با وجود تاکید سیاست‌گذاران اقتصادی بر حرکت به سمت تک‌نرخی شدن ارز، همچنان فاصله قابل توجهی میان نرخ ارز در تالار مبادله طلا و ارز و قیمت‌ها در بازار آزاد وجود داردشکافی که در مقاطع مختلف و همزمان با نوسانات ارزی افزایش نیز یافته است.این در حالی است که هدف از ایجاد سازوکار رسمی مبادله ارز کاهش اختلاف قیمت‌هاحذف رانت ناشی از چندنرخی بودن و نزدیک کردن نرخ‌ها به تعادل واقعی بازار عنوان می‌شد.
با این حال محدود بودن عرضه رسمی اولویت‌بندی در تخصیص ارز رشد انتظارات تورمی و واکنش سریع بازار آزاد به تحولات اقتصادی و سیاسی، باعث شده نرخ آزاد مسیر متفاوتی از نرخ مدیریتی طی کند. در نتیجه اختلاف موجود صرفا یک فاصله عددی نیست بلکه بازتابی از شکاف میان سیاست‌های کنترلی و واقعیت‌های عرضه و تقاضا در اقتصاد است.
و درخصوص اختلاف نرخ ارز میان تالار مبادله و بازار آزاد با صدرالدین نیاورانی نایب‌رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی ایران درباره تاثیر چندنرخی بودن ارز بر صادرات، واردات و فضای کسب و کار کشور گفت‌وگویی انجام داده ایم.
بانک مرکزی نرخ تالار دوم را به بازار آزاد نزدیک کند
صدرالدین نیاورانی نایب رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق ایران با انتقاد از تداوم فاصله میان نرخ ارز در تالار دوم و بازار آزاد تاکید کرد که این دو نرخ باید به یکدیگر نزدیک شوند تا زمینه تک نرخی شدن واقعی ارز فراهم شود.
بانک مرکزی بازار آزاد را به رسمیت نمی شناسد
وی با اشاره به اختلاف موجود میان نرخ ها گفت: علت این وضعیت را باید از بانک مرکزی پرسید. از نظر ما این دو قیمت باید بسیار به هم نزدیک می شدند.
نیاورانی افزود: بانک مرکزی اعلام می کند که قیمت تالار دوم را قبول دارد اما نرخ بازار آزاد را به هیچ عنوان نمی پذیرد. در حالی که این بازار عملا وجود دارد و فعال است و نمی توان آن را نادیده گرفت.
وی تصریح کرد: وقتی بازار آزاد به رسمیت شناخته نشود این سوال مطرح می شود که سرمایه گذاران چه باید بکنند؟ عملا با انکار بازار آزاد مسئله دو نرخی بودن ارز دوباره بازتولید می شود.
فاصله ۳۰ هزار تومان، بازگشت به چند نرخی
نایب رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق ایران ادامه داد: اگر این روند ادامه پیدا کند هدف تک نرخی شدن ارز از بین می رود و اساسا سیاست گذاری ها با این هدف انجام شد که ارز از حالت دو نرخی خارج شود.
وی اظهار کرد:در حال حاضر قیمت هایی که در تالار دوم ارائه می شود بین ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان با بازار آزاد اختلاف دارد یعنی حدود ۲۰ درصد فاصله قیمتی واین شکاف عملا به معنای بازگشت به همان ساختار چند نرخی است.
آسیب مستقیم به نقدینگی و قدرت خرید مردم
نیاورانی با تاکید بر تبعات اقتصادی این اختلاف نرخ گفت: این فاصله قیمتی قطعا به نقدینگی و قدرت خرید مردم آسیب می زند.وقتی نرخ ها به هم نزدیک نباشندتصمیم گیری های اقتصادی دچار اختلال می شود و فضای نااطمینانی در بازار افزایش می یابد.
وی خاطرنشان کرد: راهکار روشن است،بانک مرکزی باید نرخ تالار دوم را به بازار آزاد نزدیک کند تا ارز به صورت تک نرخی مدیریت شود و اقتصاد، تجارت، صادرات و واردات کشور به روال متعارف و قانونی بازگردد.
تک نرخی روی کاغذ،چند نرخی در عمل
اختلاف نرخ ارز در تالار مبادله و بازار آزادصرفا یک اختلاف عددی نیست نشانه‌ای از دوگانگی عمیق در سیاست گذاری ارزی است.نرخ رسمی با هدف مدیریت بازار تعیین می‌شوداما نرخ آزاد تحت تاثیر انتظارات تورمی ریسک‌های سیاسی و محدودیت نقدینگی مسیر خود را طی می‌کند.
این شکاف باعث افزایش نااطمینانی تعویق تصمیم‌های اقتصادی و تقویت رانت و واسطه‌گری می‌شود. تک نرخی شدن ارز تنها با اعلام سیاست محقق نمی‌شود و نیازمند تعادل منابع و مصارف ارزی کنترل نقدینگی و مدیریت انتظارات بازار است.
تا زمانی که اعتماد فعالان اقتصادی به پایداری سیاست‌ها برقرار نشود بازار آزاد نقش دماسنج واقعی اقتصاد را بازی می‌کند و فاصله میان نرخ‌ها ادامه خواهد داشت.
نظرات کاربران