به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی نفت بار دیگر تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه قرار گرفته است. تشدید تنش‌ها میان ایران و آمریکا، افزایش حملات حوثی‌های یمن به نفتکش‌های سعودی در دریای سرخ و نگرانی از اختلال در دو گذرگاه حیاتی انتقال انرژی جهان، یعنی تنگه هرمز و باب‌المندب، موجب شده است معامله‌گران با احتیاط بیشتری بازار را دنبال کنند. این نگرانی‌ها باعث شد قیمت نفت برای پنجمین روز متوالی افزایش یابد و به بالاترین سطح خود در بیش از شش هفته اخیر برسد؛ آن هم در شرایطی که افزایش غیرمنتظره ذخایر نفت خام آمریکا در حالت عادی می‌توانست فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد کند.
جهش قیمت نفت در سایه افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی
در معاملات روز پنجشنبه بازارهای آسیایی، بهای نفت برنت با حدود دو درصد افزایش به محدوده ۹۶ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین قیمت آن از اوایل ژوئن به شمار می‌رود. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با رشد نزدیک به دو درصدی به بیش از ۸۸ دلار در هر بشکه صعود کرد.
رشد قیمت‌ها در حالی رقم خورد که سرمایه‌گذاران بیش از هر عامل دیگری بر تحولات امنیتی خاورمیانه متمرکز شده‌اند؛ تحولاتی که می‌تواند عرضه نفت از مهم‌ترین مسیرهای دریایی جهان را با اختلال مواجه کند.
حمله به نفتکش‌های سعودی؛ تنش در دریای سرخ وارد مرحله تازه‌ای شد
حوثی‌های یمن، اعلام کردند دو نفتکش سعودی با نام‌های ENCELA و LAYLIA را در دریای سرخ هدف حمله قرار داده‌اند. این گروه مدعی شد حملات در واکنش به نقض محاصره دریایی اعلام‌شده علیه عربستان انجام شده است.
اگرچه مقام‌های سعودی تاکنون وقوع خسارت به این نفتکش‌ها را تأیید نکرده‌اند، اما گزارش‌های امنیت دریایی حاکی از آن است که یکی از شناورهای معرفی‌شده از سوی حوثی‌ها مورد اصابت قرار گرفته است.
این حملات تنها چند روز پس از آن صورت گرفت که حوثی‌ها تهدید کردند تمامی کشتی‌های حامل نفت عربستان یا شناورهایی که به مقصد بنادر سعودی حرکت می‌کنند، در محدوده تنگه باب‌المندب هدف قرار خواهند گرفت. این گروه حتی از آغاز محاصره دریایی عربستان خبر داد و مدعی شد هشدارهایش تاکنون باعث تغییر مسیر و بازگشت حدود ۱۰ کشتی شده است؛ ادعایی که هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده است.
پیش از این نیز چند نفتکش سعودی که به مقصد هند و چین در حرکت بودند، در پی هشدارهای حوثی‌ها مسیر خود را تغییر داده بودند.
باب‌المندب؛ گلوگاه حساس تجارت جهانی انرژی
تنگه باب‌المندب یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و کالا در جهان است و دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می‌کند. هرگونه ناامنی در این آبراه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای تجارت جهانی انرژی داشته باشد.
در صورت تداوم حملات، بسیاری از نفتکش‌ها ناچار خواهند شد به جای عبور از باب‌المندب، مسیر طولانی دماغه امید نیک در جنوب آفریقا را انتخاب کنند؛ مسیری که علاوه بر افزایش زمان حمل‌ونقل، هزینه سوخت، کرایه کشتی و حق بیمه را نیز به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد داد.
تنگه هرمز؛ نگرانی بزرگ‌تر بازار
هم‌زمان با تشدید بحران در دریای سرخ، وضعیت تنگه هرمز نیز به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های بازار نفت تبدیل شده است.
ارتش آمریکا اعلام کرد برای دوازدهمین شب متوالی حملاتی را علیه اهداف مرتبط با ایران انجام داده است.
