هوش مصنوعی و سودآوری شرکت‌ها چگونه وال‌استریت را به اوج رساندند؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز شاخص S&P 500 در معاملات چهارم اوت ۲۰۲۶ با ثبت رشد 1.79 درصدی در سطح 7,736.52 واحد بسته شد و بار دیگر به محدوده سقف‌های تاریخی خود رسید. این شاخص اکنون از ابتدای سال میلادی حدود 13 درصد بازدهی داشته و عملکرد آن در مقیاس دوازده‌ماهه نیز به حدود 22 درصد رسیده است؛ روندی که جایگاه بازار سهام آمریکا را همچنان به‌عنوان یکی از قدرتمندترین بازارهای مالی جهان حفظ کرده است.

رشد اخیر تنها حاصل خوش‌بینی سرمایه‌گذاران نبوده، بلکه مجموعه‌ای از عوامل بنیادی و تکنیکال به شکل هم‌زمان از این حرکت حمایت کرده‌اند. افزایش قابل‌توجه سودآوری شرکت‌ها، سرمایه‌گذاری‌های گسترده در حوزه هوش مصنوعی، بهبود شرایط تورمی، ثبات نسبی سیاست پولی فدرال رزرو و در نهایت شکست یکی از مهم‌ترین محدوده‌های مقاومتی چندماهه، همگی در شکل‌گیری این موج صعودی نقش داشته‌اند.

در عین حال، سرعت رشد قیمت‌ها باعث شده بسیاری از شاخص‌های مومنتوم وارد محدوده اشباع خرید شوند؛ موضوعی که احتمال ورود بازار به یک دوره استراحت یا اصلاح کوتاه‌مدت را افزایش داده است. با این حال، تا زمانی که ساختار کلی روند حفظ شود، اکثر تحلیلگران همچنان چشم‌انداز میان‌مدت شاخص را مثبت ارزیابی می‌کنند.

سودآوری شرکت‌ها همچنان موتور اصلی صعود وال‌استریت است

برخلاف بسیاری از دوره‌های تاریخی که رشد بازار ناشی از افزایش نسبت‌های ارزش‌گذاری بود، جهش فعلی S&P 500 بیش از هر چیز بر پایه رشد واقعی درآمد شرکت‌ها شکل گرفته است. به همین دلیل بسیاری از مؤسسات تحقیقاتی از این چرخه با عنوان یک بازار گاوی مبتنی بر سودآوری یاد می‌کنند؛ بازاری که در آن افزایش قیمت سهام بیش از آنکه حاصل خوش‌بینی صرف باشد، بر رشد واقعی سود شرکت‌ها استوار است.

گزارش‌های مالی فصل دوم سال ۲۰۲۶ این موضوع را به‌خوبی تأیید می‌کنند. رشد تلفیقی سود شرکت‌های حاضر در شاخص نسبت به مدت مشابه سال قبل به حدود 47.4 درصد رسیده که بالاترین نرخ رشد از سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۱ محسوب می‌شود. بخشی از این جهش به عملکرد بسیار فراتر از انتظار شرکت‌هایی مانند آمازون و آلفابت مربوط است، اما حتی با حذف اثر این شرکت‌ها نیز رشد سودآوری همچنان حدود 29 درصد برآورد می‌شود؛ رقمی که از تداوم قدرت بنیادی بازار حکایت دارد.

این روند اکنون چندین فصل متوالی ادامه یافته است. بازار چهار فصل متوالی رشد بیش از 20 درصدی سود شرکت‌ها را تجربه کرده و در مجموع هفت فصل پیاپی نیز رشد دو رقمی سودآوری ثبت شده است؛ آماری که نشان می‌دهد رشد بازار تنها به چند شرکت بزرگ محدود نشده و بخش قابل‌توجهی از اقتصاد آمریکا از این روند بهره‌مند شده است.

هوش مصنوعی از یک روایت سرمایه‌گذاری به محرک واقعی سود تبدیل شده است

یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد سودآوری شرکت‌ها، سرمایه‌گذاری عظیم در حوزه هوش مصنوعی است. در سال‌های گذشته بسیاری از سرمایه‌گذاران نسبت به بازده واقعی هزینه‌های سنگین شرکت‌های فناوری تردید داشتند، اما اکنون آثار اقتصادی این سرمایه‌گذاری‌ها به تدریج در صورت‌های مالی شرکت‌ها نمایان شده است.

شرکت‌های بزرگ فناوری و ارائه‌دهندگان زیرساخت‌های ابری برای سال‌های 2026 و 2027 برنامه‌های سرمایه‌گذاری بسیار بزرگی در حوزه مراکز داده، تراشه‌های هوش مصنوعی و زیرساخت‌های پردازشی اعلام کرده‌اند. این سرمایه‌گذاری‌ها علاوه بر شرکت‌های فناوری، صنایع نیمه‌هادی، تجهیزات صنعتی، نرم‌افزارهای سازمانی و حتی بخش‌هایی از خدمات مالی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

در نتیجه، رشد سودآوری دیگر صرفاً به چند غول فناوری محدود نیست و آثار آن به تدریج در سایر صنایع نیز مشاهده می‌شود. همین موضوع موجب شده سرمایه‌گذاران نگاه بلندمدت‌تری به چرخه رشد فعلی داشته باشند.

