبی که در آن بازار به ظاهر آرام، اما در عمق خود پر از فشار پنهان است.
در حال حاضر، دلار در همین نقطه سوم ایستاده است؛ مرحله‌ای که در ظاهر آرام اما در باطن ناپایدار است. عواملی چون تورم مزمن، انتظارات تورمی و نبود چشم‌انداز روشن در سیاست‌های اقتصادی، باعث می‌شوند این سکون دوام چندانی نداشته باشد. به محض ایجاد محرکی تازه، چرخه از نو آغاز می‌شود؛ همان جهش، همان اصلاح، و دوباره همان آرامش کوتاه‌مدت داستان تکراری بازار ارزی ایران.
سکوت پیش از نوسان بعدی
بازار دلار در ظاهر آرام گرفته، اما این سکوت بیشتر شبیه آرامش پیش از یک نوسان تازه است. فشرده‌شدن رنج قیمتی بین ۱۰۷ تا ۱۰۸ هزار تومان، نشانه‌ی جمع‌شدن انرژی در دل بازار است؛ انرژی‌ای که دیر یا زود با یک رویداد بیرونی یا تصمیم اقتصادی آزاد خواهد شد.
در شرایط فعلی، نه عرضه‌ی بازارساز قدرت شکستن محدوده‌ی حمایتی را دارد، و نه تقاضای حقیقی توان عبور از سقف‌های مقاومتی را. این توازن شکننده، نتیجه‌ی مستقیم همان سه‌ضلعی تکراری بازار ایران است: تورم، انتظارات تورمی، و مداخلات مقطعی. هر سه عامل به نوعی یکدیگر را خنثی کرده‌اند و حاصل، بازاری است که فعلاً ترجیح می‌دهد بی‌حرکت بماند.
اما این بی‌حرکتی پایدار نیست. داده‌های تاریخی نشان می‌دهد دلار در چنین شرایطی معمولاً بیش از چند هفته در یک بازه‌ی فشرده دوام نمی‌آورد. فشردگی دامنه‌ی نوسان، خود پیش‌درآمد جهتی تازه است؛ یا به سمت اصلاح عمیق‌تر در صورت تداوم عرضه و افت تقاضا، یا جهش دوباره در صورت وقوع کوچک‌ترین رویداد سیاسی یا روانی.
از منظر تحلیلی، دلار اکنون در «منطقه‌ی تصمیم» قرار دارد. منطقه‌ای که هر حرکت آن، بیش از آنکه تابع منطق بازار باشد، به جهت‌گیری انتظارات بستگی دارد. اگر فضای روانی بازار دوباره ملتهب شود، صعودی دیگر هرچند کوتاه‌مدت دور از ذهن نیست؛ اما اگر این آرامش موقت با ثبات سیاسی همراه شود، ممکن است برای نخستین‌بار در ماه‌های اخیر، دلار برای مدتی در محدوده‌ای قابل‌پیش‌بینی بماند.
با این حال، تجربه‌ی بازار ارز در ایران یک درس همیشگی دارد: هر بار که بازار آرام می‌گیرد، در واقع در حال آماده‌شدن برای شوک بعدی است.
نظرات کاربران