نفت برنت میان دو جبهه؛ بازگشت عرضه یا بازگشت بحران؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازار نفت برنت در میانه ماه ژوئیه ۲۰۲۶ همچنان یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های چند سال اخیر را تجربه می‌کند. قیمت‌ها که اکنون در محدوده ۷۰ تا ۸۰ دلار به ازای هر بشکه نوسان دارند، تحت تأثیر همزمان عوامل بنیادی و سیاسی قرار گرفته‌اند؛ از یک سو کاهش ریسک‌های عرضه پس از توافقات مربوط به تنش‌های آمریکا و ایران و بازگشایی تدریجی تنگه هرمز، چشم‌انداز عرضه جهانی را بهبود بخشیده و از سوی دیگر هرگونه تشدید دوباره تنش‌های منطقه‌ای همچنان می‌تواند در کوتاه‌مدت پریمیوم ریسک را به بازار بازگرداند.

رفتار قیمتی نفت طی هفته‌های اخیر به‌خوبی این تضاد را منعکس کرده است. پس از سقوط قیمت‌ها تا حوالی ۷۲ دلار در اواخر ژوئن همزمان با انتشار اخبار مربوط به آتش‌بس و تفاهم میان آمریکا و ایران، بازار بار دیگر با افزایش تنش‌ها و نگرانی‌های امنیتی به محدوده میانی ۷۰ دلار و حتی بالاتر از ۸۰ دلار بازگشت. با این حال، در مقایسه با اوج‌های سال ۲۰۲۶ که نفت برنت تا محدوده ۱۲۶ دلار نیز صعود کرده بود، روند میان‌مدت همچنان نزولی ارزیابی می‌شود.

بازگشت تدریجی عرضه جهانی، مهم‌ترین متغیر تغییر روند بازار نفت

یکی از مهم‌ترین عوامل بنیادی اثرگذار بر بازار نفت، بازگشت تدریجی عرضه از منطقه خلیج فارس است. توافقات حاصل‌شده میان آمریکا و ایران و کاهش سطح درگیری‌ها موجب شد مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز سریع‌تر از برآوردهای اولیه به وضعیت عادی بازگردد. این موضوع باعث کاهش قابل توجه پریمیوم ریسک ژئوپلیتیکی شد و صادرات کشورهای منطقه، به‌ویژه ایران، روند افزایشی به خود گرفت.

اگرچه طی هفته‌های اخیر همچنان گزارش‌هایی از حملات محدود یا اختلال‌های مقطعی در مسیرهای دریایی منتشر شده و همین اخبار موجب جهش‌های کوتاه‌مدت قیمت شده است، اما روند کلی بازار نشان می‌دهد تولید نفت در مناطق آسیب‌دیده به تدریج در حال نزدیک شدن به سطوح پیش از بحران بوده و انتظار می‌رود این فرآیند تا اواخر سال ۲۰۲۶ و اوایل ۲۰۲۷ تکمیل شود.

این بازگشت عرضه، مهم‌ترین عامل کاهش نگرانی سرمایه‌گذاران درباره کمبود نفت در بازار جهانی محسوب می‌شود و موجب شده نگاه بسیاری از مؤسسات بین‌المللی نسبت به چشم‌انداز قیمت نفت نسبت به ماه‌های گذشته محتاطانه‌تر شود.

سیاست اوپک‌پلاس؛ افزایش تولید در برابر حفظ تعادل بازار

در سمت عرضه، تصمیمات اوپک‌پلاس نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت حرکت بازار ایفا می‌کند. هفت عضو اصلی این ائتلاف شامل عربستان سعودی، روسیه، عراق، کویت، قزاقستان، الجزایر و عمان طی ماه‌های اخیر روند افزایش تدریجی تولید را ادامه داده‌اند.

افزایش ماهانه حدود ۱۸۸ هزار بشکه در روز که برای ماه‌های ژوئیه و اوت نیز ادامه یافته، بخشی از کاهش‌های داوطلبانه تولید از سال ۲۰۲۳ را جبران کرده است. مجموع این افزایش‌ها از ماه آوریل تاکنون نزدیک به یک میلیون بشکه در روز به ظرفیت عرضه بازار اضافه کرده است.

