به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، نتایج تازه‌ترین نظرسنجی بهار ۲۰۲۶ مرکز تحقیقات پیو (Pew Research Center) نشان‌دهنده یک دگرگونی عمیق و بی‌سابقه در افکار عمومی جهان نسبت به اسرائیل است. بر اساس مصاحبه با بیش از ۴۴,۰۰۰ نفر در ۳۶ کشور، به طور میانگین ۶۷ درصد از بزرگسالان جهان دیدگاه نامطلوبی نسبت به اسرائیل دارند و تنها ۲۵ درصد نظر مساعدی ابراز کرده‌اند.
این تغییر عظیم در افکار عمومی، که در سایه جنگ‌های اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران و ادامه بحران غزه رخ داده، پیامدهای عمیقی برای سیاست بین‌الملل، اتحادهای استراتژیک، سرمایه‌گذاری‌های خارجی، تحریم‌ها و ریسک‌های ژئوپلیتیکی دارد. این گزارش به تحلیل ابعاد این تحول و تأثیرات بالقوه آن بر اقتصاد جهانی و بازارهای مالی می‌پردازد.
۱. فروپاشی دیوار حفاظتی غرب: تغییر موضع آمریکا و اروپا
نظرسنجی پیو نشان می‌دهد که فرضیه دیرپای «حمایت بی‌قیدوشرط نخبگان غربی» از اسرائیل، دیگر پاسخگوی واقعیت‌های افکار عمومی نیست. در خود آمریکا، ۶۰ درصد مردم دیدگاه نامطلوب نسبت به اسرائیل دارند. این یک تغییر تاریخی شگفت‌انگیز است. در سال ۲۰۱۳، اسرائیل در آمریکا دارای محبوبیت خالص ۳۰ درصدی (تفاوت مثبت) بود، اما امروز این رقم به منفی ۲۳ درصد رسیده است. در اروپا نیز حمایت بی‌چون و چرا فروپاشیده است: نارضایتی از اسرائیل در اسپانیا و سوئد به ۷۸ درصد، در هلند ۷۶ درصد و در بریتانیا ۶۹ درصد رسیده است. مهم‌تر از همه، آلمان با ۷۳ درصد دیدگاه نامطلوب (افزایش ۹ درصدی نسبت به ۲۰۲۵) نشان می‌دهد که حتی کشورهایی با تعهد نهادی به حمایت از اسرائیل نیز دیگر نمی‌توانند در برابر موج افکار عمومی مقاومت کنند.
۲. اجماع فراقاره‌ای و فراحزبی
نتایج پیو، روایت محدود بودن مخالفت با اسرائیل به جهان اسلام را کاملاً رد می‌کند. در حالی که کشورهای با اکثریت مسلمان بالاترین میزان نارضایتی را دارند (ترکیه ۹۷، پاکستان ۹۵، اندونزی ۸۶ درصد)، کشورهای بدون محور مذهبی خاص نیز به شدت مخالف هستند. ژاپن با ۸۳ درصد و استرالیا با ۷۹ درصد دیدگاه نامطلوب در این دسته قرار دارند. در کره جنوبی، نارضایتی در یک سال ۱۰ درصد افزایش یافته و به ۷۰ درصد رسیده است. از همه مهم‌تر، این مخالفت از مرزهای سیاسی فراتر رفته است. در اسپانیا، ۹۶ درصد چپ‌ها و ۶۶ درصد راست‌ها (محافظه‌کاران) دیدگاه نامطلوب دارند. زمانی که یک جمعیت راست‌گرای اروپایی با نسبت دو به یک از اسرائیل رویگردان می‌شود، یعنی نقد به یک اجماع اخلاقی گسترده تبدیل شده است.
۳. شکاف نسلی؛ بزرگترین تهدید بلندمدت
نظرسنجی پیو هشدار می‌دهد که جدی‌ترین تهدید موجود برای جایگاه بین‌المللی اسرائیل، شکاف عمیق و فزاینده نسلی است. در میان جوانان ۱۸ تا ۳۴ سال در دموکراسی‌های ثروتمند، هم‌راستایی با اسرائیل تقریباً به طور کامل از بین رفته است. نرخ دیدگاه نامطلوب در میان جوانان به ۸۷ درصد در استرالیا، ۷۸ درصد در بریتانیا و ۷۴ درصد در آمریکا رسیده است. حتی در مجارستان، شکاف نسلی ۲۷ درصدی مشاهده می‌شود: ۷۲ درصد جوانان در مقابل ۴۵ درصد افراد بالای ۵۰ سال. این ارقام نشان می‌دهد که نسل آینده سیاست‌گذاران، سرمایه‌گذاران و مصرف‌کنندگان در سراسر جهان با نگرشی کاملاً متفاوت نسبت به اسرائیل وارد عرصه خواهند شد.
