به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی نفت در روز جمعه ۵ ژوئن ۲۰۲۶ شاهد نوسانات قابل توجهی بود. از یک سو، گزارش‌ها حاکی از عادی شدن عملیات در بندر مینا الفحل عمان پس از یک انفجار ناشی از حمله پهپادی بود که به قیمت‌های نفت فشار نزولی وارد کرد. از سوی دیگر، رد آتش‌بس میان اسرائیل و لبنان از سوی حزب‌الله، هرگونه امید به صلح سریع میان آمریکا و ایران را از بین برد و زمینه را برای ادامه تنش‌ها در منطقه فراهم ساخت. در این میان، گزارش اشتغال فوق‌العاده قوی آمریکا نیز چشم‌انداز کاهش نرخ بهره را کمرنگ کرد و حتی احتمال افزایش نرخ بهره را تقویت نمود. در این مقاله، تمام رویدادهای مهم تأثیرگذار بر قیمت نفت شامل تحولات ژئوپلیتیکی خلیج فارس، وضعیت تنگه هرمز، مطالعه مؤسسات بین‌المللی و آمار دکل‌های حفاری آمریکا مورد بررسی قرار می‌گیرد.
بازگشت عملیات بندر عمان و واکنش قیمت نفت
قیمت نفت در پایان هفته کاهش یافت، زیرا گزارش‌ها حاکی از آن بود که عملیات در بندر کلیدی مینا الفحل در عمان پس از یک حمله پهپادی به حالت عادی بازگشته است. هرچند جزئیات دقیق این حادثه به طور کامل روشن نیست، اما منابع آگاه به رویترز گفتند که انفجار میان دو اسکله مهار شناور رخ داده است. داده‌های LSEG نشان می‌داد که چندین ابرنفتکش در نزدیکی این بندر لنگر انداخته بودند، اما با اعلام عادی شدن وضعیت، نگرانی‌ها از اختلال طولانی‌مدت در عرضه کاهش یافت. پترولیوم دولومنت عمان روز جمعه تأیید کرد که عملیات بارگیری در بندر مینا الفحل به طور عادی ادامه دارد. طبق گزارش‌ها، صادرات نفت عمان از این پایانه روزانه بین ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار بشکه است. در نتیجه، بهای نفت خام برنت با سررسید اوت ۲.۳ درصد کاهش یافت و در ۹۲.۸۹ دلار در هر بشکه بسته شد. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) با سررسید ژوئیه نیز ۳ درصد سقوط کرد و به ۹۰.۲۵ دلار رسید.
با این حال، کاهش قیمت در روز جمعه نتوانست روند کلی هفتگی را معکوس کند. هر دو شاخص نفتی مسیر خود را برای پایان دادن به یک دوره دو هفته‌ای کاهش قیمت آغاز کرده بودند و هر دو قرارداد برای ثبت اولین رشد هفتگی خود در سه هفته اخیر آماده می‌شدند. در مجموع، نفت برنت ۰.۹ درصد و نفت WTI ۳.۲ درصد طی هفته رشد داشتند که نشان می‌دهد اثر تنش‌های ژئوپلیتیکی بر افت موقت ناشی از از سرگیری عملیات بندر عمان غلبه کرده است. قیمت نفت WTI با ۹۰.۵۴ دلار در هر بشکه بسته شد که پایین‌ترین رقم برای قراردادهای پیشرو از ۲۹ مه (۸۷.۳۶ دلار) به شمار می‌رود. نفت برنت نیز برای دومین جلسه معاملاتی متوالی با کاهش همراه بود. آنگ استرالیایی ارزیابی کرد که هر گونه خوش‌بینی همچنان با درهم‌تنیدگی پیچیده‌ای از اخبار و ضداخبار تیره و تار باقی مانده است.
شکست آتش‌بس و تشدید تنش‌ها در خاورمیانه
مهم‌ترین عاملی که حمایت از قیمت نفت را در هفته اخیر حفظ کرد، رد آتش‌بس پیشنهادی میان اسرائیل و لبنان از سوی حزب‌الله بود. رهبر حزب‌الله، نعیم قاسم، توافق میان‌جیگری شده توسط آمریکا را «پوچ، تحقیرآمیز و توهین‌آمیز» توصیف کرد و گفت که نیروهای حزب‌الله تا زمانی که ارتش اسرائیل به عملیات خود در لبنان ادامه دهد، به حملات خود ادامه خواهند داد. این ردیه در حالی صورت گرفت که به گزارش رسانه‌های دولتی لبنان، اسرائیل روز جمعه بیش از ۴۰ نقطه را در لبنان بمباران کرد و حزب‌الله نیز حملات جدیدی علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب این کشور انجام داد. همچنین یک حمله شبانه اسرائیل در نزدیکی بیمارستان جبل عامل شهر صور، چهار کشته بر جای گذاشت و به این مرکز درمانی آسیب رساند. وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، با اشاره به این وضعیت اعلام کرد که جنگ ایالات متحده و ایران تنها زمانی پایان می‌یابد که در لبنان نیز پایان یابد و هرگونه توافق آتش‌بس باید شامل لبنان باشد.
