به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، سفر اخیر دونالد ترامپ به چین و دیدار او با شی جین‌پینگ در شرایطی انجام شد که بحران تنگه هرمز به یکی از مهم‌ترین تهدیدهای اقتصاد جهانی تبدیل شده است. افزایش تنش‌ها میان آمریکا، ایران و اسرائیل، اختلال در عبور نفتکش‌ها و جهش قیمت انرژی، بازارهای جهانی را در وضعیت اضطراب قرار داده است. ترامپ امیدوار بود با جلب حمایت چین بتواند مسیر بازگشایی این گذرگاه حیاتی انرژی را هموار کند، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد این سفر دستاورد ملموسی در حل بحران نداشته است.
بن‌بست در مذاکرات درباره تنگه هرمز
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، دولت ایران اعلام کرده است که بازگشایی کامل تنگه هرمز تنها پس از پایان درگیری‌ها و کاهش تنش‌ها امکان‌پذیر خواهد بود. این در حالی است که مذاکرات میان تهران و واشنگتن همچنان بدون نتیجه مشخص ادامه دارد و دو طرف بر سر مسائل کلیدی، از جمله برنامه هسته‌ای ایران و نحوه پایان درگیری‌ها، اختلافات جدی دارند.
ترامپ پس از بازگشت از پکن تأکید کرد که چین نیز مانند آمریکا مخالف دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است و خواهان بازگشایی سریع تنگه هرمز شده، اما او اعتراف کرد که از شی جین‌پینگ نخواسته مستقیماً بر ایران فشار وارد کند. این موضوع نشان می‌دهد واشنگتن هنوز نتوانسته از نفوذ اقتصادی و سیاسی چین برای حل بحران بهره بگیرد.
نقش چین در بحران انرژی
چین که یکی از بزرگترین واردکنندگان نفت جهان محسوب می‌شود، وابستگی شدیدی به مسیر انرژی تنگه هرمز دارد. مقام‌های چینی در دیدار با ترامپ تأکید کردند که این گذرگاه باید بدون محدودیت و کنترل نظامی بازگشایی شود. با این حال، پکن تلاش کرده موضعی محتاطانه اتخاذ کند و وارد رویارویی مستقیم با ایران یا آمریکا نشود.
در هفته‌های اخیر بنا بر گزارش‌ها و از دیدگاه تحلیلگران، نشانه‌هایی از تلاش پکن برای جلوگیری از تشدید بحران و محافظت از منافع اقتصادی خود نیز مشاهده شده است.
بحران هرمز و شوک به بازار جهانی نفت
تنگه هرمز حدود یک‌پنجم انتقال نفت و گاز جهان را در اختیار دارد و هرگونه اختلال در آن می‌تواند بازار انرژی را به‌شدت متلاطم کند. پس از تشدید بحران، قیمت نفت جهش قابل‌توجهی را تجربه کرد و نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه جهانی افزایش یافت. بسیاری از نفتکش‌ها عبور از این مسیر را متوقف کردند یا تغییر مسیر دادند و شرکت‌های بیمه و کشتیرانی نسبت به امنیت منطقه هشدار دادند.
دولت ترامپ در واکنش به این وضعیت، عملیات موسوم به «پروژه آزادی» را برای اسکورت کشتی‌ها و بازگشایی مسیر آغاز کرد، اما این عملیات نیز نتوانست اطمینان کافی برای بازگشت کامل تردد دریایی ایجاد کند. برخی شرکت‌های حمل‌ونقل دریایی اعلام کردند که هنوز امنیت لازم برای عبور از تنگه فراهم نشده است.
اختلافات عمیق آمریکا و متحدانش
یکی از نکات مهم بحران اخیر، شکاف میان آمریکا و برخی متحدان غربی آن بود. ترامپ پیش‌تر از کشورهای عضو ناتو و برخی دولت‌های آسیایی خواسته بود در عملیات تأمین امنیت تنگه هرمز مشارکت کنند، اما بسیاری از این کشورها تمایلی به ورود مستقیم به درگیری نداشتند و ترجیح دادند بر راه‌حل دیپلماتیک تمرکز کنند.
در همین حال، تحلیلگران معتقدند سفر ترامپ به چین بیش از آنکه به توافق‌های راهبردی منجر شود، جنبه نمایشی و سیاسی داشت. رسانه‌های بین‌المللی گزارش داده‌اند که باوجود مراسم رسمی و دیدارهای گسترده، نه در موضوع هرمز و نه در سایر پرونده‌های حساس مانند تایوان و تجارت، پیشرفت قابل‌توجهی حاصل نشد.
افزایش فشارهای داخلی بر ترامپ
بحران انرژی و افزایش قیمت نفت در آمریکا فشار سیاسی زیادی بر ترامپ وارد کرده است. رشد قیمت سوخت و نگرانی از تورم، محبوبیت دولت را تحت تأثیر قرار داده و کاخ سفید به‌دنبال یافتن راهی سریع برای کاهش تنش‌هاست. در چنین شرایطی، عدم دستیابی به توافق در سفر چین، نشانه‌ای از محدود شدن قدرت مانور دیپلماتیک ترامپ تلقی می‌شود.
نتیجه‌گیری
سفر ترامپ به چین اگرچه با هدف ایجاد هماهنگی میان دو قدرت بزرگ جهان برای حل بحران تنگه هرمز انجام شد، اما در عمل نتوانست گره اصلی بحران را باز کند. ایران همچنان بازگشایی کامل تنگه را به پایان درگیری‌ها مشروط کرده و آمریکا نیز موفق نشده حمایت عملی چین را برای اعمال فشار بر تهران جلب کند.
در نتیجه، بازار جهانی انرژی همچنان در وضعیت شکننده قرار دارد و هرگونه تشدید تنش می‌تواند موج تازه‌ای از افزایش قیمت نفت و نااطمینانی اقتصادی را به جهان تحمیل کند. بحران هرمز اکنون نه‌تنها یک چالش امنیتی، بلکه آزمونی مهم برای دیپلماسی قدرت‌های بزرگ جهان به شمار می‌رود.
نظرات کاربران