در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد یک نفتکش هنگام عبور از مسیری که به گفته این نهاد مین‌گذاری شده بود، دچار انفجار و آتش‌سوزی شده و دو نفتکش دیگر نیز از ادامه مسیر منصرف شده‌اند.
سپاه همچنین مدعی شد کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار دارد و تا زمان ادامه اقدامات نظامی آمریکا، این آبراه عملاً بسته خواهد بود. به گفته سخنگوی سپاه، هیچ نفتکشی بدون هماهنگی با ایران اجازه عبور از تنگه هرمز را نخواهد داشت و مسیر جنوبی این تنگه نیز مین‌گذاری شده است.
چرا بازار نسبت به این تحولات حساس است؟
تنگه هرمز و باب‌المندب دو شاهراه اصلی انتقال نفت جهان محسوب می‌شوند و بخش قابل توجهی از صادرات دریایی نفت از این دو مسیر عبور می‌کند. از این رو، هرگونه تهدید امنیتی در این مناطق می‌تواند عرضه جهانی نفت را با اختلال روبه‌رو کند.
به همین دلیل، معامله‌گران اکنون بیش از گذشته بر ریسک حمل‌ونقل دریایی، افزایش هزینه‌های بیمه، احتمال حملات جدید به نفتکش‌ها و تأسیسات انرژی و تأثیر این عوامل بر عرضه جهانی نفت تمرکز کرده‌اند.
افزایش ذخایر نفت آمریکا نتوانست روند صعودی قیمت‌ها را متوقف کند
در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیکی از قیمت نفت حمایت کرده‌اند، گزارش تازه اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان می‌دهد ذخایر نفت خام این کشور برخلاف انتظار بازار افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، ذخایر تجاری نفت خام آمریکا در هفته منتهی به ۱۷ ژوئیه با رشد ۲ میلیون بشکه‌ای به ۴۱۱.۷ میلیون بشکه رسید؛ در حالی که تحلیلگران انتظار کاهش حدود ۱.۱ میلیون بشکه‌ای را داشتند.
همچنین ذخایر بنزین ۸۰۰ هزار بشکه و ذخایر فرآورده‌های میان‌تقطیر ۱.۴ میلیون بشکه افزایش یافت و مجموع ذخایر تجاری فرآورده‌های نفتی آمریکا نیز ۱۱.۶ میلیون بشکه بیشتر شد. این افزایش عمدتاً ناشی از کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها، افت صادرات نفت خام و افزایش واردات بوده است.
با این حال، بازار واکنش چندانی به این آمار نشان نداد؛ زیرا نگرانی از احتمال اختلال در صادرات نفت خاورمیانه، اثر افزایشی ذخایر آمریکا را تحت‌الشعاع قرار داده است.
نتیجه‌گیری
بازار نفت در مقطع کنونی بیش از آنکه به شاخص‌های سنتی عرضه و تقاضا واکنش نشان دهد، تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی قرار دارد. حملات حوثی‌ها به نفتکش‌های سعودی، تهدید به محاصره دریایی در باب‌المندب، تشدید تقابل نظامی میان ایران و آمریکا و افزایش تنش‌ها در تنگه هرمز، همگی ریسک اختلال در عرضه نفت را به شکل محسوسی افزایش داده‌اند.
اگرچه افزایش ذخایر نفت خام آمریکا می‌توانست عاملی برای کاهش قیمت‌ها باشد، اما نگرانی از امنیت مسیرهای انتقال انرژی موجب شده است معامله‌گران همچنان با دیدگاهی محتاطانه و صعودی به بازار نگاه کنند. در صورتی که تنش‌ها در دو گذرگاه راهبردی هرمز و باب‌المندب ادامه یابد یا ابعاد گسترده‌تری پیدا کند، احتمال تداوم نوسانات شدید و افزایش بیشتر قیمت نفت در بازارهای جهانی دور از انتظار نخواهد بود.
نظرات کاربران