هرچند میزان پایبندی کشورهای عضو به سهمیه‌های تعیین‌شده یکسان نیست و حجم واقعی عرضه در برخی کشورها با اختلاف همراه است، اما پیام اصلی سیاست اوپک‌پلاس روشن است؛ بازار در مسیر افزایش عرضه قرار گرفته و این ائتلاف تنها در صورت تغییر جدی شرایط آمادگی بازنگری در سیاست‌های تولیدی خود را خواهد داشت.

چشم‌انداز عرضه و تقاضا؛ احتمال شکل‌گیری مازاد در سال آینده

برآوردهای جدید نهادهای بین‌المللی نیز از افزایش احتمال مازاد عرضه در بازار نفت حکایت دارد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) در جدیدترین گزارش چشم‌انداز کوتاه‌مدت انرژی (STEO) پیش‌بینی کرده است متوسط قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ حدود ۸۲ دلار خواهد بود که نسبت به برآوردهای قبلی کاهش یافته است.

این نهاد همچنین انتظار دارد با رشد عرضه جهانی، افزایش سطح ذخایر نفتی از سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ و ادامه روند انباشت موجودی‌ها، متوسط قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۷ تا محدوده ۶۵ دلار کاهش یابد.

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نیز در سناریوهای مختلف خود نسبت به شکل‌گیری مازاد عرضه در سال ۲۰۲۷ هشدار داده است. رشد تولید کشورهای غیرعضو اوپک، به‌ویژه تولیدکنندگان نفت شیل آمریکا، در کنار بازگشت کامل صادرات کشورهای حوزه خلیج فارس می‌تواند رشد عرضه را چند میلیون بشکه در روز بالاتر از رشد تقاضای جهانی قرار دهد.

در سمت تقاضا نیز شرایط همچنان با ابهام همراه است. قیمت‌های بالای ماه‌های گذشته موجب کاهش مصرف در اقتصادهای بزرگی مانند چین و اروپا شد و هرچند انتظار می‌رود با کاهش قیمت‌ها در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ بخشی از تقاضا احیا شود، اما رشد اقتصادی ضعیف‌تر از انتظار و کاهش واردات نفت چین موجب شده بسیاری از مؤسسات، برآوردهای خود از رشد تقاضای جهانی را کاهش دهند.

فشار متغیرهای کلان همچنان بر بازار نفت ادامه دارد

علاوه بر عرضه و تقاضا، مجموعه‌ای از عوامل اقتصاد کلان نیز بر روند بازار اثرگذار هستند. تولید نفت آمریکا همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و افزایش تدریجی ذخایر تجاری، اگرچه هنوز به محدوده‌های بسیار بالا نرسیده، اما نشانه‌ای از کاهش فشار سمت عرضه محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، تقویت ارزش دلار آمریکا نیز جذابیت خرید کالاهای پایه از جمله نفت را کاهش داده است. در مقابل، هرگونه اجرای بسته‌های محرک اقتصادی در چین یا بهبود رشد اقتصاد جهانی می‌تواند بخشی از این فشار را خنثی کند و دوباره تقاضای انرژی را افزایش دهد.

در مجموع، ساختار بنیادی بازار در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ بیشتر به سمت تعادل متمایل به نزول حرکت می‌کند؛ مگر آنکه شوک‌های جدید ژئوپلیتیکی یا تصمیمات غیرمنتظره اوپک‌پلاس مسیر عرضه را دوباره محدود کند.

نمودارها همچنان برتری فروشندگان را نشان می‌دهند

از منظر تحلیل تکنیکال، نفت برنت هنوز در سایه روند نزولی بزرگ سال ۲۰۲۶ معامله می‌شود. پس از ثبت سقف تاریخی نزدیک به ۱۲۶ دلار، بازار وارد یک کانال اصلاحی عمیق شده و اگرچه طی هفته‌های اخیر چندین بار شاهد جهش‌های سریع ناشی از اخبار سیاسی بوده‌ایم، اما ساختار کلی قیمت همچنان نزولی باقی مانده است.

