به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، همزمان با گسترش سریع مراکز داده هوش مصنوعی و افزایش نگرانی‌ها درباره مصرف برق این زیرساخت‌ها، شرکت سرمایه‌گذاری رمزارزی پارادایم در گزارشی تازه تلاش کرده تصویری متفاوت از استخراج بیت‌کوین ارائه دهد؛ تصویری که در تضاد با روایت رایج درباره فشار ماینینگ بر شبکه‌های برق قرار دارد.
در ماه‌های اخیر، توسعه گسترده مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی در آمریکا باعث افزایش حساسیت عمومی و سیاسی نسبت به مصرف انرژی صنایع محاسباتی شده است. در این میان، استخراج بیت‌کوین نیز در کنار مراکز داده هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از عوامل افزایش تقاضای برق معرفی شده و حتی در برخی ایالت‌ها با مقاومت‌های محلی و نگرانی از رشد هزینه برق همراه بوده است.
اما پارادایم در یادداشت پژوهشی اخیر خود تأکید می‌کند که این هم‌ترازی تحلیلی میان ماینینگ و مراکز داده هوش مصنوعی، ساده‌سازی بیش از حد یک مسئله پیچیده است. به‌گفته نویسندگان این گزارش، استخراج بیت‌کوین برخلاف بسیاری از مراکز داده سنتی، یک مصرف‌کننده «ثابت و غیرمنعطف» نیست، بلکه رفتاری وابسته به سیگنال‌های قیمتی و شرایط شبکه دارد.
چالش با مدل‌های رایج ارزیابی مصرف انرژی
پارادایم در گزارش خود به چند فرض کلیدی در مدل‌های ارزیابی انرژی اشاره می‌کند که به‌زعم این شرکت، تصویر نادرستی از واقعیت ماینینگ ارائه می‌دهند. یکی از این موارد، سنجش مصرف انرژی بیت‌کوین به ازای هر تراکنش است؛ معیاری که به گفته این شرکت، ماهیت شبکه را نادیده می‌گیرد. مصرف انرژی در شبکه بیت‌کوین به حجم تراکنش وابسته نیست، بلکه تابعی از رقابت ماینرها برای تأمین امنیت شبکه و دریافت پاداش بلاک است.
همچنین برخی مدل‌ها فرض می‌کنند تولید انرژی تقریباً نامحدود است یا ماینرها بدون توجه به سودآوری به فعالیت خود ادامه می‌دهند. پارادایم این فرض‌ها را غیرواقع‌بینانه می‌داند و تأکید می‌کند که در بازارهای رقابتی برق، ماینرها به‌شدت نسبت به قیمت انرژی حساس‌اند و در صورت کاهش حاشیه سود، به‌سرعت مصرف خود را تعدیل می‌کنند.
بر اساس داده‌های ارائه‌شده در این گزارش، استخراج بیت‌کوین در حال حاضر حدود ۰.۲۳ درصد از مصرف جهانی انرژی و نزدیک به ۰.۰۸ درصد از انتشار جهانی کربن را به خود اختصاص داده است. افزون بر این، با توجه به برنامه انتشار ثابت بیت‌کوین و رویدادهای هاوینگ که تقریباً هر چهار سال یک‌بار پاداش استخراج را کاهش می‌دهد، رشد بلندمدت مصرف انرژی این شبکه به‌طور ساختاری با محدودیت‌های اقتصادی مواجه است.
استخراج بیت‌کوین به‌عنوان تقاضای منعطف برق
محور اصلی استدلال پارادایم بر مفهوم «انعطاف‌پذیری تقاضا» استوار است. به‌گفته این شرکت، ماینرهای بیت‌کوین معمولاً به‌دنبال ارزان‌ترین منابع برق هستند؛ برق مازاد، تولید خارج از ساعات اوج مصرف یا انرژی‌های تجدیدپذیری که در مقاطعی از شبانه‌روز با مازاد عرضه مواجه‌اند.
از آنجا که عملیات استخراج می‌تواند در بازه‌های کوتاه‌مدت متوقف یا دوباره فعال شود، ماینرها قادرند در زمان فشار بر شبکه، مصرف خود را کاهش دهند و در دوره‌های مازاد تولید، مصرف را افزایش دهند. از این منظر، پارادایم استخراج بیت‌کوین را به صنایع انرژی‌بری تشبیه می‌کند که به قیمت‌های لحظه‌ای برق واکنش نشان می‌دهند و در مدیریت بار شبکه نقش ایفا می‌کنند.
این بحث در شرایطی اهمیت بیشتری یافته که بخشی از زیرساخت‌های دوران رونق رمزارزها اکنون به پردازش‌های هوش مصنوعی اختصاص یافته است. شرکت‌هایی مانند هات ۸، هایو دیجیتال، مارا هلدینگز، تراولف و IREN بخشی از ظرفیت خود را به سمت پردازش داده‌های هوش مصنوعی سوق داده‌اند؛ حوزه‌ای که معمولاً مصرفی پایدارتر و کمتر منعطف نسبت به ماینینگ دارد.
تغییر زمین بازی در مناقشه انرژی
گزارش پارادایم را می‌توان تلاشی برای انتقال کانون بحث از «اخلاق زیست‌محیطی» به «اقتصاد شبکه برق» دانست. اگر استخراج بیت‌کوین نه به‌عنوان یک مصرف‌کننده ثابت، بلکه به‌عنوان تقاضایی انعطاف‌پذیر و تابع سودآوری در نظر گرفته شود، آنگاه ارزیابی سیاست‌گذاران نیز می‌تواند از مقایسه‌های ساده‌انگارانه فاصله بگیرد و به سازوکارهای واقعی بازار برق نزدیک‌تر شود.
برای بازار رمزارز و حتی فعالان ایرانی که تحولات جهانی انرژی و سیاست‌های تنظیم‌گری را با دقت دنبال می‌کنند، این تغییر روایت اهمیت بالایی دارد. زیرا جهت‌گیری سیاست‌گذاران در آمریکا و اروپا نسبت به مصرف انرژی ماینینگ، می‌تواند بر روند سرمایه‌گذاری، قیمت تمام‌شده استخراج و در نهایت عرضه بیت‌کوین در بازار جهانی اثرگذار باشد. به بیان دیگر، مناقشه بر سر برق، تنها یک بحث زیست‌محیطی نیست؛ بلکه بخشی از معادله بزرگ‌تر اقتصاد رمزارز در عصر هوش مصنوعی است.
نظرات کاربران