انتقال پرتنش در فدرال رزرو؛ اختلاف بر سر ریاست موقت جروم پاول

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، با نزدیک شدن به پایان دوره دوم جروم پاول در رأس فدرال رزرو، یکی از حساس‌ترین انتقال‌های قدرت در بانک مرکزی آمریکا در حال شکل‌گیری است. کوین وارش، گزینه مورد حمایت دونالد ترامپ، به‌تازگی توانسته تأیید سنای آمریکا را برای ریاست فدرال رزرو به دست آورد و انتظار می‌رود به‌زودی سوگند یاد کند. با این حال، فاصله زمانی میان پایان رسمی دوره پاول و آغاز کار رئیس جدید باعث شد فدرال رزرو تصمیم بگیرد پاول به‌طور موقت در جایگاه رئیس باقی بماند.

بر اساس اعلام فدرال رزرو، پاول قرار است تا زمان ادای سوگند وارش به‌عنوان رئیس موقت (chair pro tempore) وظایف ریاست بانک مرکزی را بر عهده داشته باشد؛ تصمیمی که در نگاه اول صرفاً یک اقدام اداری برای عبور از دوره انتقال قدرت به نظر می‌رسد. اما این تصمیم خیلی زود به موضوعی بحث‌برانگیز در داخل هیئت‌مدیره بانک مرکزی تبدیل شد.

دو عضو فدرال رزرو که از سوی دونالد ترامپ برای این نهاد معرفی شده‌اند، با نحوه این تصمیم مخالفت کرده‌اند و معتقدند تعیین یک دوره زمانی نامحدود برای ریاست موقت پاول قابل حمایت نیست. همین اختلاف نظر، آن هم در آستانه تغییر رئیس بانک مرکزی، این پرسش را مطرح کرده است که آیا انتقال قدرت در فدرال رزرو این بار صرفاً یک جابه‌جایی مدیریتی است یا نشانه‌ای از تنش‌های عمیق‌تر سیاسی در مهم‌ترین نهاد پولی آمریکا.

اختلاف در داخل فدرال رزرو؛ مخالفت متحدان ترامپ

اختلاف بر سر ریاست موقت پاول زمانی جدی‌تر شد که دو عضو هیئت‌مدیره فدرال رزرو استیون میران (Stephen Miran) و میشل بومن (Michelle Bowman) به‌طور علنی با نحوه این تصمیم مخالفت کردند. نکته قابل توجه این است که هر دو از چهره‌هایی محسوب می‌شوند که در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ به ساختار بانک مرکزی راه یافته‌اند و در بسیاری از مباحث اقتصادی به طیف نزدیک به جمهوری‌خواهان تعلق دارند.

موضع آنها البته مخالفت با اصل حضور موقت پاول نبود. میران و بومن اعلام کردند که در دوره انتقال قدرت، باقی ماندن پاول در جایگاه رئیس می‌تواند از بروز خلأ مدیریتی جلوگیری کند. اما اختلاف اصلی بر سر مدت زمان این حضور موقت شکل گرفت. از نگاه آنها، تصمیم فدرال رزرو برای تعیین یک دوره نامحدود تا زمان ادای سوگند رئیس جدید، می‌تواند به نوعی ابهام نهادی در رأس بانک مرکزی منجر شود.

به همین دلیل این دو عضو پیشنهاد کردند که دوره ریاست موقت پاول باید از ابتدا دارای چارچوب زمانی مشخص باشد؛ پیشنهادی که بازه‌ای حداقل یک هفته و حداکثر یک ماه را برای این دوره در نظر می‌گرفت. با این حال در رأی‌گیری نهایی هیئت‌مدیره، این پیشنهاد مورد حمایت اکثریت قرار نگرفت. در نتیجه، استیون میران رأی مخالف ثبت کرد و میشل بومن نیز رأی ممتنع داد، در حالی که سایر اعضا از تصمیم باقی ماندن پاول در سمت ریاست موقت حمایت کردند.

همین اختلاف در ظاهر فنی، نشانه‌ای از شکاف‌های سیاسی عمیق‌تر در ساختار فدرال رزرو تلقی می‌شود؛ شکافی که نشان می‌دهد حتی در موضوعی اداری مانند دوره انتقال ریاست نیز اجماع کامل در میان سیاست‌گذاران پولی آمریکا وجود ندارد.

