نفت WTI در پایان ۲۰۲۵؛ صعودهای مقطعی در دل یک سال فرسایشی

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز  اگر به عملکرد نفت WTI در مقیاس زمانی بلندتر نگاه کنیم، سال ۲۰۲۵ را باید یکی از دشوارترین و فرسایشی‌ترین سال‌ها برای بازار نفت در نیمه دوم دهه اخیر دانست. قیمت پایانی قراردادهای آتی WTI در آخرین روز معاملاتی سال، حوالی ۵۸.۳۵ دلار به ازای هر بشکه ثبت شد؛ قیمتی که اگرچه نسبت به هفته قبل بیش از ۳ درصد رشد را نشان می‌دهد، اما در مقیاس سالانه حکایت از افتی نزدیک به ۲۰ درصد دارد. این عملکرد، WTI را در آستانه ثبت شدیدترین افت سالانه از زمان بحران کرونا در سال ۲۰۲۰ قرار داده است؛ افتی که نه از جنس سقوط ناگهانی، بلکه نتیجه فرسایش تدریجی و فشار مزمن مازاد عرضه بوده است.

نکته مهم اینجاست که بازار نفت در ۲۰۲۵، برخلاف بسیاری از دوره‌های گذشته، کمتر تحت‌تأثیر شوک‌های ناگهانی تقاضا قرار گرفت و بیشتر اسیر ساختار معیوب عرضه شد. در حالی که تنش‌های ژئوپلیتیکی در مقاطع مختلف – از خاورمیانه گرفته تا روسیه و ونزوئلا – بارها تلاش کردند بازار را از کف جدا کنند، اما هر بار وزن عرضه آن‌قدر سنگین بود که اجازه شکل‌گیری یک روند صعودی پایدار را نداد. حتی رشدهای مقطعی پایان سال نیز بیش از آن‌که نشانه بازگشت روند باشند، به‌عنوان اصلاح‌هایی در دل یک مسیر نزولی بلندمدت تلقی می‌شوند.

از منظر رفتاری نیز بازار نفت در هفته‌های پایانی سال وارد فاز خاصی شده است. معاملات در شرایط تعطیلات کریسمس و پایان سال میلادی با نقدشوندگی کمتر انجام می‌شود و همین موضوع باعث شده نوسانات قیمتی، با حجم‌های سبک‌تر، بزرگ‌تر به نظر برسند. با این حال، داده‌های مربوط به قرارداد ماه پیش‌رو نشان می‌دهد که حجم معاملات همچنان فعال است، هرچند بهره باز (Open Interest) در قراردادهای در حال سررسید دسامبر به سطوح پایینی حوالی ۵ هزار قرارداد کاهش یافته؛ نشانه‌ای از خروج بازیگران کوتاه‌مدت و احتیاط فعالان بزرگ‌تر بازار.

فشار مزمن عرضه؛ پاشنه آشیل بازار نفت در ۲۰۲۵

در قلب ضعف ساختاری WTI، یک عامل بیش از هر چیز نقش‌آفرینی کرده است: رشد بی‌وقفه عرضه جهانی. تولید نفت در کشورهای غیر اوپک، به‌ویژه ایالات متحده، به رکوردهای تاریخی جدیدی رسیده و همین مسئله، انتظارات بازار برای ورود به مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ را تقویت کرده است. آمریکا با تکیه بر بهره‌وری بالاتر، فناوری‌های جدید حفاری و انعطاف‌پذیری بالای تولیدکنندگان شیل، عملاً هر گونه تلاش برای کنترل قیمت از سمت اوپک پلاس را خنثی کرده است.

در این میان، اوپک پلاس نیز عملکردی نه‌چندان قانع‌کننده از خود نشان داده است. اگرچه در طول سال بارها صحبت از کاهش تولید به میان آمد، اما تأخیر در اجرای تصمیمات، معافیت‌های ضمنی برخی کشورها و ضعف در پایبندی به سهمیه‌ها، باعث شد بازار این اقدامات را جدی نگیرد. نتیجه این وضعیت، انباشته‌شدن تدریجی ذخایر نفتی و بازگشت ترس از مازاد عرضه به ذهن معامله‌گران بود؛ ترسی که هر بار قیمت قصد عبور از مقاومت‌های مهم را داشت، مانند یک سقف نامرئی عمل می‌کرد.