مقامات لبنانی واکنش تندی نسبت به نقش ایران در امور داخلی کشورشان نشان دادند. نخست‌وزیر لبنان، نواف سلام، در یک کنفرانس مطبوعاتی خطاب به رهبران ایران گفت: «به جنوب ما رحم کنید، از رفتار با آن و مردمش به عنوان یک برگ چانه‌زنی دست بردارید. ما مردم یک کشور مستقل هستیم که حاضر نیست به عنوان میدان نبرد باز برای جنگ‌های دیگران خدمت کنیم.» رئیس‌جمهور لبنان، ژوزف عون، نیز در مصاحبه با CNN پیام مشابهی را به ایران منتقل کرد و گفت: «این کشور شما نیست، کشور ماست. دخالت در کشور ما وظیفه شما نیست.» رئیس مجلس لبنان و متحد حزب‌الله، نبیه بری، روز جمعه گفت که این گروه در صورت برآورده شدن شرایطی مانند آتش‌بس جامع و خروج کامل اسرائیل از جنوب لبنان، از منطقه جنوب رودخانه لیتانی عقب‌نشینی خواهد کرد.
علاوه بر درگیری در لبنان، هفته جاری شاهد تشدید تنش‌ها در خلیج فارس بود. حملات موشکی ایران به فرودگاه کویت دست کم یک کشته و ده‌ها زخمی بر جای گذاشت و آمریکا نیز جزیره قشم ایران در نزدیکی تنگه هرمز را هدف حملات خود قرار داد. مهم‌تر از همه، تنگه هرمز که روزانه حدود ۲۰ درصد از نفت جهان از آن عبور می‌کند، عملاً تقریباً بسته شده و بزرگترین اختلال در تاریخ عرضه نفت را ایجاد کرده است. بر اساس داده‌های جدید، این تنگه که پیش از جنگ به طور میانگین میزبان عبور ۷۰ کشتی نفتکش در روز بود، اکنون با اختلال گسترده مواجه شده است. عربستان سعودی هشدار داده که به ازای هر هفته تعطیلی تنگه هرمز، بازارهای جهانی نفت ۱۰۰ میلیون بشکه نفت از دست می‌دهند.
آژانس بین‌المللی انرژی: موجودی نفت در آستانه سطوح بحرانی
آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در گزارش ماه مه خود هشدار داد که بازارهای جهانی نفت با اختلالات شدیدی در سال ۲۰۲۶ مواجه هستند که ناشی از درگیری خاورمیانه و محدودیت جریان‌های عبوری از تنگه هرمز است. بر اساس این گزارش، تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۴۲۰ هزار بشکه در روز کاهش خواهد یافت و به ۱۰۴ میلیون بشکه در روز می‌رسد که شدیدترین کاهش در سهماهه دوم سال پیش‌بینی می‌شود. در سمت عرضه، تولید جهانی نفت به شدت کاهش یافته است. تولید ماه آوریل ۱.۸ میلیون بشکه در روز نسبت به ماه قبل کاهش یافت و به ۹۵.۱ میلیون بشکه در روز رسید و مجموع کاهش از ماه فوریه تاکنون به ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز بالغ شده است. حتی در صورت بازگشایی تدریجی تنگه هرمز از ماه ژوئن، عرضه جهانی به طور متوسط ۳.۹ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۶ کاهش خواهد یافت. موجودی نفت نیز با سرعت بالایی در حال کاهش است. موجودی جهانی در ماه مارس ۱۲۹ میلیون بشکه و در ماه آوریل ۱۱۷ میلیون بشکه کاهش یافته است، زیرا اختلالات عرضه به تخلیه ذخایر خشکی و شناور ادامه می‌دهد. آژانس بین‌المللی انرژی همچنین هشدار داد که حتی اگر امروز توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز حاصل شود، عادی‌سازی عبور و مرور می‌تواند شش تا هشت ماه به طول انجامد. توریل بوسونی، رئیس بخش صنعت نفت و بازارهای IEA، اعلام کرد که اگر روند کاهش موجودی به همین شکل ادامه یابد، بازار وارد تابستان نیمکره شمالی با پایین‌ترین سطح تاریخی ذخایر خواهد شد، درست زمانی که تقاضای سوخت فصلی به اوج خود می‌رسد.
