به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، زیتون و روغن زیتون نه تنها بخش مهمی از فرهنگ غذایی ایتالیا هستند، بلکه ستون اقتصاد کشاورزان این کشور را تشکیل می‌دهند. با این حال، افزایش چشمگیر واردات روغن زیتون ارزان‌قیمت از تونس، بازار داخلی را دچار بحران کرده و قیمت‌ها را به حدی کاهش داده که بسیاری از تولیدکنندگان ایتالیایی مجبور به فروش زیر قیمت تمام‌شده شده‌اند. این وضعیت، تنش‌ها میان زیتون‌کاران و صنعت بسته‌بندی قدرتمند کشور را تشدید کرده و نگرانی‌های جدی درباره اصالت و کیفیت محصول ایجاد کرده است.
افزایش واردات و سقوط قیمت‌ها
طبق گزارش گروه کشاورزان Coldiretti، واردات روغن زیتون از تونس در ده ماه اول سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است. این حجم واردات، همزمان با شروع فصل برداشت زیتون در ایتالیا، فشار شدیدی بر تولیدکنندگان داخلی وارد کرده و بسیاری از آن‌ها مجبور به فروش زیر قیمت تمام‌شده شده‌اند. دیوید گرانیری، نایب‌رئیس Coldiretti، این اقدام را «سازمان‌یافته» خوانده و تأکید کرده که هدف صنعت روغن زیتون، کاهش قیمت‌ها در ایتالیا است.
با این حال، اتحادیه صنعت روغن‌های غذایی ایتالیا (Assitol) معتقد است که واردات اجتناب‌ناپذیر است، زیرا کشور با کمبود ساختاری تولید مواجه است و کاهش قیمت‌ها بیشتر به دلیل بازیابی تولید مدیترانه‌ای پس از دو فصل خشکسالی بوده، نه دستکاری بازار.
فشار بر بازار اتحادیه اروپا
تونسی‌ها در تلاشند سهمیه صادرات بدون تعرفه خود به اتحادیه اروپا را به ۱۰۰ هزار تن در سال افزایش دهند. این پیشنهاد نیازمند توافق کشورهای عضو اتحادیه است، که بسیاری از آن‌ها تحت فشار کشاورزان داخلی خود برای محدود کردن واردات مواد غذایی قرار دارند. این در حالی است که ایتالیا سال‌ها برای تأمین تقاضای سالانه حدود ۶۰۰ هزار تن روغن زیتون به واردات وابسته بوده و واردات از تونس در سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰۰ هزار تن بوده، در حالی که تولید داخلی تنها حدود ۳۰۰ هزار تن بوده است.
عوامل داخلی و مشکلات تولید
کشاورزان ایتالیایی در سال‌های اخیر با مشکلات متعددی مواجه بوده‌اند: بیماری درختان، آب و هوای نامساعد، کمبود نیروی کار و کهولت باغ‌ها که تحت قوانین محافظت از منظر طبیعی قابل جایگزینی نیستند. افزایش تولید تونس، به ویژه پس از دو سال خشکسالی شدید که قیمت‌ها را تا اوج چندساله بالا برد، فشار رقابتی بر تولیدکنندگان ایتالیا را بیشتر کرده است.
چالش اصالت و کیفیت
افزایش قیمت روغن زیتون با ظهور بازارهای تقلبی همراه بوده است. بسیاری از مصرف‌کنندگان ایتالیایی به خرید روغن «جعلی» فریب خورده‌اند، محصولاتی که اغلب از روغن‌های دانه‌ای ساخته شده و با کلروفیل رنگ‌آمیزی شده‌اند یا روغن واقعی که به عنوان «فرابکر» (extra virgin) برچسب زده شده اما استانداردهای لازم را ندارد. ضعف سیستم ردیابی و قوانین اتحادیه اروپا، فرصتی برای سوءاستفاده ایجاد کرده است؛ برخی بازرگانان سودجو روغن تونسی را به عنوان ایتالیایی عرضه می‌کنند و باعث کاهش قیمت روغن داخلی می‌شوند.
واکنش‌ها و راهکارها
گرانیری انتقاد کرده که قوانین گمرکی اتحادیه اروپا اجازه می‌دهد محصولاتی که در ایتالیا بسته‌بندی شده‌اند، حتی اگر مواد اولیه‌شان وارداتی باشد، به عنوان محصول ایتالیایی عرضه شوند. شرکت‌های بسته‌بندی ایتالیا، مانند Monini، خواستار شفافیت بیشتر در برچسب‌گذاری منشأ محصول شده‌اند. با این حال، برخی تولیدکنندگان مانند میکله بوچلتی، کشاورز توسکانی، معتقدند که واردات تونسی برای حمایت از اقتصاد شمال آفریقا و کاهش مهاجرت به ایتالیا اهمیت دارد. او هشدار داده که ضعف ردیابی، فرصت سوءاستفاده ایجاد می‌کند، و برخی بازرگانان روغن تونسی را به جای ایتالیایی عرضه می‌کنند تا قیمت داخلی را پایین بیاورند.
نتیجه‌گیری
واردات گسترده روغن زیتون ارزان‌قیمت از تونس، ترکیبی از فشار بر تولیدکنندگان داخلی، کاهش قیمت‌ها و خطر کاهش اصالت محصول را برای ایتالیا به همراه داشته است. کشاورزان و شرکت‌های بسته‌بندی برای حفظ کیفیت، ردیابی دقیق منشأ و ثبات بازار، نیازمند قوانین شفاف‌تر و حمایت هماهنگ از طرف اتحادیه اروپا و دولت ایتالیا هستند. در غیر این صورت، خطر کاهش رقابت‌پذیری تولید داخلی و افزایش تقلب در بازار روغن زیتون، همچنان ادامه خواهد داشت.
نظرات کاربران