دو اشتباه بزرگ سرمایه‌گذاران در بازار صعودی

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز در دوره‌های رونق بازار سهام، بسیاری از سرمایه‌گذاران به جای تصمیم‌گیری منطقی، تحت تأثیر احساسات قرار می‌گیرند. کارشناسان معتقدند دو اشتباه رایج در چنین شرایطی می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای سرمایه‌گذاران به همراه داشته باشد؛ اشتباهاتی که نه‌تنها مانع کسب بازدهی مناسب می‌شوند، بلکه گاهی به از بین رفتن بخش قابل توجهی از سرمایه نیز منجر خواهند شد.

اشتباه اول: گرفتار شدن در دام «ترس از جا ماندن» (FOMO)

زمانی که قیمت سهام یک شرکت به سرعت افزایش می‌یابد، بسیاری از سرمایه‌گذاران تنها با مشاهده رشدهای گذشته اقدام به خرید می‌کنند؛ بدون آنکه به ارزش‌گذاری، وضعیت بنیادی شرکت یا چشم‌انداز بلندمدت آن توجه داشته باشند.

این رفتار که در بازارهای مالی با عنوان FOMO (Fear of Missing Out) یا «ترس از جا ماندن» شناخته می‌شود، یکی از رایج‌ترین دلایل تصمیم‌گیری‌های هیجانی است.

البته رشد چشمگیر قیمت یک سهم لزوماً به معنای گران بودن آن نیست. برای مثال، سهام NVIDIA پس از رشد چندصددرصدی نیز همچنان بازدهی قابل توجهی برای سرمایه‌گذاران به همراه داشت. این موضوع به دلیل جایگاه برتر شرکت در بازار، مزیت رقابتی پایدار و رشد سریع درآمدهای آن بود.

با این حال، چنین نمونه‌هایی استثنا هستند، نه قاعده.

بر اساس پژوهش‌های JPMorgan Chase، بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۰ بیش از ۴۰ درصد سهام موجود در شاخص Russell 3000 بیش از ۷۰ درصد ارزش خود را از دست دادند و هرگز نتوانستند به اوج‌های قبلی بازگردند.

این آمار نشان می‌دهد که دنبال کردن صرفاً سهام داغ بازار می‌تواند ریسک‌های قابل توجهی به همراه داشته باشد.

اشتباه دوم: انتظار بیش از حد برای اصلاح بازار

در سوی مقابل، برخی سرمایه‌گذاران به دلیل نگرانی از بالا بودن قیمت‌ها، ورود به بازار را به تعویق می‌اندازند و منتظر اصلاح یا افت قیمت می‌مانند.

مشکل اینجاست که بازارهای صعودی ممکن است سال‌ها ادامه پیدا کنند و هیچ تضمینی وجود ندارد که اصلاح مورد انتظار رخ دهد.

بر اساس داده‌های جی‌پی مورگان، از سال ۱۹۵۰ تاکنون شاخص S&P 500 در حدود ۷ درصد از روزهای معاملاتی در سقف تاریخی خود قرار داشته است. نکته مهم‌تر اینکه در حدود یک‌سوم این موارد، بازار پس از ثبت رکورد جدید هرگز به سطح پایین‌تری بازنگشته است.

بنابراین سرمایه‌گذارانی که منتظر کاهش قیمت‌ها بوده‌اند، عملاً فرصت ورود را از دست داده‌اند.

علاوه بر این، زمان‌بندی بازار تنها به خروج از بازار محدود نمی‌شود؛ بلکه سرمایه‌گذار باید زمان مناسب بازگشت را نیز تشخیص دهد؛ موضوعی که حتی برای حرفه‌ای‌ترین فعالان بازار نیز بسیار دشوار است.

راهکار پیشنهادی: سرمایه‌گذاری تدریجی در صندوق‌های شاخصی

کارشناسان معتقدند بهترین راه مقابله با این دو اشتباه رایج، سرمایه‌گذاری منظم و بلندمدت در صندوق‌های شاخصی (ETF) است.

یکی از نمونه‌های شناخته‌شده در این حوزه، Vanguard S&P 500 ETF است که عملکرد شاخص S&P 500 را دنبال می‌کند.

استراتژی «میانگین هزینه دلاری» (Dollar-Cost Averaging) به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد بدون نگرانی از نوسانات کوتاه‌مدت، به‌صورت مستمر در بازار سرمایه‌گذاری کنند.

مزیت اصلی این رویکرد آن است که شاخص‌های وزنی به‌طور خودکار سهم شرکت‌های موفق را افزایش داده و شرکت‌های ضعیف‌تر را حذف می‌کنند. در نتیجه، سرمایه‌گذار بدون درگیر شدن با تصمیمات احساسی از رشد بلندمدت اقتصاد و بازار سهام بهره‌مند می‌شود.

سرمایه‌گذاری موفق نیازمند صبر است

تاریخ بازارهای مالی نشان داده است که بخش بزرگی از بازدهی بلندمدت توسط تعداد محدودی از شرکت‌های برتر ایجاد می‌شود. به همین دلیل، تلاش برای انتخاب برندگان آینده یا پیش‌بینی دقیق زمان ورود و خروج از بازار اغلب نتیجه‌ای ضعیف‌تر از سرمایه‌گذاری منظم در شاخص‌های گسترده بازار دارد.

در نهایت، مهم‌ترین درس برای سرمایه‌گذاران این است که نه در دام هیجان خرید سهام پرطرفدار گرفتار شوند و نه به امید اصلاحی نامشخص، فرصت‌های بلندمدت سرمایه‌گذاری را از دست بدهند.