به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی نفت در نخستین ساعات معاملات سه‌شنبه شاهد سقوط حدود ۲ درصدی قیمت‌ها بود. علت اصلی این افت، اعلام دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر توقف موقت حمله از پیش برنامهریزیشده به ایران و اجازه دادن به مذاکرات دیپلماتیک بود.
با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که ریسک‌های بنیادین همچنان به قوت خود باقی است. تنگه هرمز به‌طور مؤثر مسدود باقی مانده و اختلال در عرضه حدود یک‌پنجم نفت جهان، بازار را در وضعیت شکننده‌ای نگه داشته است. در این مقاله، به بررسی دقیق رویدادهای مهم، اظهارات مقامات، واکنش تحلیلگران و چشم‌انداز پیش روی قیمت نفت می‌پردازیم.
۱. اعلام توقف حمله به ایران توسط ترامپ؛ کاهش فشار فوری بر قیمت نفت
دونالد ترامپ روز دوشنبه اعلام کرد که حمله برنامهریزیشده به ایران را به درخواست کشورهای حاشیه خلیج فارس متوقف کرده است. وی افزود: «شانس بسیار خوبی وجود دارد که آمریکا با ایران به توافق برسد تا تهران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند.» این اظهارات که ساعاتی پس از اعلام توقف عملیات نظامی برای میسر شدن مذاکرات بیان شد، بلافاصله فشار صعودی بر قیمت نفت را کاهش داد. در پی این خبر، قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال برای تحویل در ژوئیه با ۲.۲۶ دلار (۲ درصد) کاهش به ۱۰۹.۸۴ دلار رسید و نفت خام دبلیوتی‌آی آمریکا برای تحویل در ژوئن نیز ۱.۲۲ دلار (۱.۱ درصد) افت کرد و در سطح ۱۰۷.۴۴ دلار ایستاد.
۲. هشدار ترامپ درباره حمله تمام‌عیار در صورت شکست مذاکرات
با وجود فضای کاهش تنش، ترامپ تأکید کرد که اگر توافقی حاصل نشود، آمریکا «حمله کامل و گسترده‌ای به ایران» انجام خواهد داد. او بار دیگر تصریح کرد که ایران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد. این هشدار باعث شد تا بازیگران بازار نسبت به یک تغییر راهبردی واقعی دچار تردید شوند.
تیم واتر، تحلیلگر ارشد بازار در KCM Trade، در این باره گفت: «سیگنال ترامپ فشار فوری را کاهش داده، اما ریسک‌های بنیادین همچنان پابرجا هستند. بازار اکنون نظاره‌گر این است که آیا اظهارات ترامپ نشان‌دهنده یک تغییر واقعی به سمت کاهش تنش است یا تنها یک توقف تاکتیکی.»
۳. تنگه هرمز همچنان مسدود؛ اختلال در عرضه ۲۰ درصد نفت جهان
مهم‌ترین عامل بنیادین فشار صعودی بر نفت، انسداد مؤثر تنگه هرمز است. این آبراه حامل حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان بوده و اختلال در عبور کشتی‌ها، نگرانی‌های جدی از اختلال عرضه را ایجاد کرده است. تحلیلگران ING در یادداشتی به مشتریان خود هشدار دادند: «شاید تصور شود بازار نفت به این اخبار عادت کرده، اما مقیاس اختلالات عرضه قابل‌توجه است و هر روز که جریان نفت متوقف بماند، نگرانی‌ها بیشتر می‌شود.»
۴. نقش میانجی‌گری پاکستان و بن‌بست بر سر غنی‌سازی و محاصره دریایی
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه تأیید کرد که موضع تهران از طریق پاکستان به آمریکا منتقل شده است، اما جزئیات بیشتری ارائه نداد. یک مقام پاکستانی که خواست نامش فاش نشود، گفت اسلام‌آباد پیشنهاد جدیدی را بین دو طرف منتقل کرده، اما پیشرفت روند را کند توصیف کرد.
