به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی نفت این روزها روی لبهٔ تیغ راه می‌رود. از یک سو، خلیج‌فارس به زمین بازی پیچیده‌ای برای تقابل‌های نظامی ایران و آمریکا تبدیل شده که الگوی خسته‌کنندهٔ «آتش‌بس و نقض آن» را هر چند روز یک بار تکرار می‌کند و سوخت کافی برای التهاب قیمت‌ها فراهم می‌آورد. از سوی دیگر، آنچه اوضاع را بحرانی‌تر می‌کند، ته‌کشیدن تدریجی ذخایر استراتژیک نفت در سراسر جهان است؛ همان پشتوانه‌هایی که در بحران‌های قبلی به کمک بازار آمدند و حالا فقط چند هفتهٔ دیگر دوام دارند. اوپک‌پلاس نیز باوجود افزایش ماهانهٔ تولید، نتوانسته پاسخگوی شکاف عمیق عرضه و تقاضا باشد. در این میان، تحلیلگران بزرگ‌ترین موسسات مالی جهان پیش‌بینی‌های متفاوتی ارائه می‌دهند؛ از چشم‌انداز ۵۷ دلاری ING گرفته تا سناریوی ۱۲۰ دلاری برخی کارشناسان ارشد کالا. اما یک نقطهٔ مشترک در همهٔ این تحلیل‌ها وجود دارد: قیمت نفت تا زمانی که خاورمیانه به ثبات سیاسی نرسد و ذخایر جهانی بازسازی نشود، همچنان «به‌شدت قابل اشتعال» باقی خواهد ماند.
این گزارش، ابعاد مختلف این آتش‌افروزی قیمتی را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چرا جرقهٔ بعدی می‌تواند نفت را دوباره به کانال سه‌رقمی بازگرداند.
نوسان‌های قیمت در تیرماه؛ صعودی بی‌سابقه
ماه جولای (تیرماه) برای بازار نفت یکی از پرنوسان‌ترین ماه‌های سال بود. قیمت نفت برنت که در اوایل ماه حدود ۷۳ دلار معامله می‌شد，در تاریخ ۳۰ جولای (۸ مرداد) به نزدیکی ۹۲ دلار رسید و در برخی لحظات کانال ۱۰۰ دلار را هم لمس کرد. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز در همین بازه با رشد ۲۱ درصدی به حدود ۸۵ دلار رسید. به‌طوری‌که کل ماه جولای برای نفت برنت ۲۴ درصد و برای WTI ۲۱ درصد رشد به همراه داشت.
علت اصلی: جنگ و صلح ساختگی در خلیج‌فارس
تحلیلگران اقتصادی معتقدند آنچه بازار نفت را در هفته‌های اخیر به این سطح از حساسیت رسانده، الگوی تکراری تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا در منطقه خلیج‌فارس است. در دو هفته گذشته، هر بار که آتش‌بس اعلام شده، یکی از طرفین آن را نقض کرده و حملات تلافی‌جویانه و تهدیدهای اغراق‌آمیز دنبال شده است. این الگو باعث شده که بازار نتواند به ثبات برسد و هر لحظه منتظر یک شوک جدید باشد.
ذخایر رو به اتمام؛ بمب ساعتی بازار
نگرانی بزرگ‌تر از تنش‌های نظامی، وضعیت ذخایر نفت خام در سطح جهانی است. در جریان درگیری‌های قبلی، بخش عمده‌ای از ذخایر استراتژیک کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) مصرف شده است. بر اساس گزارش‌ها، از ۴۰۰ میلیون بشکه ذخیره اضطراری اعلام شده در ماه مارس، نزدیک به سه‌چهارم آن آزاد شده و تنها چند هفته دیگر این منبع حیاتی به پایان می‌رسد. هم‌زمان، ذخایر تجاری نفت خام آمریکا نیز به پایین‌ترین سطح خود از سال ۲۰۱۸ رسیده است.
واکنش اوپک‌پلاس؛ افزایش تولید اما نه به اندازه کافی
در سوی دیگر، اوپک‌پلاس در واکنش به افزایش قیمت‌ها، تصمیم به افزایش تولید گرفته است. این ائتلاف قرار است تولید خود را از سپتامبر به میزان ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش دهد. این پنجمین افزایش ماهانه متوالی تولید اوپک‌پلاس محسوب می‌شود که طی آن سهمیه تولید اعضا از آوریل تا جولای نزدیک به ۸۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته است. با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند این افزایش تولید برای جبران کمبود ناشی از تنش‌های منطقه‌ای کافی نیست.
چشم‌انداز پیش رو؛ سه‌رقمی شدن در انتظار؟
استیو هنک، اقتصاددان ارشد، هشدار داده است که بازارهای نفت به‌طور خطرناکی نسبت به ریسک‌های ژئوپلیتیکی فزونی‌یافته در خاورمیانه، کاهش ذخایر نفتی و اختلال در صادرات روسیه بی‌تفاوت شده‌اند. وی معتقد است قیمت‌های فعلی نفت منعکس‌کننده این تهدیدات فزاینده نیست.
هم‌زمان، حماد حسین، اقتصاددان کالا در کپیتال اکونومیکس، اعلام کرده که بازار نفت به نقطه عطفی نزدیک شده که قیمت‌ها باید به‌شدت افزایش یابند. برخی تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند در صورت تشدید بیشتر تنش‌ها، قیمت نفت برنت می‌تواند به کانال ۱۲۰ تا ۱۳۰ دلار صعود کند. از سوی دیگر، موسسه ING همچنان دیدگاه نزولی خود را حفظ کرده و پیش‌بینی می‌کند میانگین قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ حدود ۵۷ دلار باشد، اما این پیش‌بینی در سایه تنش‌های فعلی بسیار خوش‌بینانه به نظر می‌رسد.
جمع‌بندی
بازار نفت در شرایطی وارد ماه اوت (مرداد) شده که هم‌زمان با سه عامل تنش‌زای جدی روبروست: الگوی خطرناک آتش‌بس‌های موقت در خلیج‌فارس، کاهش شدید ذخایر استراتژیک و تجاری نفت در سطح جهانی، و عدم توانایی اوپک‌پلاس در جبران سریع کمبود عرضه. با توجه به اینکه تاکنون بیش از ۷۵ درصد از ذخایر اضطراری IEA مصرف شده، هر گونه تشدید جدید درگیری‌ها می‌تواند قیمت نفت را در کوتاه‌مدت به بالای ۱۰۰ دلار بازگرداند. معامله‌گران و تحلیلگران باید منتظر تحولات سیاسی-نظامی منطقه باشند که تعیین‌کننده اصلی مسیر قیمت نفت در هفته‌های آینده خواهد بود.
نظرات کاربران