محدوده ۷۰ دلار مهم‌ترین حمایت روانی بازار محسوب می‌شود؛ سطحی که تاکنون چندین بار مانع ادامه افت قیمت شده است. پایین‌تر از آن، ناحیه ۶۶ تا ۶۹ دلار به‌عنوان دومین محدوده حمایتی شناخته می‌شود و از دست رفتن این منطقه می‌تواند مسیر حرکت بازار به سمت محدوده ۶۵ دلار را هموار کند.

در سمت مقابل، نخستین مقاومت جدی قیمت در محدوده ۷۷ تا ۸۰ دلار قرار دارد. عبور پایدار از این سطح می‌تواند زمینه حرکت به سوی مقاومت‌های ۸۲ تا ۸۵ دلار را فراهم کند و در صورت تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیکی حتی احتمال بازگشت قیمت به کانال ۹۰ دلار نیز مطرح خواهد شد.

اندیکاتورها هنوز تغییر روند قطعی را تأیید نکرده‌اند

بررسی اندیکاتورهای تکنیکال نیز نشان می‌دهد تصویر بازار همچنان ترکیبی اما متمایل به ضعف است. میانگین‌های متحرک اصلی در تایم‌فریم‌های روزانه و هفتگی همچنان سیگنال فروش ارائه می‌کنند و قیمت در بسیاری از مواقع پایین‌تر از میانگین‌های ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ روزه قرار دارد.

شاخص قدرت نسبی (RSI) طی موج‌های نزولی بارها وارد محدوده اشباع فروش شده و همین موضوع زمینه بازگشت‌های مقطعی قیمت را فراهم کرده است. با این حال، هر بار که بازار وارد جهش‌های کوتاه‌مدت شده، این اندیکاتور به سرعت به محدوده‌های خنثی یا حتی اشباع خرید بازگشته و قدرت ادامه روند صعودی را از دست داده است.

اندیکاتور MACD نیز در بیشتر بازه‌های زمانی همچنان برتری مومنتوم نزولی را نشان می‌دهد، اگرچه انتشار اخبار سیاسی یا امنیتی می‌تواند در کوتاه‌مدت باعث تشکیل واگرایی‌های مثبت و تغییر موقت شتاب بازار شود. همچنین میانگین متحرک نمایی ۵۰ دوره‌ای و سطوح فیبوناچی اصلاحی همچنان به‌عنوان مقاومت‌های پویا عمل می‌کنند و عبور از آن‌ها برای تغییر ساختار تکنیکال ضروری خواهد بود.

سناریوهای پیش روی نفت برنت به تعادل میان سیاست و عرضه وابسته است

در کوتاه‌مدت، محتمل‌ترین سناریو ادامه نوسان نفت برنت در محدوده ۷۰ تا ۸۰ دلار است؛ بازه‌ای که همسو با ارزیابی بسیاری از مؤسسات بین‌المللی نیز محسوب می‌شود. در صورتی که تنش‌های خاورمیانه دوباره تشدید شود یا اختلالی در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز ایجاد شود، احتمال صعود قیمت به محدوده ۸۰ تا ۸۵ دلار افزایش خواهد یافت.

در مقابل، اگر روند بازگشت عرضه بدون اختلال ادامه پیدا کند، تولید اوپک‌پلاس مطابق برنامه افزایش یابد و رشد تقاضای جهانی همچنان ضعیف باقی بماند، بازار می‌تواند بار دیگر محدوده ۶۵ تا ۷۰ دلار را هدف قرار دهد.

در مجموع، تصویر بنیادی بازار نسبت به ماه‌های ابتدایی سال به شکل محسوسی آرام‌تر شده و ریسک کمبود عرضه جای خود را به نگرانی درباره مازاد تولید داده است. با این حال، ماهیت بازار نفت همچنان به شدت به تحولات سیاسی وابسته است و هر خبر غیرمنتظره از خاورمیانه، تصمیمات اوپک‌پلاس، گزارش‌های EIA و IEA یا داده‌های مربوط به ذخایر نفتی می‌تواند مسیر قیمت را در مدت کوتاهی تغییر دهد. تا زمانی که قیمت در بازه ۷۰ تا ۸۰ دلار نوسان می‌کند، معامله‌گران بیش از هر زمان دیگری باید همزمان متغیرهای بنیادی و سیگنال‌های تکنیکال را زیر نظر داشته باشند.