به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازار ارز ایران شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۴ را از محدوده ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان آغاز کرد و در جریان روز با وجود تلاش‌هایی برای بازیابی، نهایتاً حوالی ۱۱۲ هزار و ۸۶۰ تا ۱۱۳ هزار تومان بسته شد. امروز یک‌شنبه ۲۵ آبان، دلار بار دیگر مسیر نزولی در پیش گرفت و تا لحظه نگارش این گزارش به ۱۱۲ هزار و ۸۰۰ تومان رسیده است. افت آرام و مرحله‌ای قیمت در حالی رخ می‌دهد که بازار روز شنبه با گپ منفی ۱۷۰ تومانی در ۱۱۳ هزار و ۲۴۰ تومان باز شده بود و پس از آن تا محدوده ۱۱۳ هزار و ۴۰ تومان پایین آمد. تلاشی که برای جبران افت صورت گرفت نیز تنها تا حوالی ۱۱۳ هزار و ۱۲۰ تومان موفق بود و پایان روز تصویری ضعیف‌تر ثبت کرد.
تحلیلگران فنی این محدوده را «لبه حمایتی کوتاه‌مدت» می‌دانند؛ جایی که واکنش بازار می‌تواند تعیین‌کننده مسیر روزهای پیش‌رو باشد. در شرایط فعلی محدوده ۱۱۲ هزار و ۷۰۰ تا ۱۱۲ هزار و ۸۰۰ تومان نخستین سد حمایتی جدی بازار است و در صورت شکست این سطح، مسیر برای حرکت به سمت ۱۱۲ هزار و ۳۰۰ و حتی ۱۱۱ هزار و ۹۰۰ تومان باز خواهد شد. در مقابل، عبور از مقاومت ۱۱۳ هزار و ۳۵۰ تومان می‌تواند علامتی از بازگشت تقاضا و آغاز فاز صعودی موقت باشد. رفتار قیمت در روز شنبه نیز بیشتر به یک «عقب‌نشینی کنترل‌شده» شبیه بود تا آغاز یک روند نزولی پایدار؛ به همین دلیل واکنش بازار به حمایت‌های زیر ۱۱۳ هزار تومان اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
شکاف عمیق نرخ‌ها و ابهام در سیاست ارزی
بخش مهمی از نوسانات این روزهای دلار ریشه در عوامل ساختاری بازار دارد. نخستین عامل، شکاف عمیق میان نرخ توافقی و قیمت بازار آزاد است. دلار توافقی که حوالی ۷۳ هزار و ۳۵۲ تومان معامله می‌شود، همچنان حدود ۴۰ هزار تومان با نرخ آزاد فاصله دارد؛ شکافی که نه تنها انگیزه تقاضای سفته‌بازانه و احتیاطی را افزایش می‌دهد، بلکه امکان شکل‌گیری نوسانات مقطعی را نیز تقویت می‌کند. در چنین شرایطی، هرگونه کاهش عرضه یا افزایش تقاضا به دلیل نبود تعادل ذاتی میان منابع و مصارف ارزی، اثر بزرگ‌تری بر بازار می‌گذارد.
عامل دوم به اظهارات تازه میثم ظهوریان، دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس بازمی‌گردد که اعلام کرد در شرایط فعلی اقتصاد ایران امکان تک‌نرخی‌کردن ارز وجود ندارد. او با اشاره به اینکه بخش عمده درآمد ارزی کشور به یوآن چین است، در حالی که نیازهای وارداتی عمدتاً به درهم و یورو نیاز دارد، تأکید کرد این ناهمخوانی ساختاری مانع پایداری سیاست ارزی است. بازار این پیام را نشانه‌ای از نبود چشم‌انداز اصلاحات بنیادی تلقی کرده و آن را در قالب افزایش ریسک انتظاراتی منعکس کرده است.
در مجموع، فضای اقتصادی نشان می‌دهد تا زمانی که تمهیداتی برای کاهش فاصله نرخ‌ها، افزایش شفافیت سیاست ارزی و تقویت عرضه اتخاذ نشود، دلار همچنان در برابر فشارهای روانی و سیاسی آسیب‌پذیر خواهد ماند.