ریشه تنش؛ فشار کاخ سفید بر سیاست پولی

اختلافی که بر سر مدت ریاست موقت پاول شکل گرفته، در خلأ به‌وجود نیامده است. این تنش در واقع ادامه کشمکشی است که طی ماه‌های گذشته میان کاخ سفید و فدرال رزرو بر سر مسیر سیاست پولی شکل گرفته است. دونالد ترامپ بارها به‌طور علنی از عملکرد بانک مرکزی انتقاد کرده و خواستار کاهش سریع‌تر نرخ‌های بهره شده است؛ انتقادهایی که گاهی با حملات مستقیم به جروم پاول نیز همراه بوده است.

فشار کاخ سفید در شرایطی افزایش یافته که فدرال رزرو در ماه‌های اخیر رویکرد محتاطانه‌تری در قبال کاهش نرخ بهره در پیش گرفته است. نرخ بهره آمریکا اکنون در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد قرار دارد و مقامات بانک مرکزی تاکنون تمایلی به کاهش بیشتر آن نشان نداده‌اند. دلیل این احتیاط نیز ترکیبی از عوامل اقتصادی است: بازار کار همچنان نسبتاً باثبات باقی مانده و در عین حال افزایش قیمت انرژی به‌ویژه در پی تنش‌های مرتبط با جنگ ایران نگرانی‌هایی درباره فشارهای تورمی ایجاد کرده است.

در چنین فضایی، اختلاف نظر درباره ریاست موقت پاول بیشتر از یک بحث اداری به نظر می‌رسد. برای بخشی از طیف سیاسی نزدیک به ترامپ، ادامه حضور پاول به‌صورت موقتمی‌تواند به معنای تداوم همان رویکرد محتاطانه در سیاست پولی باشد؛ رویکردی که کاخ سفید از مدت‌ها پیش با آن مخالفت کرده است. به همین دلیل، مناقشه بر سر یک دوره انتقالی کوتاه در رأس فدرال رزرو، عملاً بازتابی از اختلاف بزرگ‌تری است که بر سر جهت‌گیری آینده سیاست پولی آمریکا شکل گرفته است.

آزمون تازه برای استقلال فدرال رزرو

در نگاه تاریخی، انتقال قدرت در فدرال رزرو معمولاً یکی از آرام‌ترین مراحل در ساختار اقتصادی آمریکا بوده است. رؤسای جدید اغلب در یک روند اداری مشخص جایگزین می‌شوند و اختلافات سیاسی کمتر به سطح علنی کشیده می‌شود. اما آنچه این بار در آستانه پایان دوره جروم پاول رخ داده، نشان می‌دهد فضای سیاسی پیرامون بانک مرکزی آمریکا نسبت به گذشته به‌مراتب حساس‌تر شده است.

نشانه‌های این تغییر کم نیست. مخالفت علنی دو عضو هیئت‌مدیره با نحوه تعیین ریاست موقت، فشارهای مکرر کاخ سفید برای تغییر مسیر سیاست پولی و هم‌زمان حضور جروم پاول در هیئت‌مدیره فدرال رزرو تا سال ۲۰۲۸، همگی نشان می‌دهد که نفوذ و اختلاف دیدگاه‌ها در داخل این نهاد همچنان ادامه خواهد داشت. به بیان دیگر، حتی پس از انتقال رسمی ریاست به کوین وارش، سایه مناقشات سیاسی بر تصمیمات بانک مرکزی به‌طور کامل از میان نخواهد رفت.

در چنین شرایطی، موضوع ریاست موقت پاول بیش از آنکه صرفاً یک جزئیات اداری در فرآیند انتقال قدرت باشد، به نوعی آزمون برای استقلال فدرال رزرو تبدیل شده است. اگر اختلافات سیاسی در سطح مدیریت این نهاد عمیق‌تر شود، احتمال دارد در سال‌های پیش‌رو مرز میان سیاست‌گذاری پولی و فشارهای سیاسی بیش از گذشته محل مناقشه قرار گیرد؛ وضعیتی که می‌تواند بر یکی از مهم‌ترین اصول نظام اقتصادی آمریکا یعنی استقلال بانک مرکزی سایه‌ای بلندتر از گذشته بیندازد.