چالش اصلی صندوق‌های طلا در بحران

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، همزمان با تشدید ریسک‌های سیاسی و افزایش نگرانی‌ها نسبت به احتمال بروز درگیری نظامی، امنیت سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی بار دیگر به دغدغه اصلی فعالان اقتصادی تبدیل شده است. در این میان، صندوق‌های طلا و نقره که طی سال‌های اخیر به یکی از گزینه‌های پرطرفدار سرمایه‌گذاری بدل شده‌اند، بیش از گذشته مورد توجه و پرسش سرمایه‌گذاران قرار گرفته‌اند. آیا این ابزارهای بورسی در شرایط بحرانی همان کارکرد مورد انتظار را حفظ می‌کنند؟

ریسک اصلی صندوق‌های طلا؛ نقدشوندگی نه پشتوانه

آراد پورکار، کارشناس بازارهای مالی، در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز با اشاره به تجربه بحران‌های گذشته تأکید می‌کند که ریسک اصلی صندوق‌های طلا و نقره نه خالی‌فروشی یا نبود پشتوانه، بلکه کاهش نقدشوندگی در شرایط اضطراری است. به گفته او، در دوره‌های بحرانی، مساله‌ای تحت عنوان نبود دارایی یا عدم پشتوانه در این صندوق‌ها مشاهده نشده، اما برخی سرمایه‌گذاران در زمان نیاز به فروش، با محدودیت‌های معاملاتی مواجه شده‌اند.

پورکار با یادآوری تجربه «جنگ ۱۲ روزه» توضیح می‌دهد که در آن مقطع، بازارهای مالی از جمله بورس با وقفه‌های معاملاتی و محدودیت در انجام معاملات روبه‌رو شدند. این شرایط موجب شد فاصله قیمت‌های خرید و فروش افزایش یابد و امکان نقد کردن سریع دارایی برای همه سرمایه‌گذاران فراهم نباشد.

دارایی بورسی در برابر دارایی فیزیکی

این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به تفاوت ماهوی دارایی‌ها در شرایط بحران می‌گوید صندوق‌های طلا از منظر امنیت دارایی و پشتوانه با چالش ساختاری مواجه نیستند، اما از نظر نقدشوندگی در اولویت دوم قرار می‌گیرند. در شرایطی که بازار سرمایه به‌دلیل وقوع بحران یا جنگ احتمالی تعطیل می‌شود، فرآیند معاملات، تسویه وجوه و سپرده‌گذاری نیز متوقف خواهد شد و به‌طور طبیعی دارایی سرمایه‌گذاران در این بازار موقتاً بلوکه می‌شود.

پورکار تأکید می‌کند این ریسک مختص صندوق‌های طلا نیست و تمامی صندوق‌های سرمایه‌گذاری بورسی را دربر می‌گیرد. به بیان دیگر، مساله اصلی نه کیفیت دارایی صندوق، بلکه سازوکار تعطیلی بازار و توقف گردش نقدینگی است.

در بحران، وجه نقد اولویت دارد

پورکار درباره استراتژی سرمایه‌گذاری در سناریوهای پرریسک تصریح می‌کند اگر هدف سرمایه‌گذار پوشش ریسک جنگ باشد، نگهداری وجه نقد، چه به‌صورت ریالی و چه دلاری، نسبت به خرید طلا یا واحدهای صندوق طلا اولویت دارد. او در عین حال تفکیک مهمی میان افق‌های سرمایه‌گذاری قائل می‌شود و می‌گوید برای سرمایه‌گذاران میان‌مدت که انتظار نقدشوندگی لحظه‌ای ندارند، صندوق‌های طلا همچنان می‌توانند گزینه‌ای مناسب برای پوشش تورم باشند.

جمع‌بندی؛ انتظارات واقع‌بینانه از صندوق‌های طلا

تحولات اخیر بار دیگر نشان می‌دهد نقدشوندگی، به‌ویژه در اقتصادهای مواجه با نااطمینانی سیاسی، یکی از مهم‌ترین مولفه‌های تصمیم‌گیری سرمایه‌ای است. صندوق‌های طلا و نقره ابزارهایی کارآمد برای سرمایه‌گذاری میان‌مدت و پوشش ریسک تورم محسوب می‌شوند، اما در شرایط بحرانی شدید، محدودیت‌های معاملاتی می‌تواند نقدشوندگی آنها را به پاشنه آشیل تبدیل کند. در چنین فضایی، مدیریت ریسک و تنظیم انتظارات، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند.