به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا که از فوریه ۲۰۲۶ آغاز شده بود، طی ماه‌های اخیر سایه سنگینی بر بازارهای ریسک‌پذیر از جمله ارزهای دیجیتال انداخته بود. بسته بودن تنگه هرمز و نوسانات شدید قیمت نفت، سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌های امن سوق داده بود. اما در روزهای پایانی هفته، تحولی ناگهانی رخ داد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از نهایی شدن «تفاهمنامه صلح» با ایران خبر داد. بلافاصله، بیت‌کوین که تا کف ۷۴,۲۰۰ دلاری سقوط کرده بود، ظرف چند ساعت به بالای ۷۷,۰۰۰ دلار بازگشت و ارزش کل بازار ارزهای دیجیتال حدود ۷۵ میلیارد دلار افزایش یافت. این گزارش به بررسی جزئیات این توافق، واکنش بازار و چشمانداز پیش رو می‌پردازد.
اعلام توافق صلح از سوی ترامپ؛ بازگشایی قریب‌الوقوع تنگه هرمز
اواخر روز شنبه، دونالد ترامپ در پلتفرم تروث سوشال اعلام کرد: «توافقی عمدتاً مذاکره شده و در انتظار نهایی‌سازی میان ایالات متحده، جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای منطقه است.» وی افزود که در این توافق، علاوه بر عناصر متعدد دیگر، تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد. ترامپ همچنین از گفتگوی «بسیار خوب» با رهبران کشورهای عربستان، امارات، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر، اردن و بحرین و نیز تماس جداگانه با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، خبر داد.
بر اساس گزارش‌های منتشر شده، مفاد این تفاهمنامه شامل موارد زیر است:
- توقف کامل خصومت‌ها (از جمله در لبنان)
- بازگشایی کامل تنگه هرمز
- لغو محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا
- آزادسازی ۲۵ میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران
- مذاکره درباره مسائل هسته‌ای طی ۳۰ تا ۶۰ روز آینده
- تعهد ایران به عدم دستیابی به سلاح هسته‌ای و واگذاری اورانیوم با غنای بالا
واکنش بازار: جهش ۳.۸ درصدی بیت‌کوین در عرض چند ساعت
بازار ارزهای دیجیتال واکنشی بسیار سریع و شدید به این خبر نشان داد. بیت‌کوین که در روزهای پایانی هفته تحت تأثیر تهدید به تشدید تنش‌ها تا کف ۷۴,۲۰۰ دلاری سقوط کرده بود، پس از انتشار اعلامیه ترامپ ظرف چند ساعت ۳.۸ درصد رشد کرد و به بالای ۷۷,۰۰۰ دلار رسید. ارزش کل بازار ارزهای دیجیتال نیز حدود ۷۵ میلیارد دلار افزایش یافت.
آلت‌کوین‌ها (Altcoins) عملکردی حتی بهتر از بیت‌کوین داشتند:
اتریوم (ETH) از ۲,۰۰۰ دلار به بالای ۲,۱۰۰ دلار صعود کرد
پروتکل NEAR با رشد ۱۴.۸ درصدی در ۲۴ ساعت و بیش از ۶۲ درصدی در هفته، پیشتاز بود
ارزهای مرتبط با حریم خصوصی مانند Zcash نیز ۸.۸ درصد رشد کردند
نشانه‌های متناقض از تهران و واشنگتن
با وجود خوش‌بینی در بازارهای مالی، نشانه‌های متناقضی از موضع رسمی ایران مخابره شده است. خبرگزاری فارس به نقل از منابع آگاه گزارش داد که «مقامات آمریکایی در پیام‌های متعدد به ایران اذعان کرده‌اند که پست‌های ترامپ عمدتاً جنبه تبلیغاتی و مصرف داخلی دارد و توصیه شده است که به این اظهارات توجه نشود».
با این حال، نیویورک تایمز به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که ایران با واگذاری اورانیوم با غنای بالا موافقت کرده است. آنچه مسلم است، بازارها با درک این ابهامات، واکنش اولیه خود را تعدیل کرده‌اند و بیت‌کوین در محدوده ۷۶,۸۰۰ تا ۷۷,۰۰۰ دلار در حال نوسان است.