افزایش دکل‌های حفاری در آمریکا و پاسخ تولیدکنندگان
شرکت بیکر هیوز روز جمعه گزارش داد که شرکت‌های انرژی آمریکا برای هفتمین هفته متوالی تعداد دکل‌های حفاری خود را افزایش داده‌اند که طولانی‌ترین دوره افزایش متوالی دکل‌ها از مه ۲۰۲۲ محسوب می‌شود. تعداد کل دکل‌های نفت و گاز در هفته منتهی به ۵ ژوئن با افزایش یک دکل به ۵۶۳ دکل رسید که بالاترین سطح از مه ۲۰۲۵ است. دکل‌های نفت دو دستگاه افزایش یافتند و به ۴۳۱ دکل رسیدند (بالاترین سطح از ژوئن ۲۰۲۵) در حالی که دکل‌های گاز یک دستگاه کاهش یافتند و به ۱۲۴ دکل رسیدند (پایین‌ترین سطح از ژانویه ۲۰۲۶). مجموع دکل‌ها اکنون چهار دکل (معادل یک درصد) نسبت به مدت مشابه سال قبل بیشتر است. دکل‌های حفاری به عنوان یک شاخص پیشرو برای سطح تولید آتی نفت و گاز در نظر گرفته می‌شوند. با توجه به اینکه قیمت نفت به دلیل درگیری‌های ژئوپلیتیکی افزایش یافته، تولیدکنندگان آمریکایی با افزایش حفاری واکنش نشان داده‌اند. اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی کرده است که تولید نفت خام از رکورد ۱۳.۶ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ به ۱۳.۷ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۶ افزایش یابد و این روند صعودی دکل‌ها نشان‌دهنده واکنش تولیدکنندگان آمریکایی به قیمت‌های بالای نفت است. این افزایش تولید داخلی می‌تواند تا حدودی اثر اختلالات عرضه در خاورمیانه را جبران کند.
تأثیر گزارش اشتغال قوی بر سیاست پولی و انتظارات نرخ بهره
گزارش اشتغال غیرکشاورزی ماه مه آمریکا که روز جمعه منتشر شد، با ثبت ۱۷۲,۰۰۰ شغل جدید (بیش از دو برابر پیش‌بینی ۸۵,۰۰۰ شغل) انتظارات را به شدت شکست. آمار مارس و آوریل نیز با تجدید نظر صعودی قابل توجهی همراه بودند. نرخ بیکاری در سطح ۴.۳ درصد تثبیت شد. این داده‌ها که در ادامه سایر شاخص‌های مثبت بازار کار منتشر می‌شوند، نشان می‌دهند که بخش «حداکثر اشتغال» از مأموریت دوگانه فدرال رزرو تحت کنترل است و نگرانی اصلی همچنان تورم باقی مانده است. با توجه به اینکه قیمت نفت همچنان بالا است و فشارهای قیمتی در حال افزایش می‌باشد، گزارش قوی اشتغال عملاً احتمال کاهش نرخ بهره در کوتاه‌مدت را منتفی کرد. در واقع، معامله‌گران روز جمعه پس از انتشار این داده‌ها، شرط‌های خود بر روی افزایش نرخ بهره در سال جاری را افزایش دادند. داده‌های بازار نشان می‌دهد که احتمال افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در سال جاری از حدود ۵۰ درصد در جلسه قبل به حدود ۷۰ درصد رسیده است. نیویورک فد رئیس جان ویلیامز در مصاحبه با یاهو فایننس اعلام کرد که خطرات تورمی به دلیل درگیری خاورمیانه و اقتصاد مقاوم، به طور قابل توجهی افزایش یافته است. رئیس فدرال رزرو دالاس، لوری لوگان، نیز هفته جاری هشدار داد که تورم زمان زیادی برای بازگشت به هدف ۲ درصدی فدرال رزرو صرف می‌کند و نگرانی فزاینده‌ای وجود دارد که نرخ‌های بهره بالاتر ممکن است در اواخر سال جاری برای بازگرداندن ثبات قیمت‌ها ضروری باشد.