۴. انزوای کامل نتانیاهو؛ رهبری بدون مشروعیت جهانی
طبق این نظرسنجی، در اکثر کشورهای مورد بررسی، اکثریت مردم اعتماد صفر به توانایی بنیامین نتانیاهو در اداره امور جهانی دارند. تنها کنیا و فیلیپین همچنان اکثریتی معتقد به رهبری او هستند. در ایتالیا، سهم کسانی که اعتماد ندارند در یک سال از ۴۵ به ۶۲ درصد جهش کرده است. نتانیاهو که از سوی دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) تحت تعقیب است، اکنون توسط ۸۳ درصد آلمانی‌ها و ۵۹ درصد آمریکایی‌ها طرد می‌شود. این انزوای شخصی پیامدهای مستقیمی برای هرگونه مذاکرات دیپلماتیک یا توافق‌های اقتصادی با اسرائیل دارد.
۵. واقعیت‌های میدانی محرک اصلی تغییر افکار
نظرسنجی پیو تأکید می‌کند که تغییر افکار عمومی ریشه در واقعیت‌های غیرقابل انکار میدانی دارد. مردم جهان به طور مستقیم شاهد آمار تلفات فلسطینی در غزه (بیش از ۷۲,۰۰۰ کشته)، گسترش مستمر شهرک‌های یهودی‌نشین و کارزار سیستماتیک کوچ‌اندازی جمعیت هستند. همچنین جنگ ۲۰۲۶ علیه ایران توسط افکار عمومی جهانی به عنوان یک تنش‌افزایی بی‌دلیل علیه یک کشور مستقل تلقی شده و با استقبال گسترده‌ای مواجه نشده است.
۶. پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی برای سرمایه‌گذاران
از منظر تحلیل اقتصادی، این تحولات دست‌کم چهار پیامد کلیدی دارند:
ریسک تحریم و واگرایی تجاری: با افزایش فشار عمومی بر دولت‌ها، امکان وضع تحریم‌های جدید علیه اسرائیل یا شرکت‌های مرتبط با آن افزایش می‌یابد. سرمایه‌گذاران باید ریسک حاکمیتی سرمایه‌گذاری در اوراق قرضه اسرائیلی و همچنین ریسک شهرت (reputational risk) همکاری با شرکت‌های اسرائیلی را بازبینی کنند.
افزایش هزینه ائتلاف استراتژیک با اسرائیل: کشورهایی که همچنان از اسرائیل حمایت می‌کنند، با فشار داخلی و خارجی بیشتری مواجه خواهند شد. این موضوع می‌تواند هزینه‌های دیپلماتیک و نظامی آن کشورها را افزایش دهد و بر بودجه‌های دولتی تأثیر بگذارد.
تغییر در جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI): با تداوم تصویر منفی، شرکت‌های فراملی ممکن است سرمایه‌گذاری در اسرائیل یا مشارکت با شرکت‌های اسرائیلی را به دلیل نگرانی از واکنش مصرف‌کنندگان و سهامداران کاهش دهند.
تأثیر بر قیمت انرژی و امنیت عرضه: اسرائیل به عنوان یک بازیگر کلیدی در منطقه خاورمیانه، هرگونه انزوای بیشتر می‌تواند ثبات منطقه را تهدید کند و بر قیمت نفت و گاز تأثیر بگذارد.
نتیجه‌گیری
نظرسنجی بهار ۲۰۲۶ مرکز پیو یک نقطه عطف تاریخی را ثبت کرده است. دیوار حمایت بی‌قیدوشرط غرب از اسرائیل نه تنها ترک خورده، بلکه در بسیاری از بخش‌ها فرو ریخته است. آنچه پیشتر به عنوان یک واکنش محدود به سیاست‌های خاص تلقی می‌شد، اکنون به یک اجماع اخلاقی و سیاسی گسترده تبدیل شده است که از مرزهای حزبی، نسلی و جغرافیایی عبور می‌کند. افول وجهه اسرائیل در میان جوانان در دموکراسی‌های ثروتمند، عمیق‌ترین زنگ خطر را برای آینده این کشور به صدا درآورده است.
برای تحلیلگران اقتصادی، این تحولات ژئوپلیتیکی را نمی‌توان نادیده گرفت. تغییر افکار عمومی به مرور زمان به تغییر سیاست‌های دولت‌ها، تجدید نظر در اتحادها و در نهایت تغییر در جریان سرمایه و کالاها منجر خواهد شد. اسرائیل در حال تبدیل شدن به یک «بدهی استراتژیک» برای متحدان خود است. هر شرکت یا کشوری که روابط نزدیک خود را با اسرائیل حفظ کند، باید انتظار هزینه‌های فزاینده سیاسی و اقتصادی را داشته باشد. در این شرایط جدید، سرمایه‌گذاران هوشمند باید پرتفوی خود را در برابر ریسک‌های ناشی از این انزوای بین‌المللی محافظت کنند.
نظرات کاربران