خروج ۷.۳۵ هزار میلیاردی؛ تغییر استراتژی حقیقی‌ها در بورس تهران

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز در نخستین روز از تیرماه ۱۴۰۵، بورس تهران شاهد واگرایی معناداری میان تقاضای هیجانی و رفتار واقعی سرمایه‌گذاران بود؛ جایی که شاخص کل با افتی ۱.۰۴ درصدی به کار خود پایان داد و جریان خروج ۷.۳۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی حقیقی از بازار سهام و صندوق‌های سهامی، به‌وضوح نشان داد که معامله‌گران در حالِ بازنگریِ بنیادین در تخصیص دارایی‌های خود هستند.

معماریِ خروج نقدینگی معاملات روز یکشنبه با فشارِ فروشِ سازمان‌یافته‌ای دنبال شد که نماگرهای اصلی بازار را به محدوده منفی کشاند. در حالی که شاخص کل بورس تهران ۱.۰۴ درصد و شاخص هم‌وزن ۱.۲۶ درصد کاهش یافتند، ارزش معاملات خرد به ۳۴.۴ هزار میلیارد تومان رسید که با احتساب صندوق‌های سهامی، این رقم به ۴۵.۹ هزار میلیارد تومان افزایش یافت. آنچه در پسِ این اعداد نهفته است، تداومِ خروجِ سنگینِ نقدینگی از بازارِ ریسکی است. در حالی که ۷.۳۵ هزار میلیارد تومان از بازارِ سهام و صندوق‌های سهامی خارج شد، ورودِ حدود ۱.۹ هزار میلیارد تومان به صندوق‌های درآمد ثابت (Fixed-Income Funds)، بازتاب‌دهنده‌ی تمایلِ سرمایه‌گذاران برای انتقالِ منابع به سمت دارایی‌های کم‌ریسک و با نرخ بازدهِ تضمین‌شده در فضایِ مبهمِ کلانِ اقتصادی است.

واکاویِ رفتارِ حقیقی‌ها و چرخشِ صنایع در تحلیلِ جزئیِ معاملات، شاهد یک «چرخشِ صنایع» (Sector Rotation) بودیم که دیدگاهِ متفاوتی را نسبت به صنایعِ پیشرو و مغضوبِ بازار ترسیم کرد. در حالی که صنعتِ «فعالیت‌های مهندسی» با جذبِ ۷۳.۳۹ درصدیِ خالصِ خریدِ حقیقی در کانونِ توجهِ پولِ هوشمند (Smart Money) قرار گرفت، گروه‌های «حفاری» با خالص خرید حقیقی منفی ۷۷ درصد و «زغال‌سنگ» با منفی ۷۲.۷۳ درصد، با بی‌اقبالیِ شدیدِ سرمایه‌گذاران مواجه شدند. این تضاد، نشان‌دهنده آن است که معامله‌گرانِ حقیقی، به جایِ نگاهِ توده‌ای به بازار، در حالِ غربالگریِ صنایع بر اساسِ فرصت‌های پروژه‌محور و پتانسیل‌های عملیاتی هستند؛ رویکردی که در نمادهایی نظیر «وبملت» با ۲۱ میلیارد سهم و «خودرو» با ۱۵ میلیارد سهم، حجمِ بالایی از معاملات را رقم زد، هرچند این حجم، بیشترِ ماهیتِ نقدشوندگی برای خروج را داشت تا انباشتِ موقعیت.

تله‌ی نقدینگی و ناتوانی در جذبِ عرضه پرسشِ کلیدی در تحلیلِ معاملاتِ روزِ یکشنبه این است که چرا صف‌های خریدِ ۵.۲۶ هزار میلیارد تومانی نتوانستند مانع از عقب‌نشینیِ شاخص شوند؟ واقعیت این است که وجودِ تقاضای ظاهری در صف‌ها، در تضاد با فشارِ عرضه‌ی سنگین در نمادهای معامله‌شده بود که نتیجه‌ی آن ثبتِ ۲۵۲ نمادِ مثبت در برابرِ ۴۱۹ نمادِ منفی در پایانِ روز شد. این پدیده، بازار را در وضعیتِ «تله‌ی نقدینگی» (Liquidity Trap) قرار داده است؛ جایی که نقدینگیِ موجود، علیرغمِ کافی بودن برای گردشِ مالی، به دلیلِ نبودِ خریدارِ استراتژیک و مخدوش شدنِ اعتماد به مسیرِ قیمت‌ها، به جایِ حمایت از قیمت‌ها، صرفِ خروج از بازار می‌شود. تا زمانی که جریانِ net liquidity (نقدینگی خالص) به سمتِ سهامِ اصلی بازنگردد، نوساناتِ تدافعیِ بورس تهران همچنان محتمل‌ترین سناریوی پیش‌رو خواهد بود.