پیش‌بینی‌های مؤسسات مالی و چشم‌انداز آتی
مؤسسات مالی بزرگ جهان پیش‌بینی‌های خود را برای قیمت نفت در سال ۲۰۲۶ افزایش داده‌اند. بارکلیز پیش‌بینی خود را برای نفت برنت در سال ۲۰۲۶ به ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش داده است و هشدار می‌دهد که در صورت تداوم اختلالات در تنگه هرمز، قیمت نفت برنت می‌تواند تا ۱۱۰ دلار در هر بشکه نیز افزایش یابد. این بانک تخمین می‌زند که بازار جهانی نفت در حال حاضر با کسری عرضه در حدود ۶.۶ میلیون بشکه در روز مواجه است. بانک جهانی نیز هشدار داده است که تداوم جنگ یا اختلال جدی‌تر در جریان نفت می‌تواند قیمت نفت برنت را در سال ۲۰۲۶ به ۱۱۵ دلار در هر بشکه برساند. بر اساس گزارش EIA، قیمت نقطه‌ای نفت خام برنت در ماه مارس به طور متوسط ۱۰۳ دلار در هر بشکه بود و انتظار می‌رود در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ به اوج خود یعنی ۱۱۵ دلار برسد. ادارات انرژی همچنین اعلام کردند که تولید نفت خام ایران به دلیل محاصره دریایی آمریکا به پایین‌ترین سطح شش سال اخیر سقوط کرده است. در میان‌مدت، بازار انرژی وارد فاز جدیدی شده است. نایجل گرین، مدیرعامل گروه deVere، یکی از بزرگترین سازمان‌های مشاوره مالی مستقل جهان، هشدار می‌دهد که بازگشت قیمت نفت به سطوح قبل از جنگ بسیار بعید به نظر می‌رسد. به گفته گرین، بازارهای انرژی در حال قیمت‌گذاری واقعیت جدیدی هستند که در آن امنیت عرضه دارای حق بیمه قابل توجهی است. طبق برآوردهای اقتصادی، هر افزایش ۱۰ دلاری در قیمت نفت می‌تواند بین ۰.۲ تا ۰.۴ واحد درصد به تورم در اقتصادهای پیشرفته اضافه کند و بانک‌های مرکزی را مجبور سازد هزینه‌های استقراض را برای مدت طولانی‌تری بالا نگه دارند.
نتیجه‌گیری
بازار نفت در هفته منتهی به ۵ ژوئن ۲۰۲۶ ترکیب پیچیده‌ای از عوامل مثبت و منفی را تجربه کرد. از یک سو، عادی شدن عملیات در بندر مینا الفحل عمان پس از یک حمله پهپادی، فشار نزولی کوتاه‌مدتی بر قیمت‌ها وارد کرد. از سوی دیگر، رد قاطعانه آتش‌بس لبنان از سوی حزب‌الله و به دنبال آن تشدید تنش‌های نظامی در خلیج فارس همراه با بسته شدن عملاً کامل تنگه هرمز، بزرگترین اختلال عرضه نفت در تاریخ را رقم زده است. در نتیجه، قیمت نفت در پایان هفته رشد مثبتی را ثبت کرد.
همزمان، گزارش اشتغال فوق‌العاده قوی آمریکا، چشم‌انداز کاهش نرخ بهره را از بین برد و حتی احتمال افزایش نرخ بهره را تقویت کرد که خود عاملی برای حفظ فشار صعودی بر تورم و به تبع آن قیمت نفت است. آژانس بین‌المللی انرژی هشدار داده است که موجودی نفت به سطوح بحرانی نزدیک می‌شود و حتی با بازگشایی فرضی تنگه هرمز، عادی‌سازی عبور و مرور ماه‌ها زمان خواهد برد. با این حال، افزایش متوالی دکل‌های حفاری در آمریکا و پیش‌بینی افزایش تولید نفت به ۱۳.۷ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۶، نشان‌دهنده واکنش تولیدکنندگان آمریکایی به قیمت‌های بالای نفت است که می‌تواند تا حدودی اثر اختلالات عرضه در خاورمیانه را جبران کند.
در مجموع، آینده قیمت نفت به شدت به تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، به ویژه وضعیت تنگه هرمز و مذاکرات احتمالی آمریکا و ایران وابسته است. تا زمانی که این تنش‌ها ادامه داشته باشند، قیمت‌های بالا محتمل‌ترین سناریو باقی می‌مانند، هرچند که افزایش تولید آمریکا می‌تواند یک عامل تعدیل‌کننده باشد. سرمایه‌گذاران و فعالان بازار باید تحولات دیپلماتیک و نظامی منطقه را به دقت زیر نظر داشته باشند و خود را برای ادامه نوسانات شدید و احتمالاً طولانی‌مدت قیمت نفت آماده کنند.
نظرات کاربران