محرک اصلی رشد: کاهش ریسک ژئوپلیتیکی و بسته شدن پوزیشن‌های شورت
علت اصلی این جهش سریع، کاهش ناگهانی ریسک ژئوپلیتیکی و بازگشت اعتماد به بازارهای ریسک‌پذیر بود. بسته بودن تنگه هرمز به مدت سه ماه، فشار تورمی شدیدی بر اقتصاد جهانی وارد کرده بود و هرگونه نشانه از بازگشایی آن، می‌توانست بازارها را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
عامل مهم دیگر، بسته شدن اجباری پوزیشن‌های شورت (Short Squeeze) بود. داده‌های کوین‌گلس نشان می‌دهد که در جریان این جهش قیمت، بیش از ۳۰۰ میلیون دلار پوزیشن شورت در سراسر بازار ارزهای دیجیتال تصفیه شده است. این اتفاق باعث تشدید حرکت صعودی شد، زیرا معامله‌گرانی که روی کاهش بیشتر قیمت شرط بسته بودند، مجبور به خرید برای پوشش موقعیت خود شدند.
احتیاط در برابر خوش‌بینی؛ چالش‌های پیش روی توافق
با وجود واکنش مثبت اولیه، تحلیلگران نسبت به ادامه این روند صعودی محتاط هستند. هم‌اکنون بیت‌کوین نسبت به اوج اکتبر خود (بیش از ۱۲۵,۰۰۰ دلار) همچنان ۳۹ درصد کاهش دارد و روند نزولی بلندمدت آن شکسته نشده است. مسائل حل‌نشده کلیدی که می‌تواند دوباره نگرانی‌ها را به بازار بازگرداند عبارتند از:
- میزان واقعی لغو تحریم‌های ایران
- تضمین‌های عدم حمله مجدد از هر دو طرف
- جزئیات نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران
- سرنوشت غنی‌سازی اورانیوم
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در سفر به هند تأکید کرد: «ایران هرگز نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد. تنگه‌ها باید بدون عوارض باز شوند. آنها باید اورانیوم غنی‌شده خود را تحویل دهند.» با این حال، باید دید که مقامات ایرانی چگونه در این موارد تصمیم‌گیری می‌کنند.
نتیجه‌گیری
جهش قیمت بیت‌کوین از ۷۴,۲۰۰ دلار به بیش از ۷۷,۰۰۰ دلار طی چند ساعت، نشان‌دهنده حساسیت شدید این بازار به ریسک‌های ژئوپلیتیکی است. اعلام توافق صلح «عمدتاً مذاکره شده» میان ایران و آمریکا و بازگشایی قریب‌الوقوع تنگه هرمز، بزرگترین مانع بر سر راه بازگشت اعتماد به بازارهای ریسک‌پذیر را برداشته است. جهش ۷۵ میلیارد دلاری ارزش کل بازار ارزهای دیجیتال و رشد چشمگیر آلت‌کوین‌ها (از NEAR تا Zcash) نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران تشنه هرگونه نشانه‌ای از کاهش تنش هستند.
با این حال، اختلاف روایت‌ها میان رسانه‌های آمریکایی و ایرانی، اظهارات احتیاط‌آمیز مقامات دو طرف و باقی ماندن مسائل اساسی مانند سرنوشت برنامه هسته‌ای و لغو کامل تحریم‌ها، بازار را در وضعیت «خرید بر اساس شایعه، فروش بر اساس خبر» قرار داده است. برای تداوم این رالی صعودی، بازار به نشانه‌های ملموس‌تری از اجرای توافق نیاز دارد؛ از جمله بازگشایی واقعی تنگه هرمز، آزادسازی دارایی‌های ایران و آغاز مذاکرات رسمی درباره برنامه هسته‌ای. در غیر این صورت، ممکن است این جهش قیمت تنها یک واکنش هیجانی مقطعی باشد. روزهای آینده و تحولات پس از تعطیلات عید، تعیین‌کننده خواهد بود.
نظرات کاربران