سایه سیاست؛ تنش‌های هسته‌ای و اثر روانی بر بازار
در کنار عوامل اقتصادی، بازار ارز روز گذشته زیر سنگینی اخبار سیاسی (به‌ویژه مربوط به پرونده هسته‌ای) به کار خود ادامه داد. گزارش بلومبرگ درباره نادیده‌گرفتن برخی درخواست‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی توسط ایران، جای نگرانی را در میان معامله‌گران باز گذاشت. اشاره این گزارش به «از دست رفتن ردّ پای مواد هسته‌ای با غنای بالا» حساسیت‌ها را افزایش داد و گمانه‌زنی درباره احتمال فشارهای تازه بین‌المللی را بیشتر کرد.
هم‌زمان، انتشار متن قطعنامه پیشنهادی سه کشور اروپایی در شورای حکام توسط شبکه المیادین، فضای بازار را ملتهب‌تر کرد. در این قطعنامه توقف کامل غنی‌سازی و ارائه گزارش‌های دقیق درباره موجودی اورانیوم مطالبه شده است؛ موضوعی که در نگاه معامله‌گران می‌تواند مسیر جدیدی از تنش‌های سیاسی را باز کند. بازار ارز معمولاً به چنین خبرهایی واکنش فوری نشان می‌دهد.
اما نکته قابل‌توجه این است که با وجود افزایش ریسک سیاسی، دلار نه تنها جهش بزرگ نداشت بلکه به دلیل فشار فروش داخلی و افت جهانی طلا، در محدوده‌های ساختاری خود باقی ماند. این رفتار نشان می‌دهد بازار در وضعیت «انتظار فعال» قرار گرفته و معامله‌گران ترجیح می‌دهند تا انتشار نتایج رسمی نشست شورای حکام، با احتیاط بیشتری خریدوفروش کنند.
هفته‌ای حساس با سناریوهای باز
آنچه این روزها دلار را در نوسان نگه داشته، ترکیب کم‌سابقه‌ای از عوامل ساختاری و سیاسی است. از یک‌سو شکاف عمیق میان نرخ توافقی و بازار آزاد و ابهام در سیاست‌های ارزی به‌عنوان ریسک‌های بنیادی بازار عمل می‌کنند و از سوی دیگر، تنش‌های هسته‌ای و انتظار برای تصمیمات شورای حکام، فشار روانی بالایی ایجاد کرده‌اند. این وضعیت باعث شده بازار نه وارد فاز صعودی کامل شود و نه توان افت عمیق و مستمر داشته باشد.
تحلیلگران معتقدند اگر بازارساز تغییر محسوسی در تزریق ارز ندهد و خبرهای سیاسی غافلگیرکننده منتشر نشود، دلار احتمالاً در محدوده ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تا ۱۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان در رفت‌وبرگشت باقی خواهد ماند. اما عبور از مقاومت ۱۱۳ هزار و ۳۵۰ تومان می‌تواند بازار را به سمت ۱۱۳ هزار و ۷۰۰ و سپس ۱۱۴ هزار و ۲۰۰ تومان سوق دهد؛ سطحی که معامله‌گران از آن به‌عنوان «دروازه ورود به فاز صعودی» یاد می‌کنند. در سناریوی مقابل، شکست محدوده حمایتی ۱۱۲ هزار و ۷۰۰ تا ۱۱۲ هزار و ۸۰۰ تومان راه را برای اصلاح تا ۱۱۲ هزار و ۳۰۰ و شاید ۱۱۱ هزار و ۹۰۰ تومان باز خواهد کرد.
در نگاه کوتاه‌مدت، نوسان محدود همچنان محتمل‌ترین مسیر بازار است؛ اما آینده وابستگی سنگینی به اخبار نشست پیش‌رو دارد. در افق بلندمدت‌تر، بدون اصلاح ساختاری در سیاست ارزی، کاهش شکاف نرخ‌ها و هم‌ترازی منابع و مصارف ارزی، ثبات پایدار در بازار دور از دسترس خواهد بود. به همین دلیل، اتفاقات هفته جاری می‌تواند مقدمه‌ای برای شکل‌گیری جهت جدیدی در ماه‌های آینده باشد؛ جهتی که هنوز هیچ‌کس نمی‌تواند با قطعیت درباره آن سخن بگوید.
نظرات کاربران