بر اساس گزارش‌های قبلی، اختلاف اصلی در مذاکرات، برنامه هسته‌ای ایران است. واشنگتن خواستار توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم به عنوان بخشی از هر توافق صلح است. در مقابل، تهران لغو محاصره دریایی آمریکا را پیش‌شرط هر توافقی اعلام کرده است.
۵. ادعای لغو تحریم‌های نفتی ایران و تکذیب آمریکا
برخی خبرگزاری‌ها گزارش دادند که واشنگتن با لغو تحریم‌های صادرات نفت ایران در طول مذاکرات موافقت کرده است، اما یک مقام آمریکایی این ادعا را تکذیب کرد. این تناقض خود نشان‌دهنده عمق بی‌اعتمادی و پیچیدگی مذاکرات است.
۶. تمدید معافیت تحریمی نفت روسیه توسط آمریکا
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، معافیت تحریم‌ها علیه نفت روسیه را به مدت ۳۰ روز دیگر تمدید کرد تا کشورهای «آسیب‌پذیر از نظر انرژی» بتوانند به خرید نفت دریایی روسیه ادامه دهند. این اقدام که در جهت جبران اختلال عرضه از خاورمیانه صورت گرفت، به کاهش قیمت نفت کمک کرد. گزارش‌ها حاکی از آن است که کشورهای آسیایی از جمله چین و هند که به دلیل جنگ ایران با اختلال در عرضه مواجه شده بودند، به خرید نفت روسیه روی آورده‌اند.
۷. کاهش بی‌سابقه ذخایر استراتژیک نفت آمریکا
داده‌های وزارت انرژی آمریکا نشان می‌دهد که در هفته گذشته، رکورد ۹.۹ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت (SPR) برداشت شده که موجودی این ذخایر را به حدود ۳۷۴ میلیون بشکه، پایین‌ترین سطح از ژوئیه ۲۰۲۴، رسانده است. همچنین نظرسنجی رویترز از چهار تحلیلگر نشان می‌دهد که ذخایر تجاری نفت آمریکا در هفته منتهی به ۱۵ مه حدود ۳.۴ میلیون بشکه کاهش یافته است. داده‌های رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) قرار است در ۲۰ مه منتشر شود.
نتیجه‌گیری
مجموعه رویدادهای کلیدی نشان می‌دهد که کاهش ۲ درصدی قیمت نفت در سه‌شنبه، واکنشی لحظه‌ای به اعلام توقف حمله ترامپ و آغاز دور جدیدی از مذاکرات بود. اما تحلیل عمیق‌تر از عوامل بنیادین حاکی از آن است که بازار هنوز از یک تله جدی خارج نشده است: تنگه هرمز عملاً مسدود است، مذاکرات بر سر دو موضوع کلیدی (غنی‌سازی اورانیوم و محاصره دریایی) در بن‌بست باقی مانده، و ترامپ تهدید به حمله تمام‌عیار را حفظ کرده است.
در کنار این موارد، تمدید معافیت تحریم نفت روسیه و برداشت رکوردشکن از ذخایر استراتژیک آمریکا، تا حدی فشار عرضه را کاهش داده‌اند. با این حال، چشم‌انداز کوتاه‌مدت نفت به شدت وابسته به دو متغیر است: اول، پاسخ ایران به پیشنهادهای تازه و دوم، تحولات میدانی در تنگه هرمز.
تا زمانی که توافق مشخصی حاصل نشود و تردد نفت‌کشها به حالت عادی بازنگردد، هرگونه کاهش قیمت نفت احتمالاً موقتی خواهد بود و بازار همچنان در انتظار یک شوک صعودی دیگر خواهد ماند. سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران باید روزهای آینده و به‌ویژه انتشار داده‌های رسمی EIA و سیر مذاکرات پشت پرده را از نزدیک رصد کنند.
نظرات کاربران