آخرین داده‌های مؤسسه API نیز این تصویر را تأیید کرد. گزارش افزایش غیرمنتظره ۲.۴ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت خام آمریکا، آن هم هم‌زمان با رشد ذخایر بنزین و فرآورده‌های تقطیری، پیام روشنی به بازار ارسال کرد: مصرف نهایی هنوز آن‌قدر قوی نیست که بتواند سیل عرضه را جذب کند. حتی گزارش چشم‌انداز کوتاه‌مدت انرژی EIA، با وجود برخی خطاها در تفکیک تولید منطقه‌ای، همچنان بر تضعیف تدریجی فاندامنتال‌ها تأکید دارد.

تقاضا؛ مقاوم اما ناکافی برای تغییر روند

در سمت تقاضا، تصویر پیچیده‌تر و دوگانه است. اقتصاد ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ عملکردی نسبتاً باثبات داشت و داده‌های مثبت اقتصادی در مقاطعی به بازار نفت جان تازه‌ای بخشید. همین موضوع باعث شد نوسانات شدید جای خود را به حرکات آرام‌تر و کنترل‌شده‌تر بدهد و شاخص نوسان (Volatility) در سطوح متوسط باقی بماند. با این حال، این قدرت تقاضا محدود به آمریکا بود و در سطح جهانی نتوانست اثر تعیین‌کننده‌ای بر توازن بازار بگذارد.

در اقتصادهای نوظهور، به‌ویژه چین، نشانه‌های روشنی از ضعف تقاضا مشاهده شد. رشد مصرف انرژی کمتر از انتظارات بود و موجودی بالای نفت روی آب (Oil on Water) در نزدیکی رکوردهای تاریخی، گواهی بر این واقعیت است که بازار همچنان با مازاد عرضه دست‌وپنجه نرم می‌کند. حتی قیمت‌های حوالی ۶۳ دلار در اوایل دسامبر نیز نتوانستند موج جدیدی از تقاضای واقعی ایجاد کنند و همین موضوع نشان داد که مشکل بازار، صرفاً سطح قیمت نیست، بلکه ساختار عرضه و مصرف است.

ژئوپلیتیک؛ جرقه‌های کوتاه‌مدت در یک سال نزولی

با وجود فضای غالب نزولی، نمی‌توان نقش عوامل ژئوپلیتیکی را در رشدهای مقطعی WTI نادیده گرفت. تنش‌های مرتبط با ونزوئلا، به‌ویژه اقدام آمریکا در مسدودسازی نفتکش‌های تحت تحریم، و همچنین ریسک‌های پیرامون صادرات روسیه، در هفته‌های پایانی سال به‌عنوان محرک‌های کوتاه‌مدت عمل کردند. این اخبار باعث شد قیمت از کف‌های حوالی ۵۵ دلار فاصله بگیرد و تا محدوده ۵۸.۸ دلار نیز پیشروی کند.

با این حال، بازار به‌خوبی نشان داده که این نوع حمایت‌ها موقتی هستند. حتی زمزمه‌های مربوط به احتمال دستیابی به توافق صلح در اوکراین، به‌عنوان عاملی بالقوه کاهنده ریسک عرضه، باعث شده بخشی از این رشدها با تردید دنبال شود. به بیان دیگر، ژئوپلیتیک در ۲۰۲۵ نتوانست نقش موتور محرک پایدار را ایفا کند و صرفاً به‌عنوان یک عامل نوسان‌ساز کوتاه‌مدت باقی ماند.

در مجموع، آنچه از بررسی بخش بنیادی نفت WTI در سال ۲۰۲۵ به‌دست می‌آید، تصویری است از بازاری که زیر فشار سنگین عرضه، حتی در مواجهه با اخبار مثبت نیز توان شکل‌دهی به روندی پایدار را ندارد. صعودهای اخیر، بیش از آن‌که نشانه تغییر فاز باشند، واکنش‌هایی طبیعی به اشباع فروش و شوک‌های مقطعی خبری هستند.