ارزش‌گذاری بازار برخلاف تصور، متعادل‌تر شده است

یکی از نکات جالب چرخه فعلی این است که با وجود رشد قابل توجه شاخص، نسبت‌های ارزش‌گذاری نسبت به ابتدای سال کاهش یافته‌اند. نسبت Forward P/E دوازده‌ماهه بازار اکنون در محدوده 19.4 تا 20.5 قرار دارد و آخرین برآوردهای FactSet نیز محدوده 19.6 تا 20.1 را نشان می‌دهد.

این نسبت در ابتدای سال ۲۰۲۶ نزدیک 22 واحد بود و اکنون به میانگین پنج‌ساله بازار نزدیک شده است، هرچند همچنان بالاتر از میانگین بلندمدت 16 تا 19 واحد قرار دارد. به بیان دیگر، افزایش سود شرکت‌ها سریع‌تر از رشد قیمت سهام بوده و همین موضوع موجب کاهش فشار ارزش‌گذاری شده است.

از سوی دیگر، نسبت PEG نیز به محدوده 1.0 تا 1.2 رسیده که پایین‌ترین سطح طی چند سال یا حتی چند دهه اخیر محسوب می‌شود. این در حالی است که میانگین تاریخی این شاخص معمولاً در محدوده 1.3 تا 1.5 قرار داشته است. بنابراین بسیاری از تحلیلگران معتقدند بازار بخش مهمی از رشد اخیر خود را از طریق افزایش واقعی سود شرکت‌ها به دست آورده، نه صرفاً افزایش ضریب ارزش‌گذاری.

البته نسبت Trailing P/E و همچنین شاخص CAPE همچنان در سطوح تاریخی نسبتاً بالایی قرار دارند و همین موضوع نشان می‌دهد بازار همچنان نسبت به استانداردهای بلندمدت ارزان محسوب نمی‌شود.

اقتصاد آمریکا همچنان از بازار سهام حمایت می‌کند

در کنار سودآوری شرکت‌ها، وضعیت اقتصاد کلان نیز نقش مهمی در حمایت از بازار ایفا کرده است. هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان همچنان در سطح مطلوب قرار دارد و سرمایه‌گذاری شرکت‌ها، به‌ویژه در حوزه فناوری و هوش مصنوعی، رشد اقتصادی را تقویت کرده است.

همزمان، انتشار داده‌های اخیر تورمی نشان داده روند کاهش فشارهای قیمتی ادامه دارد؛ موضوعی که باعث شده فدرال رزرو در موضعی نسبتاً باثبات قرار گیرد و در کوتاه‌مدت نیازی به تغییرات تهاجمی نرخ بهره احساس نکند.

در کنار این عوامل، کاهش نسبی نگرانی‌های ژئوپلیتیکی پس از انتشار برخی اخبار مثبت مربوط به تحولات خاورمیانه نیز موجب بهبود فضای روانی بازار شده است. همچنین ورود مداوم سرمایه از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری غیرفعال، همچنان به‌عنوان یکی از عوامل ساختاری حمایت‌کننده بازار شناخته می‌شود.

مجموعه این عوامل سبب شده بسیاری از مؤسسات مالی بزرگ اهداف پایان سال خود را افزایش دهند. برآوردهای منتشرشده از سوی بانک‌های سرمایه‌گذاری بزرگ، از جمله JPMorgan، اهدافی در محدوده 7,700 تا 8,100 واحد برای پایان سال ۲۰۲۶ ارائه کرده‌اند و بسیاری از مؤسسات تحقیقاتی نیز ارزش منصفانه بازار را در همین محدوده ارزیابی می‌کنند.

شکست تکنیکالی محدوده چندماهه، مسیر جدید بازار را ترسیم کرد

از منظر تحلیل تکنیکال، S&P 500 همچنان در یک بازار گاوی ساختاری قرار دارد. روند اصلی صعودی که از کف ماه آوریل ۲۰۲۶ آغاز شد، بدون آسیب جدی ادامه یافته و هر اصلاح قیمت تاکنون با ورود دوباره خریداران همراه شده است.

یکی از مهم‌ترین اتفاقات تکنیکالی هفته‌های اخیر، شکست محدوده تراکمی چندماهه بازار بود. شاخص طی بخش عمده تابستان در محدوده تقریباً 7,300 تا 7,530/7,600 واحد نوسان می‌کرد، اما اکنون با عبور از این محدوده وارد فاز جدیدی از روند صعودی شده است.

همزمان، قیمت همچنان بالاتر از میانگین‌های متحرک 50 روزه، 100 روزه و 200 روزه معامله می‌شود و تقریباً تمامی میانگین‌های متحرک از دوره 5 تا 200 روزه سیگنال خرید صادر کرده‌اند. علاوه بر این، خط روند صعودی شکل‌گرفته از کف‌های ماه ژوئن نیز تاکنون تمامی اصلاح‌ها را با موفقیت حفظ کرده است.

این مجموعه سیگنال‌ها باعث شده اغلب پلتفرم‌های مطرح تحلیل تکنیکال وضعیت کلی بازار را در محدوده Strong Buy طبقه‌بندی کنند.

مومنتوم صعودی قدرتمند است اما نشانه‌های اشباع خرید دیده می‌شود

در حالی که روند اصلی همچنان صعودی ارزیابی می‌شود، بررسی شاخص‌های مومنتوم تصویر محتاطانه‌تری ارائه می‌دهد. شاخص RSI(14) اکنون در محدوده 80+ قرار گرفته که به‌طور سنتی نشانه ورود بازار به محدوده اشباع خرید محسوب می‌شود.

اندیکاتور Stochastic نیز در محدوده اشباع خرید قرار دارد و MACD همچنان سیگنال خرید فعال را حفظ کرده است. از سوی دیگر، شاخص ADX در سطوح بالایی قرار گرفته که بیانگر قدرت روند صعودی است.

ترکیب این شاخص‌ها نشان می‌دهد روند غالب هنوز صعودی است، اما سرعت رشد قیمت‌ها احتمال شکل‌گیری یک دوره تثبیت یا اصلاح محدود را افزایش داده است. چنین اصلاحی در صورت حفظ ساختار کلی روند، می‌تواند بخشی طبیعی از ادامه بازار گاوی تلقی شود.

حمایت‌ها و مقاومت‌ها مسیر حرکت بعدی شاخص را مشخص می‌کنند

از منظر سطوح کلیدی، محدوده 7,600 واحد اکنون مهم‌ترین حمایت بازار محسوب می‌شود؛ سطحی که پیش‌تر مقاومت اصلی شاخص بود و اکنون نقش حمایت را ایفا می‌کند.

در صورت افزایش فشار فروش، محدوده 7,500 تا 7,470 واحد که هم‌پوشانی مناسبی با میانگین متحرک 50 روزه دارد، حمایت بعدی خواهد بود. پایین‌تر از آن نیز محدوده 7,360 تا 7,300 واحد که شامل کف محدوده تراکم قبلی، خط روند صعودی و کف‌های ماه ژوئن است، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار خواهد بود.

در صورت از دست رفتن این ناحیه، احتمال اصلاح عمیق‌تر تا محدوده 7,120 تا 7,000 واحد افزایش می‌یابد و در نهایت شکست ناحیه 6,900 تا 6,960 واحد می‌تواند اعتبار ساختار بازار گاوی میان‌مدت را زیر سؤال ببرد.

در سوی مقابل، تا زمانی که شاخص بالاتر از محدوده شکست باقی بماند، اهداف بعدی بازار در محدوده 7,740 تا 7,800 واحد قرار دارند. عبور پایدار از این ناحیه می‌تواند راه را برای دستیابی به اهداف 7,900 تا 8,000 واحد و حتی سطوح بالاتر در ادامه سال هموار کند.

چشم‌انداز بازار میان قدرت بنیادی و انتظارات بالا متعادل شده است

اگرچه تصویر کلی بازار همچنان مثبت ارزیابی می‌شود، اما ریسک‌هایی نیز در افق دیده می‌شوند. تمرکز بخش مهمی از رشد بازار بر شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی، هرگونه ناامیدی از بازده سرمایه‌گذاری‌های سنگین این شرکت‌ها را به عاملی بالقوه برای افزایش نوسانات تبدیل کرده است.

در کنار آن، بازگشت فشارهای تورمی، افزایش مجدد بازده اوراق خزانه، شوک‌های ژئوپلیتیکی و همچنین ارزش‌گذاری نسبتاً بالای بازار بر اساس شاخص CAPE همچنان از جمله مهم‌ترین ریسک‌های پیش روی سرمایه‌گذاران محسوب می‌شوند. علاوه بر این، الگوهای فصلی نیز نشان می‌دهند ماه‌های اوت و سپتامبر معمولاً دوره‌هایی با نوسان بیشتر برای بازار سهام آمریکا هستند.

با این وجود، برآیند عوامل بنیادی و تکنیکال همچنان به نفع ادامه روند صعودی است. رشد قدرتمند سود شرکت‌ها، افزایش برآوردهای درآمدی، کاهش نسبی نسبت‌های ارزش‌گذاری و شکست معتبر مقاومت چندماهه، همگی از تداوم برتری خریداران حمایت می‌کنند. در کوتاه‌مدت احتمال یک اصلاح یا دوره تثبیت قیمت افزایش یافته، اما تا زمانی که شاخص بالاتر از محدوده 7,600 و سپس 7,500 تا 7,360 واحد باقی بماند، سناریوی حرکت به سمت محدوده 7,900 تا 8,000 واحد همچنان محتمل‌ترین چشم‌انداز بازار خواهد بود.